<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Oberleitungsbus_Kapfenberg</id>
	<title>Oberleitungsbus Kapfenberg - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Oberleitungsbus_Kapfenberg"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Oberleitungsbus_Kapfenberg&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-25T10:43:17Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Oberleitungsbus_Kapfenberg&amp;diff=2132332&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;SchlurcherBot: Bot: http → https</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Oberleitungsbus_Kapfenberg&amp;diff=2132332&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-20T14:59:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Bot: http → https&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{| class=&amp;quot;wikitable float-right&amp;quot;&lt;br /&gt;
{{BSu-header|Oberleitungsbus Kapfenberg}}&lt;br /&gt;
{{BS-daten&lt;br /&gt;
| LÄNGE =&lt;br /&gt;
| SPURWEITE = nein&lt;br /&gt;
| STROMG =&lt;br /&gt;
| BILDPFAD_FOTO = ObusOberleitungsplanKapfenberg1997.png&lt;br /&gt;
| PIXEL_FOTO = 300px&lt;br /&gt;
| TEXT_FOTO = Fahrleitungs-Netz 1997&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{BS-table}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexKBHFa||Apfelmoar Schleife {{Bahnlinie|U||1|black|white|black}}}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Schirmitzbühel Pötschachgasse}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Schirmitzbühel Ort}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Schirmitzbühel Wegmacher}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||[[Kapfenberg]] Hafendorf}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg Töllergraben}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg Frauenriegel}}&lt;br /&gt;
{{BS|uxmKRZu|||[[ÖBB]]}}&lt;br /&gt;
{{BS3||uexSTR|uexKDSTa|||Depot}}&lt;br /&gt;
{{BS3||uexSTR|uexBHF||Kapfenberg [[Böhler-Uddeholm|Werk VI]] {{Bahnlinie|U||2|black|white|black}}}}&lt;br /&gt;
{{BS3||uexSTR|uexHST||Kapfenberg Fachhochschule}}&lt;br /&gt;
{{BS3||uexSTR|uexHST||Kapfenberg Auenwiese}}&lt;br /&gt;
{{BS3||uexSTR|uexHST||Kapfenberg Fahrschule}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexSTR+l|uexKRZo|uexABZgr}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexSTRf|uexSTR|uexHSTg||Kapfenberg Walfersam}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexKRWl|uexKRWg+lr|uexKRWr}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg Ledigenheim}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||[[Franz-Fekete-Stadion|Kapfenberg Stadion]]}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg Europaplatz}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexKRW+l|uexKRWgr|||}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uxmKRZu|uexSTR||||ÖBB}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexHST|uexSTR|||Kapfenberg Krankenhaus}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexHST|uexSTR|||Kapfenberg Böhler}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexHST|uexSTR|||Kapfenberg Zimmerhütte}}&lt;br /&gt;
{{BS3|uexKBHFe|uexSTR|||Kapfenberg Redfeld {{Bahnlinie|U||2|black|white|black}}}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexhKRZWae|||[[Mürz]]}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexBS2+l|uexBS2+r}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexHSTf|uexSTRg||Kapfenberg Lindenplatz}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexSTRf|uexHSTg||Kapfenberg Koloman-Wallisch-Platz}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexbvvWSLglr}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexhKRZWae|||Mürz}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexBS2+l|uexBS2+r}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexSTRf|uexHSTg||Kapfenberg Mürzbogen}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uxmKRZu|uxmKRZu|||ÖBB}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexHSTf|uexSTRg||Kapfenberg Mörtl}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexBS2l|uexBS2r}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg [[Diemlach]]}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Kapfenberg Interspar}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||[[Bruck an der Mur]] Berndorf}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Handelsakademie}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Papierfabrik}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Minoritenplatz}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexbvvWSLg+lr}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexHSTf|uexSTRg||Bruck an der Mur Herzog-Ernst-Gasse}}&lt;br /&gt;
{{BS2|uexSTRf|uexHSTg||Bruck an der Mur Roseggerstraße}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexbvvWSLglr}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Koloman-Wallisch-Platz}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Theodor-Körner-Straße}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexHST||Bruck an der Mur Bezirkshauptmannschaft}}&lt;br /&gt;
{{BS|uexKBHFe||Bruck an der Mur Forstschule {{Bahnlinie|U||1|black|white|black}}}}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Oberleitungsbus Kapfenberg&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ist ein ehemaliger [[Oberleitungsbus]]-Betrieb in [[Österreich]]. Er bestand vom 20. Oktober 1944 bis zum 25. März 2002&amp;lt;ref&amp;gt;Jürgen Lehmann: [http://trolleymotion.bplaced.net/okb48.pdf &amp;#039;&amp;#039;Kurzberichte aus den Obusbetrieben in Deutschland.&amp;#039;&amp;#039; Nr. 48, April 2002] (PDF; 0,2&amp;amp;nbsp;MB).&amp;lt;/ref&amp;gt; und verband die Stadt [[Kapfenberg]] mit der Nachbarstadt [[Bruck an der Mur]]. Betreiber war die [[Mürztaler Verkehrs-Gesellschaft]] (MVG).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Geschichte ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Neben einer städteverbindenden Hauptlinie 1 (ab Herbst 2001 Linie 10) bestanden in Kapfenberg zwei Seitenäste die von der Linie 2 bedient wurden (ab Herbst 2001 Linie 20). Ursprünglich verwendete die MVG gar keine Liniennummern, diese wurden erst am 2. Juni 1996 eingeführt. Eine Besonderheit des Kapfenberger Betriebs war der Einsatz von [[Duo-Bus]]sen sowie die planmäßige Bedienung eines Streckenabschnitts in Redfeld mit dem [[Oberleitungsbus#Verbrennungsmotor|Hilfsantrieb]]. Als weitere Besonderheit wurde der [[Schaffner (Beruf)|Schaffnerbetrieb]] in Kapfenberg erst am 3. Juli 1995,&amp;lt;ref&amp;gt;{{Webarchiv |archive-is=20130129085342 |url=http://www.mvg-kapfenberg.com/index.php?option=com_content&amp;amp;view=article&amp;amp;id=31&amp;amp;Itemid=35 |text=Geschichte des Kapfenberger Oberleitungsbusses}} auf www.mvg-kapfenberg.com&amp;lt;/ref&amp;gt; und damit im Vergleich zu anderen Städten vergleichsweise spät, aufgegeben. Hierbei bestand [[Fahrgastfluss]] von hinten, wo sich der [[Schaffnersitz]] befand, nach vorne.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:Kapfenberg trolleybus 31 turning at Redfeld on 5 Sep. 1983, shortly before the line&amp;#039;s reopening.jpg|mini|links|Nach 20-jähriger Abwesenheit kehrten die Oberleitungsbusse 1983 auf die Linie nach Redfeld zurück]]&lt;br /&gt;
Trotz einiger Streckenerweiterungen in den 1980er-Jahren begann in den 1990er-Jahren der Niedergang des Kapfenberger Oberleitungsbusses. In den letzten Jahren fand der elektrische Betrieb nur noch sehr eingeschränkt statt. Weil die MVG nicht mehr genug O-Busse besaß, ab 1996 befanden sich nur noch je vier Oberleitungsbusse und vier Duo-Busse im Bestand, musste in den letzten Jahren vor der Stilllegung verstärkt im Mischbetrieb mit [[Omnibus|Dieselbussen]] gefahren werden. Darüber hinaus verkehrten auch die Duo-Busse meist im Dieselmodus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bereits ab 1991 wurde der Obus-Betrieb samstags ab 15:00 Uhr gänzlich eingestellt und erst am Montagmorgen wieder aufgenommen.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.public-transport.at/geschichte-oeffis-kapfenberg.htm Chronik des Kapfenberger Obus-Verkehrs auf www.public-transport.at]&amp;lt;/ref&amp;gt; Ursächlich hierfür war die abweichende Linienführung an Wochenenden, sie konnte mit der bestehenden Fahrleitungsinfrastruktur nicht bewerkstelligt werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zur Betriebsaufgabe führten letztendlich der bevorstehende vierspurige Ausbau der Bundesstraße zwischen den beiden Städten und die im Sommer 2002 durchgeführte Linienumstellung. Beide Maßnahmen hätten aufwändige Umbauten der Oberleitung erfordert. Ein weiteres Problem war die veraltete und verschlissene Oberleitungsinfrastruktur. Nach der Einstellung wurde die Oberleitung demontiert, Anfang November 2002 war der Rückbau beendet.&amp;lt;ref&amp;gt;Jürgen Lehmann: [http://trolleymotion.bplaced.net/okb51.pdf &amp;#039;&amp;#039;Kurzberichte aus den Obusbetrieben in Deutschland.&amp;#039;&amp;#039; Nr. 51, Oktober 2002] (PDF; 0,2&amp;amp;nbsp;MB).&amp;lt;/ref&amp;gt; Lediglich im [[Depot (Verkehr)|Depot]] blieb die Fahrleitung bis mindestens 2007 erhalten.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Fahrzeuge ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im Laufe der Jahre beschaffte die MVG 57 O-Busse diverser Typen (zuzüglich [[Oberleitungsbus#Anhängerbetrieb|Anhänger]]), darunter ab 1959 auch zahlreiche Gebrauchtwagen von anderen österreichischen Betrieben und aus der [[Bundesrepublik Deutschland]]. Meist handelte es sich hierbei um Kleinserien, die daraus resultierende Typenvielfalt war charakteristisch für den Kapfenberger Obus. Nur 20 Wagen kamen als Neufahrzeuge zur MVG. 1969 gelangten die ersten [[Oberleitungsbus#Gelenkwagen|Gelenkwagen]] ins Mürztal, 1986 der erste Obus mit Hilfsantrieb und 1990 der erste Duo-Bus. Zwei weitere Solowagen aus Graz beziehungsweise Salzburg befanden sich zwischen 1944 und 1945/47 leihweise bei der MVG. Sieben O-Busse, darunter vier aus Wien, zwei aus Sankt Lambrecht und einer vom [[Oberleitungsbus Kaiserslautern]], wurden nie eingesetzt, sondern dienten nur als [[Ersatzteilspender]] für gleichartige Schwesterfahrzeuge.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:Kapfenberg trolleybus 35, ex-Aachen, ex-Bielefeld, at Wallisch Platz in Bruck an der Mur, Sep. 1983.jpg|mini|links|[[Henschel &amp;amp; Sohn|Henschel]] HS 160 OSL Nummer 35, hier 1983 in Bruck, lief zuvor in Aachen und Bielefeld]]&lt;br /&gt;
Ab 1996 gab die Gesellschaft nicht mehr benötigte O-Busse wiederum selbst an Salzburg, [[Rumänien]] und [[Serbien]] ab. Lediglich die vier Duo-Busse wurden anlässlich der Betriebseinstellung zu reinen Dieselbussen umgebaut und verkehrten auch nach 2002 noch einige Jahre lang auf ihren angestammten Strecken. Die folgende Tabelle listet alle MVG-Oberleitungsbusse nach Typen beziehungsweise dem Jahr der Inbetriebnahme (Spalte „Inb.“) geordnet auf, die Spalte „Ausm.“ gibt das Jahr der Ausmusterung an:&lt;br /&gt;
{{Absatz|links}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
! || Hersteller || [[Oberleitungsbus#Antrieb, elektrische Ausrüstung, Steuerung und Hilfsaggregate|Elektrik]] || Bauj. || Typ || Art || Inb. || Herkunft || Ausm. || Verbleib&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;18&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Vetra / Scemia || ? || 1941 || CS 60 || Solo || 1944 || [[Oberleitungsbus Salzburg|Salzburg]] 114 || 1948 || [[Nizza]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;19&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Vetra / Scemia || ? || 1941 || CS 60 || Solo || 1944 || Salzburg 117 || 1948 || Nizza&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;10&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Henschel &amp;amp; Sohn|Henschel]] / [[Waggon- und Wagenfabrik Hermann Schumann|Schumann]] || ? || 1943 || C || Solo || 1944 || neu || 1966 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;11&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Schumann || ? || 1944 || C || Solo || 1944 || neu || 1967 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;12&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Schumann || ? || 1944 || C || Solo || 1944 || neu || 1959 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;13&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Schumann || ? || 1944 || C || Solo || 1949 || neu || 1958 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;14&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Fiat S.p.A.|Fiat]] || [[Magneti Marelli|Marelli]] || 1940 || 656F/577 || Solo || 1947 || [[Turin]] 136 || 1963 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;15&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Fiat || Marelli || 1940 || 656F/577 || Solo || 1947 || Turin 137 || 1961 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;16&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Fiat / [[Breda (Maschinenbau)|Breda]] || Varesina || 1940 || 672F/101 || Solo || 1947 || [[Oberleitungsbus Mailand|Mailand]] 647 || 1969 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;17&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Fiat / Breda || Varesina || 1940 || 672F/101 || Solo || 1953 || Mailand 689 || 1966 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;20&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Gräf &amp;amp; Stift]] || [[Brown, Boveri &amp;amp; Cie.|BBC]] || 1949 || EO 1 || Solo || 1949 || neu || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;21&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || BBC || 1949 || EO 1 || Solo || 1949 || neu || 1967 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;22&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || BBC || 1949 || EO 1 || Solo || 1949 || neu || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;18&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Alfa Romeo]] / [[Lohner-Werke|Lohner]] || [[Tecnomasio Italiano Brown Boveri|TIBB]] || 1940 || 110 AF || Solo || 1957 || [[Oberleitungsbus Sankt Lambrecht|St. Lambrecht]] 2 || 1967 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;30&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || [[Siemens-Schuckertwerke|SSW]] || 1944 || B || Solo || 1959 || [[Oberleitungsbus Wien|Wien]] 395 || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;31&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || SSW || 1944 || B || Solo || 1959 || Wien 393 || 1967 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;32&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || SSW || 1944 || B || Solo || 1960 || Wien 397 || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;33&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || SSW || 1944 || B || Solo || 1962 || Wien 390 || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;34&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || SSW || 1944 || B || Solo || 1960 || Wien 391 || 1970 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;35&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Lohner || SSW || 1944 || B || Solo || 1964 || Wien 392 || 1969 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;19&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Waggonfabrik Uerdingen|Uerdingen]] / Henschel || [[AEG]] || 1953 || [[ÜHIIIs]] || Solo || 1965 || [[Oberleitungsbus Krefeld|Krefeld]] 503 || 1972 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;23&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[MAN]] / [[Kässbohrer Fahrzeugwerke|Kässbohrer]] || SSW || 1952 || MKE 2 || Solo || 1967 || [[Mainz]] 5 || 1970 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;24&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || MAN / Kässbohrer || SSW || 1952 || MKE 2 || Solo || 1966 || Mainz 6 || 1970 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;25&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || MAN / Kässbohrer || SSW || 1952 || MKE 2 || Solo || 1965 || Mainz 7 || 1971 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;10&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || [[Kiepe Electric|Kiepe]] || 1967 || OE 100/54 || Solo || 1967 || neu || 1989 || [[Historama]]&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;11&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1968 || OE 100/54 || Solo || 1968 || neu || 1987 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;12&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1968 || OE 100/54 || Solo || 1968 || neu || 1988 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;26&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Freudenau || SSW || 1956 || II-6500 || Solo || 1968 || [[Nahverkehr in Bielefeld#Busverkehr und Oberleitungsbus|Bielefeld]] 516 || 1972 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;27&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Freudenau || SSW || 1955 || II-6500 || Solo || 1967 || Bielefeld 513 || 1978 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;28&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Freudenau || SSW || 1955 || II-6500 || Solo || 1968 || Bielefeld 512 || 1974 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;29&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel / Freudenau || SSW || 1955 || II-6500 || Solo || 1968 || Bielefeld 514 || 1969 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;8&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1962 || GEO I || Solo || 1968 || [[Oberleitungsbus Leoben|Leoben]] 8 || 1968 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;30&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Büssing AG|Büssing]] / [[Adolf Emmelmann Karosserie-Fabrik|Emmelmann]] || SSW / AEG || 1963 || [[Büssing AG#Präsident|Präsident]] || Gelenk || 1969 || [[Nahverkehr in Gießen#Oberleitungsbus (1941–1968)|Gießen]] 23 || 1989 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;31&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Büssing / Emmelmann || SSW / AEG || 1963 || Präsident || Gelenk || 1969 || Gießen 24 || 1990 || Historama&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;34&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Büssing / [[Walter Vetter Karosserie- und Fahrzeugbau|Vetter]] || Kiepe || 1963 || Präsident || Gelenk || 1972 || [[Oberleitungsbus Offenbach am Main|Offenbach am Main]] 87 || 1978 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;32&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel || Kiepe || 1961 || [[HS 160]] OSL-G || Gelenk || 1970 || [[Oberleitungsbus Marburg|Marburg]] 9 || 1989 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;33&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel || Kiepe || 1961 || HS 160 OSL-G || Gelenk || 1970 || Marburg 10 || 1988 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;35&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel || Kiepe / SSW || 1961 || HS 160 OSL-G || Gelenk || 1974 || [[Oberleitungsbus Aachen|Aachen]] 28 || 1989 || Pro Obus Salzburg&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;36&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel || Kiepe / SSW || 1961 || HS 160 OSL-G || Gelenk || 1974 || Aachen 33 || 1982 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;37&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Henschel || Kiepe / SSW || 1961 || HS 160 OSL-G || Gelenk || 1975 || Aachen 32 || 1981 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;19&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Uerdingen / Büssing || Kiepe || 1960 || ÜBIVs || Solo || 1971 || [[Oberleitungsbus Bonn|Bonn]] 127 || 1979 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;20&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Uerdingen / Büssing || Kiepe || 1960 || ÜBIVs || Solo || 1972 || Bonn 124 || 1979 || verschrottet&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;20&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1977 || GE 105/54/57/A || Gelenk || 1977 || neu || 1995 || [[Mediaș]] 201&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;21&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1978 || GE 105 M 16 || Gelenk || 1978 || neu || 1995 || Mediaș 206&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;22&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1979 || GE 105 M 16 || Gelenk || 1979 || neu || 1995 || Mediaș 200&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;23&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1980 || GE 105 M 16 || Gelenk || 1980 || neu || 1996 || [[Oberleitungsbus Timișoara|Timișoara]] 23&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;24&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1981 || GE 105 M 16 || Gelenk || 1981 || neu || 1995 || Mediaș 208&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;15&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1986 || OE 112 M 11 || Solo {{FN|a}} || 1986 || neu || 2002 || [[Oberleitungsbus Belgrad|Belgrad]] 55&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;16&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1987 || OE 112 M 11 || Solo {{FN|a}} || 1987 || neu || 2002 || Belgrad 56&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;36&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1969 || GE 105/54/54/1 || Gelenk || 1988 || Salzburg 151 || 1992 || Historama&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;25&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1989 || GE 112 M 16 || Gelenk || 1989 || neu || 2002 || Salzburg 220&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;12&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift || Kiepe || 1975 || OE 110/54/A || Solo || 1989 || Salzburg 113 || 1995 || verschrottet&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;30&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || [[Mercedes-Benz-Bus|Mercedes-Benz]] || AEG || 1987 || [[Mercedes-Benz O 405 GTD|O 405 GTD]] || Gelenk {{FN|b}} || 1990 || [[Spurbus#Versuchsanlage Rastatt (ab 1979)|O-Bahn Rastatt]] || 2002 || Umbau in Dieselbus&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;31&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Mercedes-Benz || AEG || 1991 || O 405 GTD || Gelenk {{FN|b}} || 1992 || neu || 2002 || Umbau in Dieselbus&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;32&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Mercedes-Benz || AEG || 1993 || O 405 GTD || Gelenk {{FN|b}} || 1995 || [[Oberleitungsbus Potsdam|Potsdam]] 994 || 2002 || Umbau in Dieselbus&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;33&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Mercedes-Benz || AEG || 1993 || O 405 GTD || Gelenk {{FN|b}} || 1995 || Potsdam 993 || 2002 || Umbau in Dieselbus&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#E0E0E0;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;35&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || Gräf &amp;amp; Stift / MAN || Kiepe || 1995 || NGT 204 M 16 || Gelenk {{FN|c}} || 1996 || neu || 2002 || Salzburg 240&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|colspan=&amp;quot;10&amp;quot;|&lt;br /&gt;
{{FNZ|a|mit Hilfsantrieb}}&lt;br /&gt;
{{FNZ|b|Duo-Bus}}&lt;br /&gt;
{{FNZ|c|[[Niederflurtechnik|niederflurig]]}}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
 Medias Gräf &amp;amp; Stift trolleybus 208, ex-Kapfenberg 24, in 2004.jpg|Wagen 24 wurde 1996 nach Mediaș abgegeben&lt;br /&gt;
 Timisoara G&amp;amp;S trolleybus 23, ex-Kapfenberg.jpg|Wagen 23 wurde 1997 nach Timișoara abgegeben&lt;br /&gt;
 11-12-23-obus-salzburg-by-RalfR-31.jpg|Wagen 25 wurde 2002 nach Salzburg abgegeben&lt;br /&gt;
 Henschel HS 160 OL in der Aufarbeitung.jpg|Wagen 35 befindet sich heute im Besitz von &amp;#039;&amp;#039;Pro Obus Salzburg&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Lehnhart, Hans: &amp;#039;&amp;#039;Die Geschichte des Obus- und Autobusverkehrs: ab 1943&amp;#039;&amp;#039;. Mürztaler Verkehrsgesellschaft m.b.H., Kapfenberg 1996.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
{{Commonscat|Trolleybuses of the Mürztaler Verkehrs-Gesellschaft (Kapfenberg)|Oberleitungsbus Kapfenberg}}&lt;br /&gt;
* {{Webarchiv&lt;br /&gt;
 | archive-is = 20130129085342&lt;br /&gt;
 | url = http://www.mvg-kapfenberg.com/index.php?option=com_content&amp;amp;view=article&amp;amp;id=31&amp;amp;Itemid=35&lt;br /&gt;
 | text = Geschichte des Kapfenberger Oberleitungsbusses&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* {{Webarchiv&lt;br /&gt;
 | wayback = 20120718005606&lt;br /&gt;
 | url = http://www.spvd.cz/index.php/rakousko/kapfenberg&lt;br /&gt;
 | text = Der Oberleitungsbus Kapfenberg auf spvd.cz&lt;br /&gt;
}} (tschechisch)&lt;br /&gt;
* [https://public-transport.net/bus/Kapfenb.htm Dokumentation auf public-transport.net]&lt;br /&gt;
* [https://www.public-transport.at/kapfenberg-bruck-stadt.htm Dokumentation auf public-transport.at]&lt;br /&gt;
* [https://www.sfu.ca/person/dearmond/phono/Kapfenberg-photos-1.htm Bildergalerie auf www.sfu.ca]&lt;br /&gt;
* [http://www.railfaneurope.net/pix/at/trolleybus/Bruck_an_der_Mur/pix.html Bildergalerie auf www.railfaneurope.net]&lt;br /&gt;
* [https://imhd.sk/transport/galeria/936/index Bildergalerie auf www.imhd.sk]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Oberleitungsbussystem (Österreich)|Kapfenberg]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Kapfenberg]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Bruck an der Mur]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Verkehr (Steiermark)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;SchlurcherBot</name></author>
	</entry>
</feed>