Zum Inhalt springen

Amphilochius von Ikonium

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Amphilochius von Ikonium (* um 340 in Kappadokien; † um 395) war Erzbischof von Ikonium (heute Konya, Türkei) und der Provinz Lykaonien und ein enger Freund von Basilius von Caesarea und Gregor von Nazianz.

Von Amphilochius selbst sind nur wenige Fragmente überliefert. Was über sein Leben bekannt ist, geht hauptsächlich auf seinen Briefwechsel mit Basilius von Caesarea und Gregor von Nazianz zurück. Von beiden sind mehrere Briefe an Amphilochius erhalten. Hieronymus erwähnt ihn in de viris illustribus und Theoderet kennt eine Anekdote über die Begegnung von Amphilochius mit Kaiser Theodosius I. und er wird von mehreren Konzilien zitiert.

Amphilochius war der Sohn eines gleichnamigen Vaters.<ref>Gregor von Nazianz, Epistulae 63 (englische Übersetzung).</ref> Er stammte aus einer vornehmen kappadokischen Familie und war vermutlich ein Vetter ersten Grades Gregors von Nazianz. Er studierte Rhetorik und Rechtskunde, unter anderem bei Libanios in Antiochia, und hatte eine nicht näher bestimmbare einflussreiche Position, wo er in finanzielle oder rechtliche Schwierigkeiten geriet, wie Gregor von Nazianz in Briefen an ihn und an Gregors Bruder Caesarius erwähnt.

Etwa 369 zog er sich aus dem öffentlichen Leben zurück nach Ozizala in der Nähe von Nazianz, wo er religiöse Askese übte und unter anderem Gemüse anpflanzte. In dieser Zeit lernte er auch Basilius von Caesarea kennen. Wahrscheinlich verbrachte er auch einige Zeit in der Mitarbeit in den Sozialprojekten von Basileus in Caesarea.

Anfang 374 kam er im Alter von etwa 35 Jahren, vermutlich durch den Einfluss von Basilius, auf den wichtigen Bischofssitz von Ikonium, wo er, wie die Briefe von Basilius zeigen, dessen wichtiger Mitarbeiter wurde. Er besuchte Basilius häufig in Caesarea.

Nach dem Tod von Basilius 379 stand er in einem sehr persönlichen Briefwechsel mit Gregor von Nazianz. 381 nahm er am ersten Konzil von Konstantinopel teil. In etwa diese Zeit dürfte auch seine Begegnung mit Hieronymus zu legen sein.

Theoderet berichtet, dass Amphilochius bei einer Audienz beim Kaiser Theodosius diesen mit allem Respekt grüßte, jedoch dessen Sohn Arcadius, der vor kurzem zum Augustus ernannt worden war, nicht beachtete. Als Theodosius zornig erklärte, jede Nichtachtung gegenüber seinem Sohn sei eine Grobheit ihm selbst gegenüber, erwiderte der Bischof: „Du siehst, dass du keine Missachtung deines Sohns duldest und bitteren Zorn hegst gegen die, die unhöflich sind zu ihm. Glaube also, dass der Gott, der Herr der ganzen Welt, die verabscheut, die gegenüber seinen eingeborenen Sohn, ihrem Retter und Wohltäter, undankbar und missachtend sind.“ Der Kaiser, berichtet Theoderet, sei so beeindruckt gewesen, dass er sofort ein Edikt erließ, dass die Versammlungen der Häretiker verbot.<ref>Theoderet, Kirchengeschichte 5,16 (englische Übersetzung).</ref> Diese Begegnung lässt sich recht genau datieren, da Arcadius Anfang 383 zum Augustus ernannt worden war, und das Dekret von Theodosius im September des gleichen Jahres erschien.

394 erscheint sein Name in der Liste der Bischöfe, die bei der Weihe der St.-Peter-und-Paul-Basilika in Konstantinopel anwesend waren. Nach der orthodoxen Hagiographie starb er 395.

Amphilochius wird in der orthodoxen und römisch-katholischen Kirche als Heiliger verehrt. Sein Gedenktag ist der 23. November.

Werke

  • Amphilochii Episcopi Iconiensis Epistola ad Seleucum . Pardubicenus, Pragae 1613 (online).
  • Amphilochii Episcopi Iconii De Recta Studiorum Ac Vitae Ratione Epistola ad Seleucum. Denuo Edita / Curante & recensente Cvnrado Rittershvsio. Altorfii 1644 (online).

Literatur

|1- = 1909–1913 |2- = 1927–1931 |2-1 = 1927 |2-2 = 1928 |3- = 1957–1965 |3-1 = 1957 |3-2 = 1958 |3-3 = 1959 |3-4 = 1960 |3-5 = 1961 |3-6 = 1962 |4- = 1998–2005 |4-1 = 1998 |4-2 = 1999 |4-3 = 2000 |4-4 = 2001 |4-5 = 2002 |4-6 = 2003 |4-7 = 2004 |4-8 = 2005 }}{{#if: 419 | , Sp. 419{{#if: 420 | {{#ifeq: 419 | 420 | | –420 }} }} }}.

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band I,2 }}, Stuttgart {{#switch: I,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1937|, {{#ifeq: I,2|R|S.|Sp.}} 1937{{#if:|{{#ifexpr:1937<>|{{#ifexpr: 1937+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:I,2|{{#switch: I,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:151|, Sp. 151}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630013451/http://www.bautz.de/bbkl/a/amphilochius_b_v_i.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

Anmerkungen

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118648888no/94/34791163862769 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118648888 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118648888 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/94/34791 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/94/34791 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 163862769 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 163862769 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Amphilochius von Ikonium | {{#if: | {{#if: spätantiker Bischof und Heiliger | {{#if: um 340 | {{#if: Kappadokien | {{#if: um 395 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung