Zum Inhalt springen

Alastor

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt den griechischen Rachedämon. Zu weiteren Bedeutungen siehe Alastor (Begriffsklärung).

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}} Alastor (Vorlage:GrcS) ist in der griechischen Mythologie der Dämon des auf Frevel beruhenden Fluches. Insbesondere bezieht es sich auf den Fluch, der auf dem Haus des Atreus lastete, ursprünglich verursacht durch den Mord des Orestes an seiner Mutter Klytaimnestra.<ref>Aischylos, Agamemnon 1468ff, 1560ff</ref> Alastor bringt die Verfluchten dazu, neue Freveltaten zu begehen, wodurch der Fluch sich erneuert, entsprechend dem bekannten Schiller-Zitat: „Das eben ist der Fluch der bösen Tat, dass sie, fortzeugend, immer Böses muss gebären.“<ref>Friedrich Schiller, Die Piccolomini V,1</ref>

Dieser Fluchdämon wird auch als persönlicher Begleiter personifiziert, d. h. der Verfluchte wird von seinem Alastor verfolgt. So ist etwa Ödipus bei Sophokles,<ref>Sophokles Ödipus auf Kolonos 788</ref> von einem Alastor besessen bzw. wird sogar als Alastor bezeichnet, ähnlich Orestes bei Aischylos.<ref>Aischylos, Eumeniden 236</ref>

Allgemein als böser Geist erscheint Alastor in den „Persern“ des Aischylos.<ref>Aischylos, Die Perser 354</ref>

„Alastor“ erscheint auch als Beiname rächender Gottheiten, insbesondere der Erinnyen, aber auch von Zeus. So gab es in der Nähe von Thasos einen dem „Zeus Alastor“ geweihten Altar.<ref>Susan Guettel Cole: Civic Cult and Civic Identity. In: Mogens Herman Hansen: Sources for the Ancient Greek City-State: Symposium August, 24–27 1994. Royal Danish Academy of Sciences and Letters, Kopenhagen 1994, S. 310.</ref>

In späterer Zeit wird Alastor zum Schimpfwort („Frevler“)<ref>Suda, Stichwort {{#if: Ἀλάστωρ| {{#if:Alastor|Alastor ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}})|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}}}|{{#if: Alastor|Alastor|Alastor}} }}, Adler-Nummer: alpha 1082, Suda-Online</ref> und in der christlichen Dämonologie zum Namen eines Teufels.

Schließlich erscheint Alastor auch als Name für eines der schwarzen Pferde im Viergespann des Hades.<ref>Claudius Claudianus, de Raptu Proserpinae I,286</ref>

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band I,1 }}, Stuttgart {{#switch: I,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1292|, {{#ifeq: I,1|R|S.|Sp.}} 1292{{#if:1293|{{#ifexpr:1292<>1293|{{#ifexpr: 1292+1=1293| f{{#if:|.}}|–1293}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:I,1|{{#switch: I,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

| 1 = 1964 | 2 = 1967 | 3 = 1969 | 4 = 1972 | 5 = 1975 }}{{#if:230|, Sp. 230{{#if:|{{#ifexpr: <>230|{{#ifexpr: 230+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if: | ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:KlP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:KlP |format=@@@ |1=1=N>0 |2=1=<=5 |3=2=n |4=3=n |5=4=* |6=5=* |7=6=* |8=Fundstelle=*}}

Weblinks

Einzelnachweise

<references />