Zum Inhalt springen

Adalbert von Magdeburg

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Adalbert of Magdeburg.jpg
Adalbert von Magdeburg auf einer Darstellung von 1830

Der heilige Adalbert von Magdeburg (auch: Albert, Adelbert, Adalbert I., Albertus I., Adalbertus; * um 910 in Lothringen; † 20. Juni 981 in Zscherben) war erster Erzbischof von Magdeburg, Missionar und Geschichtsschreiber.

Leben und Wirken

Seine Herkunft ist strittig. So wurde vermutet, dass er ein Angehöriger der älteren Babenberger gewesen sein könnte. Diese Annahme beruht auf dem Leitnamenprinzip.<ref>Herjo Frin: Die Herkunft Adalberts, des ersten Erzbischofs von Magdeburg. In: Jahrbuch für fränkische Landesforschung, Bd. 54 (1994), S. 339–345, hier: S. 344.</ref> Der These Theo Kölzers zufolge, der sich auf eine Quelle aus dem Stift Borghorst beruft, soll Adalbert demgegenüber als Bruder der mit Bernhard von Sachsen vermählten Stiftsgründerin Berta zu identifizieren sein.<ref>Theo Kölzer, Adalbert von St. Maximin, Erzbischof von Magdeburg (968–981). In: Franz Josef Heyen (Hrsg.) Rheinische Lebensbilder. Heft 17, Köln 1997, S. 7–18.</ref>

Adalbert wirkte zunächst in der Kanzlei des Erzbischofs von Köln und war ab 953 in der königlichen Kanzlei tätig. Von 958 bis 961 lebte er als Mönch im Kloster St. Maximin in Trier.<ref>Biographien zur deutschen Geschichte von den Anfängen bis 1945, Berlin 1991, S. 13.</ref> 961 wurde er auf Empfehlung des Erzbischofs Wilhelm von Mainz, eines unehelichen Sohns Ottos I. mit einer slawischen Prinzessin, in der Funktion eines Missionsbischofs in das Reich der Kiewer Rus unter Olga von Kiew entsandt. Erfolglos, nur knapp dem Tod entronnen, kehrte er jedoch bereits 962 zurück. Trotz dieser erfolglosen Missionsreise wurde er Anfang 966 von den Mönchen des Klosters Weißenburg zum Abt gewählt.<ref>Anton Doll und Hans Ammerich: Der Landdekanat Weissenburg (mit Kloster St. Peter in Weißenburg) = Palatia Sacra. Kirchen- und Pfründebeschreibung der Pfalz in vorreformatorischer Zeit 1: Bistum Speyer. Der Archdiakonat des Dompropstes von Speyer 2 = Quellen und Abhandlungen zur mittelalterlichen Kirchengeschichte 61.2. Gesellschaft_für_mittelrheinische_Kirchengeschichte, Mainz 1999. ISBN 3-929135-29-9, S. 219.</ref> 967 begleitete er Otto II. nach Italien. In den Jahren 966/967 soll Adalbert eine Fortsetzung der Weltchronik des Regino von Prüm für die Jahre 907 bis 967 verfasst haben. Diese gilt als das „einzige bedeutende ottonische Annalenwerk des 10. Jahrhunderts“.<ref>Ernst Karpf: Herrscherlegitimation und Reichsbegriff in der ottonischen Geschichtsschreibung des 10. Jahrhunderts. Stuttgart 1985, S. 47.</ref>

Am 24. Dezember 968 wurde er vom Kaiser zum Erzbischof des neu gebildeten Erzbistum Magdeburg und zum Primas Germaniae bestimmt. In dieser Funktion war er Metropolit der neugegründeten Suffragan-Bistümer Zeitz, Meißen, Merseburg (alle 968) und der formell seit 948 bestehenden Suffraganbistümer Brandenburg an der Havel und Havelberg.

Ihm gelang es, die Magdeburger Domschule zum Bildungszentrum des Reiches auszubauen und damit die Bedeutung von Magdeburg noch einmal wesentlich zu erhöhen. Als Erzbischof hatte er weiterhin engen Kontakt mit dem Königshof. Adalbert empfing zahlreiche Urkunden von Otto I. und Otto II. Jedoch ist Adalbert in der Reichspolitik nicht mehr hervorgetreten. Der Aufbau des Erzbistums dürfte seine Haupttätigkeit gewesen sein.

Von 972 bis 981 wurde der heilige Adalbert von Prag, unter der Leitung des Priesters Ohtrich, an der Domschule Magdeburg ausgebildet und erhielt bei seiner Firmung durch Erzbischof Adalbert von Magdeburg dessen Namen. Im Jahr 981 starb Adalbert in der Nähe von Halle (Geusa oder Zscherben) und erlebte damit die Vernichtung der Bistümer Havelberg und Brandenburg im Slawenaufstand von 983 nicht mehr. Das Grab Adalberts befindet sich im Magdeburger Dom. Adalbert wurde später heiliggesprochen. Sein katholischer Gedenktag ist der 20. Juni. Die 1983 bis 1985 erbaute St.-Adalbert-Kirche in Magdeburg ist nach ihm benannt. Das Interesse der Mediävistik an der Person Adalberts und seines Werkes blieb jedoch gering. Eine erste grundlegende Untersuchung legte Karl Hauck erst 1974 vor.

Werkausgaben

  • Adalberti Continuatio Reginonis. In: Quellen zur Geschichte der sächsischen Kaiserzeit (= Ausgewählte Quellen zur deutschen Geschichte des Mittelalters. Freiherr vom Stein-Gedächtnisausgabe. Bd. 8). Übersetzt von Albert Bauer, Reinhold Rau. 5. gegenüber der 4. um einen Nachtrag erweiterte Auflage, Darmstadt 2002, ISBN 3-534-01416-2, S. 190–231.

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#if:
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=Band=N>0
     |2=Band=n<=9
     |3=Spalte=N>0
     |4=SpalteBis=n
     |5=Lemma=*
     |6=Autor=*
     |7=Kommentar=*
     |8=Fundstelle=*}}
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=1=N>0
     |2=1=n<=9
     |3=2=N>0
     |4=3=n
     |5=4=*
     |6=5=*
     |7=6=*
     |8=Fundstelle=*}}

}}

  • Karl Hauck: Erzbischof Adalbert von Magdeburg als Geschichtsschreiber. In: Helmut Beumann (Hrsg.) Festschrift für Walter Schlesinger. Bd. 2, Köln 1974, S. 276–353, ISBN 3-412-85074-8 (Digitalisat).
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 43
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118817817
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118817817}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 265065 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 265065 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Adelbert|Adelbert|Adalbert von Magdeburg }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 1 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 1 | 1={{ #expr: 62 + 16 }} | 2={{ #expr: 62 + 2 }} | 3={{ #expr: 62 + 2 }} | 4={{ #expr: 62 + 2 }} | 5={{ #expr: 62 + 2 }} | 6={{ #expr: 62 + 2 }} | 7={{ #expr: 62 + 2 }} | 8={{ #expr: 62 + 2 }} | 9={{#switch: 62 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 62 < 449 | {{ #expr: 62 + 2 }} | {{ #expr: 62 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 62 + 2 }} | 11={{ #expr: 62 + 2 }} | 12={{ #expr: 62 + 2 }} | 13={{ #expr: 62 + 2 }} | 14={{ #expr: 62 + 2 }} | 15={{ #expr: 62 + 2 }} | 16={{ #expr: 62 + 2 }} | 17={{ #expr: 62 + 2 }} | 18={{ #expr: 62 + 2 }} | 19={{ #expr: 62 + 2 }} | 20={{ #expr: 62 + 2 }} | 21={{ #expr: 62 + 2 }} | 22={{ #expr: 62 + 2 }} | 23={{ #expr: 62 + 2 }} | 24={{ #expr: 62 + 2 }} | 25={{ #expr: 62 + 2 }} | 26={{ #expr: 62 + 2 }} | 27={{ #expr: 62 + 2 }} | 28={{ #expr: 62 + 2 }} | 29={{ #expr: 62 + 2 }} | 30={{ #expr: 62 + 2 }} | 31={{ #expr: 62 + 2 }} | 32={{ #expr: 62 + 2 }} | 33={{ #expr: 62 + 2 }} | 34={{ #expr: 62 + 2 }} | 35={{ #expr: 62 + 2 }} | 36={{ #expr: 62 + 2 }} | 37={{ #expr: 62 + 2 }} | 38={{ #expr: 62 + 2 }} | 39={{ #expr: 62 + 2 }} | 40={{ #expr: 62 + 2 }} | 41={{ #expr: 62 + 2 }} | 42={{ #expr: 62 + 2 }} | 43={{ #expr: 62 + 2 }} | 44={{ #expr: 62 + 2 }} | 45={{ #expr: 62 + 6 }} | 46={{ #expr: 62 + 2 }} | 47={{ #expr: 62 + 2 }} | 48={{ #expr: 62 + 2 }} | 49={{ #expr: 62 + 2 }} | 50={{ #expr: 62 + 2 }} | 51={{ #expr: 62 + 2 }} | 52={{ #expr: 62 + 2 }} | 53={{ #expr: 62 + 2 }} | 54={{ #expr: 62 + 2 }} | 55={{ #expr: 62 + 3 }} | 56=62 | #default = 62 }} {{ #if:Adelbert|Adelbert|Adalbert von Magdeburg }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 1 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 62{{ #if: | {{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 62 + 16 }} | 2={{ #expr: 62 + 2 }} | 3={{ #expr: 62 + 2 }} | 4={{ #expr: 62 + 2 }} | 5={{ #expr: 62 + 2 }} | 6={{ #expr: 62 + 2 }} | 7={{ #expr: 62 + 2 }} | 8={{ #expr: 62 + 2 }} | 9={{#switch: 62 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 62 < 449 | {{ #expr: 62 + 2 }} | {{ #expr: 62 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 62 + 2 }} | 11={{ #expr: 62 + 2 }} | 12={{ #expr: 62 + 2 }} | 13={{ #expr: 62 + 2 }} | 14={{ #expr: 62 + 2 }} | 15={{ #expr: 62 + 2 }} | 16={{ #expr: 62 + 2 }} | 17={{ #expr: 62 + 2 }} | 18={{ #expr: 62 + 2 }} | 19={{ #expr: 62 + 2 }} | 20={{ #expr: 62 + 2 }} | 21={{ #expr: 62 + 2 }} | 22={{ #expr: 62 + 2 }} | 23={{ #expr: 62 + 2 }} | 24={{ #expr: 62 + 2 }} | 25={{ #expr: 62 + 2 }} | 26={{ #expr: 62 + 2 }} | 27={{ #expr: 62 + 2 }} | 28={{ #expr: 62 + 2 }} | 29={{ #expr: 62 + 2 }} | 30={{ #expr: 62 + 2 }} | 31={{ #expr: 62 + 2 }} | 32={{ #expr: 62 + 2 }} | 33={{ #expr: 62 + 2 }} | 34={{ #expr: 62 + 2 }} | 35={{ #expr: 62 + 2 }} | 36={{ #expr: 62 + 2 }} | 37={{ #expr: 62 + 2 }} | 38={{ #expr: 62 + 2 }} | 39={{ #expr: 62 + 2 }} | 40={{ #expr: 62 + 2 }} | 41={{ #expr: 62 + 2 }} | 42={{ #expr: 62 + 2 }} | 43={{ #expr: 62 + 2 }} | 44={{ #expr: 62 + 2 }} | 45={{ #expr: 62 + 6 }} | 46={{ #expr: 62 + 2 }} | 47={{ #expr: 62 + 2 }} | 48={{ #expr: 62 + 2 }} | 49={{ #expr: 62 + 2 }} | 50={{ #expr: 62 + 2 }} | 51={{ #expr: 62 + 2 }} | 52={{ #expr: 62 + 2 }} | 53={{ #expr: 62 + 2 }} | 54={{ #expr: 62 + 2 }} | 55={{ #expr: 62 + 3 }} | 56=62 | #default = 62 }} != {{#switch: 1 | 1={{ #expr: + 16 }} | 2={{ #expr: + 2 }} | 3={{ #expr: + 2 }} | 4={{ #expr: + 2 }} | 5={{ #expr: + 2 }} | 6={{ #expr: + 2 }} | 7={{ #expr: + 2 }} | 8={{ #expr: + 2 }} | 9={{#switch: | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: < 449 | {{ #expr: + 2 }} | {{ #expr: + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: + 2 }} | 11={{ #expr: + 2 }} | 12={{ #expr: + 2 }} | 13={{ #expr: + 2 }} | 14={{ #expr: + 2 }} | 15={{ #expr: + 2 }} | 16={{ #expr: + 2 }} | 17={{ #expr: + 2 }} | 18={{ #expr: + 2 }} | 19={{ #expr: + 2 }} | 20={{ #expr: + 2 }} | 21={{ #expr: + 2 }} | 22={{ #expr: + 2 }} | 23={{ #expr: + 2 }} | 24={{ #expr: + 2 }} | 25={{ #expr: + 2 }} | 26={{ #expr: + 2 }} | 27={{ #expr: + 2 }} | 28={{ #expr: + 2 }} | 29={{ #expr: + 2 }} | 30={{ #expr: + 2 }} | 31={{ #expr: + 2 }} | 32={{ #expr: + 2 }} | 33={{ #expr: + 2 }} | 34={{ #expr: + 2 }} | 35={{ #expr: + 2 }} | 36={{ #expr: + 2 }} | 37={{ #expr: + 2 }} | 38={{ #expr: + 2 }} | 39={{ #expr: + 2 }} | 40={{ #expr: + 2 }} | 41={{ #expr: + 2 }} | 42={{ #expr: + 2 }} | 43={{ #expr: + 2 }} | 44={{ #expr: + 2 }} | 45={{ #expr: + 6 }} | 46={{ #expr: + 2 }} | 47={{ #expr: + 2 }} | 48={{ #expr: + 2 }} | 49={{ #expr: + 2 }} | 50={{ #expr: + 2 }} | 51={{ #expr: + 2 }} | 52={{ #expr: + 2 }} | 53={{ #expr: + 2 }} | 54={{ #expr: + 2 }} | 55={{ #expr: + 3 }} | 56= | #default = }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: + 16 }} | 2={{ #expr: + 2 }} | 3={{ #expr: + 2 }} | 4={{ #expr: + 2 }} | 5={{ #expr: + 2 }} | 6={{ #expr: + 2 }} | 7={{ #expr: + 2 }} | 8={{ #expr: + 2 }} | 9={{#switch: | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: < 449 | {{ #expr: + 2 }} | {{ #expr: + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: + 2 }} | 11={{ #expr: + 2 }} | 12={{ #expr: + 2 }} | 13={{ #expr: + 2 }} | 14={{ #expr: + 2 }} | 15={{ #expr: + 2 }} | 16={{ #expr: + 2 }} | 17={{ #expr: + 2 }} | 18={{ #expr: + 2 }} | 19={{ #expr: + 2 }} | 20={{ #expr: + 2 }} | 21={{ #expr: + 2 }} | 22={{ #expr: + 2 }} | 23={{ #expr: + 2 }} | 24={{ #expr: + 2 }} | 25={{ #expr: + 2 }} | 26={{ #expr: + 2 }} | 27={{ #expr: + 2 }} | 28={{ #expr: + 2 }} | 29={{ #expr: + 2 }} | 30={{ #expr: + 2 }} | 31={{ #expr: + 2 }} | 32={{ #expr: + 2 }} | 33={{ #expr: + 2 }} | 34={{ #expr: + 2 }} | 35={{ #expr: + 2 }} | 36={{ #expr: + 2 }} | 37={{ #expr: + 2 }} | 38={{ #expr: + 2 }} | 39={{ #expr: + 2 }} | 40={{ #expr: + 2 }} | 41={{ #expr: + 2 }} | 42={{ #expr: + 2 }} | 43={{ #expr: + 2 }} | 44={{ #expr: + 2 }} | 45={{ #expr: + 6 }} | 46={{ #expr: + 2 }} | 47={{ #expr: + 2 }} | 48={{ #expr: + 2 }} | 49={{ #expr: + 2 }} | 50={{ #expr: + 2 }} | 51={{ #expr: + 2 }} | 52={{ #expr: + 2 }} | 53={{ #expr: + 2 }} | 54={{ #expr: + 2 }} | 55={{ #expr: + 3 }} | 56= | #default = }} = {{ #expr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 62 + 16 }} | 2={{ #expr: 62 + 2 }} | 3={{ #expr: 62 + 2 }} | 4={{ #expr: 62 + 2 }} | 5={{ #expr: 62 + 2 }} | 6={{ #expr: 62 + 2 }} | 7={{ #expr: 62 + 2 }} | 8={{ #expr: 62 + 2 }} | 9={{#switch: 62 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 62 < 449 | {{ #expr: 62 + 2 }} | {{ #expr: 62 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 62 + 2 }} | 11={{ #expr: 62 + 2 }} | 12={{ #expr: 62 + 2 }} | 13={{ #expr: 62 + 2 }} | 14={{ #expr: 62 + 2 }} | 15={{ #expr: 62 + 2 }} | 16={{ #expr: 62 + 2 }} | 17={{ #expr: 62 + 2 }} | 18={{ #expr: 62 + 2 }} | 19={{ #expr: 62 + 2 }} | 20={{ #expr: 62 + 2 }} | 21={{ #expr: 62 + 2 }} | 22={{ #expr: 62 + 2 }} | 23={{ #expr: 62 + 2 }} | 24={{ #expr: 62 + 2 }} | 25={{ #expr: 62 + 2 }} | 26={{ #expr: 62 + 2 }} | 27={{ #expr: 62 + 2 }} | 28={{ #expr: 62 + 2 }} | 29={{ #expr: 62 + 2 }} | 30={{ #expr: 62 + 2 }} | 31={{ #expr: 62 + 2 }} | 32={{ #expr: 62 + 2 }} | 33={{ #expr: 62 + 2 }} | 34={{ #expr: 62 + 2 }} | 35={{ #expr: 62 + 2 }} | 36={{ #expr: 62 + 2 }} | 37={{ #expr: 62 + 2 }} | 38={{ #expr: 62 + 2 }} | 39={{ #expr: 62 + 2 }} | 40={{ #expr: 62 + 2 }} | 41={{ #expr: 62 + 2 }} | 42={{ #expr: 62 + 2 }} | 43={{ #expr: 62 + 2 }} | 44={{ #expr: 62 + 2 }} | 45={{ #expr: 62 + 6 }} | 46={{ #expr: 62 + 2 }} | 47={{ #expr: 62 + 2 }} | 48={{ #expr: 62 + 2 }} | 49={{ #expr: 62 + 2 }} | 50={{ #expr: 62 + 2 }} | 51={{ #expr: 62 + 2 }} | 52={{ #expr: 62 + 2 }} | 53={{ #expr: 62 + 2 }} | 54={{ #expr: 62 + 2 }} | 55={{ #expr: 62 + 3 }} | 56=62 | #default = 62 }} + 1 }} | f|–}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Adalbert I. (Erzbischof von Magdeburg)||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:24-25|, Sp. {{#iferror:{{#expr:24-25}}|24-25|{{#expr:1*24-25*0}}–{{#expr:-(0*24-25*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630040110/https://www.bautz.de/bbkl/a/adalbert_i_v_m.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Adalbert von Magdeburg}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

  • {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(Albertus I. oder Adalbertus (Magdeburg) ) = (Albertus I. oder Adalbertus (Magdeburg) ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |I. oder Adalbertus (Magdeburg) Albertus I. oder Adalbertus. |Albertus I. oder Adalbertus.}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Adalbert von Magdeburg | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Adalbert von Magdeburg | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:1

         |s1 =Supplement 1
         |s2 =Supplement 2
         |s3 =Supplement 3
         |s4 =Supplement 4
         |Band 1}}{{#if: 1

|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 1 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (1)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(994 ) = (994 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}

              |, Sp. 994
              |{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(Albertus I. oder Adalbertus (Magdeburg) ) = (Albertus I. oder Adalbertus (Magdeburg) ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt Albertus I. oder Adalbertus (Magdeburg)}}}}{{#if:

              | {{ #ifexpr: 994 != 
                            |{{ #ifexpr:  = {{ #expr: 994 + 1 }}                             | f|–}}|}}}}{{#if: 

| ({{{Kommentar}}})}}.

Anmerkungen

<references />

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118817817n85035782231912122 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118817817 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118817817 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85035782 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85035782 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 231912122 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 231912122 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Adalbert von Magdeburg | {{#if: Albert von Magdeburg; Adelbert von Magdeburg; Adalbert I. von Magdeburg; Albertus I. von Magdeburg; Adalbertus von Magdeburg | {{#if: deutscher Erzbischof, Heiliger und Geschichtsschreiber | {{#if: um 910 | {{#if: Lothringen | {{#if: 20. Juni 981 | {{#if: Zscherben |

Vorlage:Wikidata-Registrierung