Zum Inhalt springen

Amadeus VIII.

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Amedeo VIII.PNG
Amadeus VIII. von Savoyen

Amadeus VIII., genannt „der Friedfertige“ (italienisch il Pacifico, * 4. September 1383 in Chambéry; † 7. Januar 1451 in Genf), war von 1391 bis 1439 zunächst Graf und ab 1416 Herzog von Savoyen, ab 1418 auch Fürst von Piemont. Als Witwer und Vater von zehn Kindern wandte er sich einem religiösen Leben zu und war von 1439 bis 1449 als Felix V. der letzte Gegenpapst der katholischen Kirche und von 1444 bis zu seinem Tod 1451 Bischof von Genf. Nach seinem Verzicht als Papst blieb er von 1449 bis 1451 Kardinalbischof von Sabina.

Leben

Datei:Ducat d'or - Amédée VIII.jpg
Dukat Amadeus’ VIII.

Amadeus war der Sohn des Grafen Amadeus VII. von Savoyen und dessen Gemahlin Bona, Tochter des Herzogs Johann von Berry. Er folgte seinem Vater 1391 als Graf von Savoyen.

1401 kaufte er Odo von Thoire und Villars die Grafschaft Genf ab. Dessen Erben hingegen verweigerten ihm den Besitz der Grafschaft. 1424, nach 23 Jahren Kampf und Prozessen, kaufte er den Prätendenten ihre Rechte an der Grafschaft endgültig ab. Am 19. Februar 1416 wurde er von König Sigismund zum Herzog erhoben, seit 1418 war er auch Fürst von Piemont.

Amadeus war politisch durchaus erfolgreich, wandte sich aber 1434 von der Politik ab und einem religiösen Leben zu. Er übergab seinem Sohn die Amtsgeschäfte – formal blieb er aber bis 1439 Herzog – und zog sich mit sechs Rittern in ein Kloster am Genfersee zurück. Dort gründete er den Moritzorden, einen Ritterorden, der nur relativ kurz Bestand hatte.

Gegenpapst

Datei:Nuremberg chronicles f 242v 2 (Felix V).jpg
Amadeus VIII. von Savoyen als Gegenpapst Felix V. (Holzschnitt aus der Schedelschen Weltchronik, 1493)
Datei:Coat of Arms of Amadeus VIII, Duke of Savoy as Antipope Felix V.svg
Papstwappen als Felix V.

Als Papst Eugen IV. 1437 das Konzil von Basel nach Ferrara verlegte, spaltete sich das Konzil und der in Basel verbliebene Teil setzte am 5. November 1439 Eugen ab und wählte in einem wenige Tage dauernden Konklave Amadeus zum Papst.<ref>Zu diesem Konklave s. Roger Jean Rebmann: Konklave / Papstwahl 1439 in Basel, Webpräsenz Altbasel.ch; abgerufen am 29. März 2020. Dort weitere Belegangaben.</ref> Er residierte in Genf, Lausanne und Basel, wurde aber nur in Aragonien, Ungarn, Bayern und der Schweiz anerkannt. Daher legte er am 7. April 1449 sein Amt nieder, wobei ihm der Rücktritt mit der Gewährung mehrerer Privilegien erleichtert wurde.

Bis zu seinem Tod 1451 war er Kardinalbischof von Sabina und Bischof von Genf. Er gilt als der letzte historische Gegenpapst.

Ehe und Nachkommen

Er heiratete am 27. Oktober 1401 in Arras Marie (* 1380; † 1422), Tochter des Herzogs Philipp II. von Burgund, und hatte mit ihr folgende Kinder:

  • Antonio (*/† 1407)
  • Antonio (*/† 1408)
  • Amadeus (* 1412; † 1431), Fürst von Piemont
  • Ludwig (* 1413; † 1465) Herzog von Savoyen, Fürst von Piemont, Graf von Aosta und Maurienne
  • Margarethe (* 1405; † 1418)
  • Marie (* 1411; † 1469) ⚭ 1427 Filippo Maria Visconti, Herzog von Mailand
  • Bona (* 1415; † 1430)
  • Hugo (* 1415; † 1439)
  • Philipp (* 1417; † 1444), Graf von Genf
  • Margarethe (* 1420; † 1479)
  1. ⚭ 1432 Herzog Ludwig III. von Anjou
  2. ⚭ 1444 Kurfürst Ludwig IV. von der Pfalz
  3. ⚭ 1453 Graf Ulrich V. von Württemberg

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#if:
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=Band=N>0
     |2=Band=n<=9
     |3=Spalte=N>0
     |4=SpalteBis=n
     |5=Lemma=*
     |6=Autor=*
     |7=Kommentar=*
     |8=Fundstelle=*}}
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=1=N>0
     |2=1=n<=9
     |3=2=N>0
     |4=3=n
     |5=4=*
     |6=5=*
     |7=6=*
     |8=Fundstelle=*}}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:11|, Sp. 11}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630012341/http://www.bautz.de/bbkl/f/felix_v_g.shtml%7C}}.{{#if: 2 | |{{#ifeq:||}}}}

  • {{#if: Francesco Cognasso|Francesco Cognasso: }}Felice V, antipapa. In: {{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||Massimo Bray (Hrsg.):}} Enciclopedia dei Papi. {{#if:2|Band 2{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|,|: {{#switch:2

|1=Pietro, santo. Anastasio bibliotecario, antipapa. |2=Niccolò I, santo, Sisto IV. |3=Innocenzo VIII, Giovanni Paolo II. }} Istituto della Enciclopedia Italiana,}}}} Rom 2000{{#if:640|, S. 640{{#if:644|–644}}}} {{#if: antipapa-felice-v_(Enciclopedia-dei-Papi)/|(treccani.it)|Bitte den Pflichtparameter ID ausfüllen. (Suche)}}{{#if: | {{{Kommentar}}}}}.

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

  • Ursula Gießmann: Der letzte Gegenpapst: Felix V. Studien zu Herrschaftspraxis und Legitimationsstrategien (1434–1451) (= Papsttum im mittelalterlichen Europa. Band 3). Böhlau, Köln / Weimar / Wien 2014, ISBN 978-3-412-22359-5 (Dissertation Humboldt-Universität Berlin 2012. 410 Seiten, unter dem Titel: Der Konzilspapst Felix V. – Untersuchungen zu Herrschaftspraxis und Legitimationsstrategien).

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Amadeus VIII, Duke of Savoy|Amadeus VIII, Duke of Savoy|Amadeus VIII.}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Amadeus VIII.|Amadeus VIII.|{{#if:Amadeus VIII, Duke of Savoy|Amadeus VIII, Duke of Savoy|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Amadeus VIII, Duke of Savoy

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|amadeus viii, duke of savoy|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118686526nr/92/1180967259817 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118686526 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118686526 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/92/11809 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/92/11809 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67259817 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67259817 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Amadeus VIII. | {{#if: Amadeus VIII. von Savoyen; Amadeus der Friedfertige; Felix V. | {{#if: Herzog von Savoyen, Kardinalbischof, Gegenpapst | {{#if: 4. September 1383 | {{#if: Chambéry | {{#if: 7. Januar 1451 | {{#if: Genf |

Vorlage:Wikidata-Registrierung