Zum Inhalt springen

Adam Freitag

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Tablica Adama Freytaga w Toruniu.jpg
Gedenktafel am ehemaligen Wohnhaus in Toruń
Datei:Heusden (1649).jpg
Heusden im 17. Jahrhundert

Adam Freitag (* Toruń 1608; † 1650 in Kėdainiai; auch Adammus Freitag und Adam Freytag) war ein polnischer<ref>Mieke Dings (Hrsg.): De stad. Rotterdam 2006, S. 27 ({{#if: uxh8gYiOgbYC | {{#if: {{#if: ||1}} {{#if: uxh8gYiOgbYC ||1}} | <0|&pg={{#if:|RA{{{Band}}}-}}PA27|&pg=27}}{{#if: "Adam Freitag" Vesting|&q=%22Adam+Freitag%22+Vesting}}#v=onepage|{{#if:|&pg=|}}{{#if:"Adam Freitag" Vesting|&q=%22Adam+Freitag%22+Vesting}}}}{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}|{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}}} {{#if:|{{#invoke:WLink|getEscapedTitle|{{{Linktext}}}}}|eingeschränkte Vorschau}}{{#if:|| in der Google-Buchsuche}}{{#ifeq:|US|-USA}}{{#if: uxh8gYiOgbYC |{{#invoke: Vorlage:GoogleBook|fine |id=uxh8gYiOgbYC |errN=Parameter „BuchID“ hat falsche Länge |errC=Parameter „BuchID“ enthält ungültige Zeichen |errH=# in der „BuchID“ |errP=Parameterzuweisungen in der „BuchID“ |class=editoronly |cat={{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch}} }} | Es darf nur genau einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}} | Es muss mindestens einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= |opt= Suchbegriff= BuchID= Seite= Band= SeitenID= Hervorhebung= Linktext= Land= KeinText= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch |format= }}{{#if:|{{#if:{{#invoke:WLink|isBracketedLink|{{{Linktext}}}}}|}}}}).</ref> Kriegsbaumeister (Ingenieur), Mathematiker und Arzt.

Leben

Freitag war von Geburt ein Preuße. Sein Vater war Professor am Gymnasium in Toruń. Bereits im Alter von 10 Jahren zeigte er ein außergewöhnliches Talent für Mathematik. Als Elfjähriger schrieb er lateinische Gedichte. Mit einem Stipendium des Stadtrats von Toruń studierte er wahrscheinlich in zunächst in Leipzig, ab 1625 dann an der Universität Frankfurt (Oder). Nach seinem Studium trat er Dienst in die Armee der Republik der Vereinigten Provinzen unter Friedrich Heinrich von Oranien ein. Im Jahr 1629 nahm er an der Belagerung der Festung 's-Hertogenbosch teil. 1632 begann er ein Studium an der medizinischen Fakultät der Universität Leiden, das er am 1. April 1632 mit dem Doktortitel in Medizin abschloss.

1631 publiziert er die Architectura militaris nova et aucta. Dieses Festungshandbuch macht ihn zusammen mit Wilhelm Dilich zum Hauptvertreter des Altniederländischen Manier zur Verteidigung von flachen Regionen.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung}}]{{#if:PDF; 1,5 MB| (PDF; 1,5 MB)}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung}}}}]}}{{#if:PDF; 1,5 MB| (PDF; 1,5 MB{{#if:opus-bayern.de{{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}}%7C%7C}}}}{{#if:Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Die Festung Rothenberg – Der Festungsbau im 18. Jahrhundert, Maßnahmen der Erhaltung und Möglichkeiten der Konservierung|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: opus-bayern.de| opus-bayern.de{{#if: |,|{{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:opus-bayern.de|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:575662||(?)}}}}}}{{#if: 2010-07-14|;}}}}{{#if: 2010-07-14| {{#if:opus-bayern.de{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2010-07-14 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2010-07-14|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2010-07-14|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:opus-bayern.de{{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if:PDF; 1,5 MB | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2010-07-14 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.opus-bayern.de/uni-bamberg/volltexte/2007/113/pdf/0_text.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Die niederländische Festungsstadt Heusden war sein großes Ideal.

1633 trat er als Militäringenieur, Festungsbauer und Arzt in den Dienst des Fürsten Janusz Radziwill, des späteren Woiwoden von Vilnius und Großherzogs von Litauen. Als solcher nahm an der Kriegsexpedition nach Smolensk teil. Nach deren Ende kehrte er 1634 für einige Jahre nach Toruń zurück. Hier war Berater für den Ausbau der Stadtbefestigung. In den 1640er Jahren zog er erneut nach Litauen zu Herzog Janusz Radziwiłł, wurde medizinischer Offizier und unterrichtete außerdem Mathematik an der Schule von Kiejdany (Litauen).

Adam starb 1650 im Alter von 42 Jahren in Kėdainiai und wurde dort begraben. Sein barockes Epitaph ist erhalten und wird in der Sammlung des Kėdainiai-Museums gehütet. Eine ebenfalls barocke Büste befindet sich in der Sammlung des Čiurlonis-Museums in Kaunas. Am 24. Juni 2004 wurde eine Gedenktafel am einstigen Wohnhaus der Familie von Adam Freytag in der Mostowa-Straße 34 in Toruń angebracht.

Just in Adams Todesjahr 1650 führte der in Diensten der Niederländischen Ostindien-Kompanie stehende schwedische Korporal Johann Schedel/Schaedel in Edo (heute Tokyo) anhand Adam Festungshandbuch den japanischen Militärexperten Hōjō Ujinaga in die Belagerung und den Angriff auf Festungen ein. Diese Instruktionen sind in mehreren japanischen Handschriften überliefert.<ref>W. Michel: Von Leipzig nach Japan - Der Chirurg und Handelsmann Caspar Schamberger (1623–1706). Iudicium, 1999, ISBN 3-89129-442-5, S. 129f., 133.</ref>

Werke

  • Architectura militaris nova et aucta oder newe vermehrte Fortification von Regular-Vestungen, von Irregular-Vestungen und Aussenwercken, von Praxi offensiva und devensiva, auff die neweste niederländische Praxin gerichtet und beschreben durch Adamum Freitag der Mathematum Liebhabe. Zu Leyden bey Bonaventura und Abraham Elzeviers, a(nn)o 1631. Elzeviers, Leyden 1631.
  • Prognosticon astrologicum abo rozsadekgwiazd niebieskich na rok panski. 1635.

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Freitag, Adam|Freitag, Adam|Adam Freitag }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 7 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 7 | 1={{ #expr: 350 + 16 }} | 2={{ #expr: 350 + 2 }} | 3={{ #expr: 350 + 2 }} | 4={{ #expr: 350 + 2 }} | 5={{ #expr: 350 + 2 }} | 6={{ #expr: 350 + 2 }} | 7={{ #expr: 350 + 2 }} | 8={{ #expr: 350 + 2 }} | 9={{#switch: 350 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 350 < 449 | {{ #expr: 350 + 2 }} | {{ #expr: 350 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 350 + 2 }} | 11={{ #expr: 350 + 2 }} | 12={{ #expr: 350 + 2 }} | 13={{ #expr: 350 + 2 }} | 14={{ #expr: 350 + 2 }} | 15={{ #expr: 350 + 2 }} | 16={{ #expr: 350 + 2 }} | 17={{ #expr: 350 + 2 }} | 18={{ #expr: 350 + 2 }} | 19={{ #expr: 350 + 2 }} | 20={{ #expr: 350 + 2 }} | 21={{ #expr: 350 + 2 }} | 22={{ #expr: 350 + 2 }} | 23={{ #expr: 350 + 2 }} | 24={{ #expr: 350 + 2 }} | 25={{ #expr: 350 + 2 }} | 26={{ #expr: 350 + 2 }} | 27={{ #expr: 350 + 2 }} | 28={{ #expr: 350 + 2 }} | 29={{ #expr: 350 + 2 }} | 30={{ #expr: 350 + 2 }} | 31={{ #expr: 350 + 2 }} | 32={{ #expr: 350 + 2 }} | 33={{ #expr: 350 + 2 }} | 34={{ #expr: 350 + 2 }} | 35={{ #expr: 350 + 2 }} | 36={{ #expr: 350 + 2 }} | 37={{ #expr: 350 + 2 }} | 38={{ #expr: 350 + 2 }} | 39={{ #expr: 350 + 2 }} | 40={{ #expr: 350 + 2 }} | 41={{ #expr: 350 + 2 }} | 42={{ #expr: 350 + 2 }} | 43={{ #expr: 350 + 2 }} | 44={{ #expr: 350 + 2 }} | 45={{ #expr: 350 + 6 }} | 46={{ #expr: 350 + 2 }} | 47={{ #expr: 350 + 2 }} | 48={{ #expr: 350 + 2 }} | 49={{ #expr: 350 + 2 }} | 50={{ #expr: 350 + 2 }} | 51={{ #expr: 350 + 2 }} | 52={{ #expr: 350 + 2 }} | 53={{ #expr: 350 + 2 }} | 54={{ #expr: 350 + 2 }} | 55={{ #expr: 350 + 3 }} | 56=350 | #default = 350 }} {{ #if:Freitag, Adam|Freitag, Adam|Adam Freitag }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 7, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 7 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 350{{ #if:350 | {{ #ifexpr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 350 + 16 }} | 2={{ #expr: 350 + 2 }} | 3={{ #expr: 350 + 2 }} | 4={{ #expr: 350 + 2 }} | 5={{ #expr: 350 + 2 }} | 6={{ #expr: 350 + 2 }} | 7={{ #expr: 350 + 2 }} | 8={{ #expr: 350 + 2 }} | 9={{#switch: 350 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 350 < 449 | {{ #expr: 350 + 2 }} | {{ #expr: 350 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 350 + 2 }} | 11={{ #expr: 350 + 2 }} | 12={{ #expr: 350 + 2 }} | 13={{ #expr: 350 + 2 }} | 14={{ #expr: 350 + 2 }} | 15={{ #expr: 350 + 2 }} | 16={{ #expr: 350 + 2 }} | 17={{ #expr: 350 + 2 }} | 18={{ #expr: 350 + 2 }} | 19={{ #expr: 350 + 2 }} | 20={{ #expr: 350 + 2 }} | 21={{ #expr: 350 + 2 }} | 22={{ #expr: 350 + 2 }} | 23={{ #expr: 350 + 2 }} | 24={{ #expr: 350 + 2 }} | 25={{ #expr: 350 + 2 }} | 26={{ #expr: 350 + 2 }} | 27={{ #expr: 350 + 2 }} | 28={{ #expr: 350 + 2 }} | 29={{ #expr: 350 + 2 }} | 30={{ #expr: 350 + 2 }} | 31={{ #expr: 350 + 2 }} | 32={{ #expr: 350 + 2 }} | 33={{ #expr: 350 + 2 }} | 34={{ #expr: 350 + 2 }} | 35={{ #expr: 350 + 2 }} | 36={{ #expr: 350 + 2 }} | 37={{ #expr: 350 + 2 }} | 38={{ #expr: 350 + 2 }} | 39={{ #expr: 350 + 2 }} | 40={{ #expr: 350 + 2 }} | 41={{ #expr: 350 + 2 }} | 42={{ #expr: 350 + 2 }} | 43={{ #expr: 350 + 2 }} | 44={{ #expr: 350 + 2 }} | 45={{ #expr: 350 + 6 }} | 46={{ #expr: 350 + 2 }} | 47={{ #expr: 350 + 2 }} | 48={{ #expr: 350 + 2 }} | 49={{ #expr: 350 + 2 }} | 50={{ #expr: 350 + 2 }} | 51={{ #expr: 350 + 2 }} | 52={{ #expr: 350 + 2 }} | 53={{ #expr: 350 + 2 }} | 54={{ #expr: 350 + 2 }} | 55={{ #expr: 350 + 3 }} | 56=350 | #default = 350 }} != {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 350 + 16 }} | 2={{ #expr: 350 + 2 }} | 3={{ #expr: 350 + 2 }} | 4={{ #expr: 350 + 2 }} | 5={{ #expr: 350 + 2 }} | 6={{ #expr: 350 + 2 }} | 7={{ #expr: 350 + 2 }} | 8={{ #expr: 350 + 2 }} | 9={{#switch: 350 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 350 < 449 | {{ #expr: 350 + 2 }} | {{ #expr: 350 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 350 + 2 }} | 11={{ #expr: 350 + 2 }} | 12={{ #expr: 350 + 2 }} | 13={{ #expr: 350 + 2 }} | 14={{ #expr: 350 + 2 }} | 15={{ #expr: 350 + 2 }} | 16={{ #expr: 350 + 2 }} | 17={{ #expr: 350 + 2 }} | 18={{ #expr: 350 + 2 }} | 19={{ #expr: 350 + 2 }} | 20={{ #expr: 350 + 2 }} | 21={{ #expr: 350 + 2 }} | 22={{ #expr: 350 + 2 }} | 23={{ #expr: 350 + 2 }} | 24={{ #expr: 350 + 2 }} | 25={{ #expr: 350 + 2 }} | 26={{ #expr: 350 + 2 }} | 27={{ #expr: 350 + 2 }} | 28={{ #expr: 350 + 2 }} | 29={{ #expr: 350 + 2 }} | 30={{ #expr: 350 + 2 }} | 31={{ #expr: 350 + 2 }} | 32={{ #expr: 350 + 2 }} | 33={{ #expr: 350 + 2 }} | 34={{ #expr: 350 + 2 }} | 35={{ #expr: 350 + 2 }} | 36={{ #expr: 350 + 2 }} | 37={{ #expr: 350 + 2 }} | 38={{ #expr: 350 + 2 }} | 39={{ #expr: 350 + 2 }} | 40={{ #expr: 350 + 2 }} | 41={{ #expr: 350 + 2 }} | 42={{ #expr: 350 + 2 }} | 43={{ #expr: 350 + 2 }} | 44={{ #expr: 350 + 2 }} | 45={{ #expr: 350 + 6 }} | 46={{ #expr: 350 + 2 }} | 47={{ #expr: 350 + 2 }} | 48={{ #expr: 350 + 2 }} | 49={{ #expr: 350 + 2 }} | 50={{ #expr: 350 + 2 }} | 51={{ #expr: 350 + 2 }} | 52={{ #expr: 350 + 2 }} | 53={{ #expr: 350 + 2 }} | 54={{ #expr: 350 + 2 }} | 55={{ #expr: 350 + 3 }} | 56=350 | #default = 350 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 350 + 16 }} | 2={{ #expr: 350 + 2 }} | 3={{ #expr: 350 + 2 }} | 4={{ #expr: 350 + 2 }} | 5={{ #expr: 350 + 2 }} | 6={{ #expr: 350 + 2 }} | 7={{ #expr: 350 + 2 }} | 8={{ #expr: 350 + 2 }} | 9={{#switch: 350 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 350 < 449 | {{ #expr: 350 + 2 }} | {{ #expr: 350 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 350 + 2 }} | 11={{ #expr: 350 + 2 }} | 12={{ #expr: 350 + 2 }} | 13={{ #expr: 350 + 2 }} | 14={{ #expr: 350 + 2 }} | 15={{ #expr: 350 + 2 }} | 16={{ #expr: 350 + 2 }} | 17={{ #expr: 350 + 2 }} | 18={{ #expr: 350 + 2 }} | 19={{ #expr: 350 + 2 }} | 20={{ #expr: 350 + 2 }} | 21={{ #expr: 350 + 2 }} | 22={{ #expr: 350 + 2 }} | 23={{ #expr: 350 + 2 }} | 24={{ #expr: 350 + 2 }} | 25={{ #expr: 350 + 2 }} | 26={{ #expr: 350 + 2 }} | 27={{ #expr: 350 + 2 }} | 28={{ #expr: 350 + 2 }} | 29={{ #expr: 350 + 2 }} | 30={{ #expr: 350 + 2 }} | 31={{ #expr: 350 + 2 }} | 32={{ #expr: 350 + 2 }} | 33={{ #expr: 350 + 2 }} | 34={{ #expr: 350 + 2 }} | 35={{ #expr: 350 + 2 }} | 36={{ #expr: 350 + 2 }} | 37={{ #expr: 350 + 2 }} | 38={{ #expr: 350 + 2 }} | 39={{ #expr: 350 + 2 }} | 40={{ #expr: 350 + 2 }} | 41={{ #expr: 350 + 2 }} | 42={{ #expr: 350 + 2 }} | 43={{ #expr: 350 + 2 }} | 44={{ #expr: 350 + 2 }} | 45={{ #expr: 350 + 6 }} | 46={{ #expr: 350 + 2 }} | 47={{ #expr: 350 + 2 }} | 48={{ #expr: 350 + 2 }} | 49={{ #expr: 350 + 2 }} | 50={{ #expr: 350 + 2 }} | 51={{ #expr: 350 + 2 }} | 52={{ #expr: 350 + 2 }} | 53={{ #expr: 350 + 2 }} | 54={{ #expr: 350 + 2 }} | 55={{ #expr: 350 + 3 }} | 56=350 | #default = 350 }} = {{ #expr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 350 + 16 }} | 2={{ #expr: 350 + 2 }} | 3={{ #expr: 350 + 2 }} | 4={{ #expr: 350 + 2 }} | 5={{ #expr: 350 + 2 }} | 6={{ #expr: 350 + 2 }} | 7={{ #expr: 350 + 2 }} | 8={{ #expr: 350 + 2 }} | 9={{#switch: 350 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 350 < 449 | {{ #expr: 350 + 2 }} | {{ #expr: 350 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 350 + 2 }} | 11={{ #expr: 350 + 2 }} | 12={{ #expr: 350 + 2 }} | 13={{ #expr: 350 + 2 }} | 14={{ #expr: 350 + 2 }} | 15={{ #expr: 350 + 2 }} | 16={{ #expr: 350 + 2 }} | 17={{ #expr: 350 + 2 }} | 18={{ #expr: 350 + 2 }} | 19={{ #expr: 350 + 2 }} | 20={{ #expr: 350 + 2 }} | 21={{ #expr: 350 + 2 }} | 22={{ #expr: 350 + 2 }} | 23={{ #expr: 350 + 2 }} | 24={{ #expr: 350 + 2 }} | 25={{ #expr: 350 + 2 }} | 26={{ #expr: 350 + 2 }} | 27={{ #expr: 350 + 2 }} | 28={{ #expr: 350 + 2 }} | 29={{ #expr: 350 + 2 }} | 30={{ #expr: 350 + 2 }} | 31={{ #expr: 350 + 2 }} | 32={{ #expr: 350 + 2 }} | 33={{ #expr: 350 + 2 }} | 34={{ #expr: 350 + 2 }} | 35={{ #expr: 350 + 2 }} | 36={{ #expr: 350 + 2 }} | 37={{ #expr: 350 + 2 }} | 38={{ #expr: 350 + 2 }} | 39={{ #expr: 350 + 2 }} | 40={{ #expr: 350 + 2 }} | 41={{ #expr: 350 + 2 }} | 42={{ #expr: 350 + 2 }} | 43={{ #expr: 350 + 2 }} | 44={{ #expr: 350 + 2 }} | 45={{ #expr: 350 + 6 }} | 46={{ #expr: 350 + 2 }} | 47={{ #expr: 350 + 2 }} | 48={{ #expr: 350 + 2 }} | 49={{ #expr: 350 + 2 }} | 50={{ #expr: 350 + 2 }} | 51={{ #expr: 350 + 2 }} | 52={{ #expr: 350 + 2 }} | 53={{ #expr: 350 + 2 }} | 54={{ #expr: 350 + 2 }} | 55={{ #expr: 350 + 3 }} | 56=350 | #default = 350 }} + 1 }} | f|–350}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Freitag, Adam||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Freytag Adam. In: S. Herbst: Polski Słownik Biograficzny. Bd. 7, 1958.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Adam Freytag|Adam Freytag|Adam Freitag}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Adam Freytag|Adam Freytag|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Adam Freytag

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|adam freytag|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 124754716nr98010837232782478 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 124754716 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 124754716 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr98010837 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr98010837 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 232782478 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 232782478 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Freitag, Adam | {{#if: Freitag, Adammus (vollständiger Name); Freytag, Adam | {{#if: polnischer Kriegsbaumeister (Ingenieur) und Arzt | {{#if: 1608 | {{#if: | {{#if: 1650 | {{#if: Kėdainiai |

Vorlage:Wikidata-Registrierung