<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Text_Encoding_Initiative</id>
	<title>Text Encoding Initiative - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Text_Encoding_Initiative"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Text_Encoding_Initiative&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-17T11:13:33Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Text_Encoding_Initiative&amp;diff=28553&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Solomon Dandy: Unerwünschte Doppelkategorisierung entfernt (Kategorie:XML-basierte Sprache → Kategorie:Beschreibungssprache)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Text_Encoding_Initiative&amp;diff=28553&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-07-12T11:31:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Unerwünschte Doppelkategorisierung entfernt (&lt;a href=&quot;/index.php/Kategorie:XML-basierte_Sprache&quot; title=&quot;Kategorie:XML-basierte Sprache&quot;&gt;Kategorie:XML-basierte Sprache&lt;/a&gt; → &lt;a href=&quot;/index.php/Kategorie:Beschreibungssprache&quot; title=&quot;Kategorie:Beschreibungssprache&quot;&gt;Kategorie:Beschreibungssprache&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Text Encoding InitiativeTEI Logo.svg|mini|Offizielles Logo]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Text Encoding Initiative&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (TEI) ist eine [[1987]] gegründete Organisation (seit 2000 als &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;TEI-Konsortium&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; organisiert) und ein gleichnamiges [[Dokumentenformat]] zur Kodierung und zum Austausch von Texten, das diese entwickelt hat und weiterentwickelt. In der aktuellen Version &amp;#039;&amp;#039;P5&amp;#039;&amp;#039; basiert das Format auf [[Extensible Markup Language|XML]] und ist in einer [[Metasprache]] definiert, aus der formale Schemata wie [[Dokumenttypdefinition|DTD]], [[XML Schema]] und [[RELAX NG|RELAX NG Schema]] abgeleitet werden können.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
TEI hat sich zu einem De-facto-Standard innerhalb der [[Geisteswissenschaft]]en entwickelt,&amp;lt;ref&amp;gt;{{Literatur |Autor=Matthew L. Jockers, Rosamond Thalken |Titel=Text Analysis with R: For Students of Literature |Hrsg= |Sammelwerk= |Band= |Nummer= |Auflage= |Verlag=Springer International Publishing |Ort=Cham |Datum=2020 |Reihe=Quantitative Methods in the Humanities and Social Sciences |ISBN=978-3-030-39642-8 |DOI=10.1007/978-3-030-39643-5 |Seiten=134 |Online=http://link.springer.com/10.1007/978-3-030-39643-5 |Abruf=2020-04-27}}&amp;lt;/ref&amp;gt; wo es zum Beispiel zur Kodierung von gedruckten Werken ([[Editionswissenschaft]]) oder zur [[Auszeichnungssprache|Auszeichnung]] von sprachlichen Informationen ([[Sprachwissenschaft|Linguistik]]) in Texten verwendet wird.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Geschichte ==&lt;br /&gt;
TEI wurde seit 1988 auf der Grundlage von [[Standard Generalized Markup Language|SGML]] entwickelt, der erste Entwurf &amp;#039;&amp;#039;P1&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;P&amp;#039;&amp;#039; für englisch &amp;#039;&amp;#039;proposal&amp;#039;&amp;#039; – &amp;#039;&amp;#039;Vorschlag&amp;#039;&amp;#039;) erschien 1990. Nach einer Zwischenversion &amp;#039;&amp;#039;P2&amp;#039;&amp;#039; (1992), die Erweiterungen und Korrekturen enthielt, wurde 1994 die wiederum erweiterte TEI-Version &amp;#039;&amp;#039;P3&amp;#039;&amp;#039; – die erste stabile Version – verabschiedet. Mit der Entwicklung und Verbreitung von XML musste auch TEI weiterentwickelt werden. Zu diesem Zweck wurde im Jahr 2000 das TEI-Konsortium gegründet. Die erste XML-Version &amp;#039;&amp;#039;P4&amp;#039;&amp;#039; erschien 2002, gleichzeitig entstand die Version &amp;#039;&amp;#039;TEI&amp;amp;nbsp;Lite&amp;#039;&amp;#039; mit einem abgespeckten Umfang an Elementen. Seit 2005 wurde die Version P5 erarbeitet, die am 1.&amp;amp;nbsp;November 2007 freigegeben wurde.&amp;lt;ref&amp;gt;P5: Guidelines for Electronic Text Encoding and Interchange. Historical Background [http://www.tei-c.org/release/doc/tei-p5-doc/en/html/AB.html#ABTEI tei-c.org]&amp;lt;/ref&amp;gt; Sie wurde technisch gründlich überarbeitet und inhaltlich erweitert, unter anderem wurde ein Standard zur Beschreibung von Handschriften ([[MASTER]]) integriert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Technik ==&lt;br /&gt;
TEI ist aus verschiedenen sachbezogenen Modulen aufgebaut, die beispielsweise Elemente für die Dokumentstruktur, zur Auszeichnung von Gedichten und Dramen, zur Markierung einzelner Zeilen und Seiten, für Tabellen, für [[Textkritik|textkritische]] Anmerkungen oder für [[Sprachkorpus|Sprachkorpora]], [[Terminologie]]n und [[Wörterbuch|Wörterbücher]] enthalten. Es gibt einen Kern von Modulen, der allgemeine Elemente wie &amp;lt;code&amp;gt;&amp;amp;lt;p/&amp;amp;gt;&amp;lt;/code&amp;gt; für Absätze enthält. Dieser Kern kann je nach Projekt um benötigte Module erweitert werden, die eine sehr differenzierte Auszeichnung von Textmerkmalen ermöglichen.&lt;br /&gt;
Das TEI-Schema für eine konkrete Anwendung wird selbst als TEI-Dokument in einer Metasprache definiert (genannt ODD-Dokument: &amp;#039;&amp;#039;One Document Does it all&amp;#039;&amp;#039;). Aus dem ODD-Dokument können automatisch formale Schemata, etwa [[Document Type Definition|DTD]], [[XML Schema]] und [[RELAX NG|Relax-NG-Schema]] generiert werden.&amp;lt;ref&amp;gt;P5: Guidelines for Electronic Text Encoding and Interchange. The TEI Infrastructure [http://www.tei-c.org/release/doc/tei-p5-doc/en/html/ST.html tei-c.org]&amp;lt;/ref&amp;gt; Sowohl für die Anpassung von TEI als auch für die Erzeugung der Schemata bieten die TEI-Webseiten Werkzeuge.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Beispiele ==&lt;br /&gt;
=== Hallo Welt! ===&lt;br /&gt;
&amp;lt;syntaxhighlight lang=&amp;quot;xml&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;?xml version=&amp;quot;1.0&amp;quot; encoding=&amp;quot;UTF-8&amp;quot;?&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;TEI xmlns=&amp;quot;http://www.tei-c.org/ns/1.0&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;teiHeader&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;fileDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;title&amp;gt;Hallo Welt!&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;p&amp;gt;Demo für Wikipedia&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;sourceDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;p&amp;gt;Originales Werk, keine Vorlage&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/sourceDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;/fileDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;/teiHeader&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;text&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;body&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;p&amp;gt;Hallo Welt!&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;/body&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;/text&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/TEI&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/syntaxhighlight&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Praxisbeispiel ===&lt;br /&gt;
Das folgende Beispiel kodiert ein Gedicht mit detaillierten [[Bibliografie|bibliografischen Angaben]] sowie Angaben zur Zeilen- und Seitenzählung (TEI&amp;amp;nbsp;Lite).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;syntaxhighlight lang=&amp;quot;xml&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;?xml version=&amp;quot;1.0&amp;quot; encoding=&amp;quot;UTF-8&amp;quot;?&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;TEI xmlns=&amp;quot;http://www.tei-c.org/ns/1.0&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;teiHeader&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;fileDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;title&amp;gt;Auf dem Brocken&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;author&amp;gt;Heinrich Heine (1797–1856)&amp;lt;/author&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;respStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;name&amp;gt;Wiki Autor&amp;lt;/name&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;resp&amp;gt;Umwandlung in TEI-konformes XML&amp;lt;/resp&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;/respStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;p&amp;gt;aus Wikisource, der freien Quellensammlung&lt;br /&gt;
                    (&amp;lt;ptr target=&amp;quot;http://de.wikisource.org/wiki/Auf_dem_Brocken&amp;quot;/&amp;gt;)&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;sourceDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;biblFull&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;title level=&amp;quot;a&amp;quot;&amp;gt;Auf dem Brocken&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;title level=&amp;quot;m&amp;quot;&amp;gt;Buch der Lieder&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;title level=&amp;quot;m&amp;quot; type=&amp;quot;sub&amp;quot;&amp;gt;Aus der Harzreise&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;author&amp;gt;Heine, Heinrich&amp;lt;/author&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;/titleStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;publisher&amp;gt;Hoffmann und Campe&amp;lt;/publisher&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;pubPlace&amp;gt;Hamburg&amp;lt;/pubPlace&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;date&amp;gt;1827&amp;lt;/date&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;availability&amp;gt;&lt;br /&gt;
                            &amp;lt;p&amp;gt;Gemeinfrei, keine Nutzungsbeschränkungen&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
                        &amp;lt;/availability&amp;gt;&lt;br /&gt;
                    &amp;lt;/publicationStmt&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;/biblFull&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/sourceDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;/fileDesc&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;/teiHeader&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;text&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;body&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;pb n=&amp;quot;302&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;head&amp;gt;Auf dem Brocken.&amp;lt;/head&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;lg type=&amp;quot;stanza&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Heller wird es schon im Osten&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Durch der Sonne kleines Glimmen,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Weit und breit die Bergesgipfel,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;In dem Nebelmeere schwimmen.&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/lg&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;lg type=&amp;quot;stanza&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l n=&amp;quot;5&amp;quot;&amp;gt;Hätt’ ich Siebenmeilenstiefel,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Lief ich, mit der Hast des Windes,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Ueber jene Bergesgipfel,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Nach dem Haus des lieben Kindes.&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/lg&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;lg type=&amp;quot;stanza&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Von dem Bettchen, wo sie schlummert,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l n=&amp;quot;10&amp;quot;&amp;gt;Zög’ ich leise die Gardinen,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Leise küßt’ ich ihre Stirne,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Leise ihres Munds Rubinen.&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/lg&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;lg type=&amp;quot;stanza&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Und noch leiser wollt’ ich flüstern&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;In die kleinen Lilien-Ohren:&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l n=&amp;quot;15&amp;quot;&amp;gt;Denk’ im Traum, daß wir uns lieben,&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
                &amp;lt;l&amp;gt;Und daß wir uns nie verloren.&amp;lt;/l&amp;gt;&lt;br /&gt;
            &amp;lt;/lg&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;/body&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;/text&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/TEI&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/syntaxhighlight&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Siehe auch ==&lt;br /&gt;
* [[DocBook]]&lt;br /&gt;
* [[Encoded Archival Description|EAD]]&lt;br /&gt;
* [[Charter Encoding Initiative|CEI]]&lt;br /&gt;
* [[Music Encoding Initiative|MEI]]&lt;br /&gt;
* [[Analyse et traitement informatique de la langue française]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
* [http://www.tei-c.org/ Offizielle Website des TEI-Konsortiums]&lt;br /&gt;
* [http://computerphilologie.digital-humanities.de/praxis/teiprax.html TEI in der Praxis]&lt;br /&gt;
* {{GitHub|TEIC/TEI}}&lt;br /&gt;
* [http://www.onb.ac.at/sichtungen/beitraege/bruvik-tm-1a.html Sichtungen online: „‘Yesterday’s Information Tomorrow’: Die Text Encoding Initiative“]&lt;br /&gt;
* [http://romanischestudien.de/index.php/rst/article/view/58 Christof Schöch, Ein digitales Textformat für die Literaturwissenschaft:] Die Richtlinien der Text Encoding Initiative und ihr Einsatz bei Textkonstitution und Textanalyse, Romanische Studien 4 (2016): 325–364.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=s|GND=4742996-3}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Digitale Bibliothek]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:XML-basierte Sprache]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Digital Humanities]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Solomon Dandy</name></author>
	</entry>
</feed>