<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Psalmton</id>
	<title>Psalmton - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Psalmton"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Psalmton&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-03T11:05:40Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Psalmton&amp;diff=1145433&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Der wahre Jakob: typo</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Psalmton&amp;diff=1145433&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-25T17:44:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;typo&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Introitus Quasi modo (Vatican).png|mini|Introitus &amp;#039;&amp;#039;Quasimodo geniti&amp;#039;&amp;#039; am Sonntag nach Ostern im [[Graduale Romanum]];  die Silben &amp;#039;&amp;#039;exsulta-&amp;#039;&amp;#039; bilden die &amp;#039;&amp;#039;Inchoatio&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;-jutori nostro&amp;#039;&amp;#039; die &amp;#039;&amp;#039;Mediatio&amp;#039;&amp;#039; und &amp;#039;&amp;#039;-te Deo Jacob&amp;#039;&amp;#039; die &amp;#039;&amp;#039;Terminatio&amp;#039;&amp;#039;.]]&lt;br /&gt;
Als &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Psalmtöne&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; bezeichnet man die Melodiemodelle, die mit bestimmten [[Kirchentonart]]en verbunden sind und beim Singen der Psalmen ([[Psalmodie]]) den Psalmtexten angepasst werden. Mit einem Kirchenton (Kirchentonart) können mehrere Psalmtöne verbunden sein. &lt;br /&gt;
Es sind modellartige Singweisen mit dem folgenden Grundgerüst:&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[[Inchoatio]]&amp;#039;&amp;#039; (Anfang, auch &amp;#039;&amp;#039;Intonatio&amp;#039;&amp;#039; oder &amp;#039;&amp;#039;Initium&amp;#039;&amp;#039; genannt)&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Tenor&amp;#039;&amp;#039; ([[Rezitationston]], auch &amp;#039;&amp;#039;Repercussa&amp;#039;&amp;#039; oder &amp;#039;&amp;#039;Tuba&amp;#039;&amp;#039; genannt), &lt;br /&gt;
* (bei langen Versen Zäsur durch eine &amp;#039;&amp;#039;[[Flexa]]&amp;#039;&amp;#039; (Beugung), im Text gekennzeichnet durch das Zeichen † oder / oder auch +)&lt;br /&gt;
* (&amp;#039;&amp;#039;Tenor&amp;#039;&amp;#039;)&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Mediatio&amp;#039;&amp;#039; (Mittelkadenz, auch &amp;#039;&amp;#039;Mediante&amp;#039;&amp;#039; oder &amp;#039;&amp;#039;Pausa&amp;#039;&amp;#039; genannt) vor dem Zeichen * ([[Asteriskus (Psalmengebet)|Asteriskus]])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Tenor&amp;#039;&amp;#039; &lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[[Finalis]]&amp;#039;&amp;#039; (Schlusswendung, Schlusskadenz,  auch &amp;#039;&amp;#039;Terminatio&amp;#039;&amp;#039; oder &amp;#039;&amp;#039;Punctum&amp;#039;&amp;#039; genannt) &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Mediatio&amp;#039;&amp;#039; und &amp;#039;&amp;#039;Terminatio&amp;#039;&amp;#039; werden zusammenfassend als &amp;#039;&amp;#039;Clausulae&amp;#039;&amp;#039; („Abschlüsse“) bezeichnet.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;[[Liber Usualis]] Missae et Officii pro Dominicis et Festis.&amp;#039;&amp;#039; Parisii, Tornaci, Romae 1954, S. XV.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beim &amp;#039;&amp;#039;Tenor&amp;#039;&amp;#039; wird der Rezitationston jeweils entsprechend der Anzahl der nicht von den anderen Melodieteilen abgedeckten Silben des Psalms wiederholt. Die &amp;#039;&amp;#039;Terminatio&amp;#039;&amp;#039; oder &amp;#039;&amp;#039;Finalis&amp;#039;&amp;#039; leitet vom Rezitationston zum Anfangston der anschließend gesungenen [[Antiphon (Musik)|Antiphon]] über. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die Schlusswendungen gibt es mehrere Varianten (&amp;#039;&amp;#039;Differentiae&amp;#039;&amp;#039;), die an die unterschiedlichen Melodieanfänge nachfolgender Antiphonen angepasst sind. Die Auswahl eines bestimmten Psalmtons richtet sich nach der Tonart der vorausgehenden Antiphon. Die tonartliche Zuordnung einer Antiphon und die zu ihr gehörende Differentia sind dem [[Tonar]] zu entnehmen, einem Buch, in dem das Repertoire des [[Gregorianischer Gesang|gregorianischen Gesangs]] nach Tonarten geordnet ist. {{Anker|Euouae}}Die zutreffende Tonfolge der &amp;#039;&amp;#039;Terminatio&amp;#039;&amp;#039; wurde in den Choralbüchern über den Vokalen der Schlussdoxologie ([[Gloria Patri]]) in abgekürzter Schreibweise dargestellt; die Buchstabenfolge &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;E – u – o – u – a – e.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; stand für &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;E&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;t in sae – cu – la sae – c&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;u&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – l&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;o&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – r&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;u&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;m. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – m&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;e&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;n.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Reguläre Psalmtöne ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Ordnung der Psalmtöne richtet sich nach dem System der acht Kirchentöne oder Kirchentonarten. Die folgende Tabelle zeigt eine exemplarische Ausgestaltung der acht regulären Psalmtöne.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! Psalmton !! Initium !! [[Rezitationston|Tenor]] !! [[Flexa]] !! Mediante !! [[Finalis]] !! Differentiae !! [[Kirchentonart|Kirchenton]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| I   || f g || a || (g) || b (a) g a || g a f g || g f g || [[Dorischer Modus|Dorisch]] &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| II  || c d || f || (d) || g (d) || c d e d || || [[Hypodorischer Modus|Hypodorisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| III || g a || c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || (a) || d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; (c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;) a c&amp;lt;sup&amp;gt;1 &amp;lt;/sup&amp;gt;|| a c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; h a || || [[Phrygischer Modus|Phrygisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| IV  || e g || a || (g) || g a h (a) || g a h g e || || [[Hypophrygischer Modus|Hypophrygisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| V   || f a || c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || (a) || d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; h c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; a || || [[Lydischer Modus|Lydisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| VI  || f g || a || (g) ||  g a (f) || f g a g f || || [[Hypolydischer Modus|Hypolydisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| VII || c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; h c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  || (c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;)  ||  f&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  e&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  e&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || e&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || || [[Mixolydischer Modus|Mixolydisch]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| VIII || g a || c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;  || (a)  || d&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; || h c&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; a g || || [[Hypomixolydischer Modus|Hypomixolydisch]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weitere Psalmtöne ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Neben den acht alten Psalmtönen entwickelten sich später weitere, die nicht dem strengen Schema der mittelalterlichen Modi gehorchen. Der bekannteste dieser zusätzlichen Töne ist der [[Tonus peregrinus]], auch als IX. Psalmton bezeichnet, der sich dadurch auszeichnet, dass er nicht einen, sondern zwei Rezitationstöne hat.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! Psalmton !! Initium !! [[Rezitationston|Tenor]] !! [[Flexa]] !! Mediante !! [[Rezitationston|Tenor]] !! [[Finalis]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| [[Tonus peregrinus]] (IX) || f g || a  ||   || b a g f || g || d f e d&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| [[Tonus irregularis]] (X) || f g || a  ||   || g f || a || b g b a&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* {{Literatur | Herausgeber=[[Willibald Gurlitt]], [[Hans Heinrich Eggebrecht]] | Titel=Riemann Musik Lexikon (Sachteil)| Auflage=| Verlag=B.Schott’s Söhne| Ort=Mainz| Jahr=1967| ISBN=| Seiten=756}}&lt;br /&gt;
* Marc Honegger, [[Günther Massenkeil]] (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Das große Lexikon der Musik.&amp;#039;&amp;#039; Band 6: &amp;#039;&amp;#039;Nabakov – Rampal.&amp;#039;&amp;#039; Aktualisierte Sonderausgabe. Herder, Freiburg im Breisgau u.&amp;amp;nbsp;a. 1987, ISBN 3-451-20948-9, S. 354 f.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gregorianik]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Der wahre Jakob</name></author>
	</entry>
</feed>