<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Mortuarium</id>
	<title>Mortuarium - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Mortuarium"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Mortuarium&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-08T04:58:34Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Mortuarium&amp;diff=60508&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Freigut: lfx</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Mortuarium&amp;diff=60508&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-10-28T15:21:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;lfx&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Dieser Artikel|behandelt die Abgabe an einen Grundherrn. Zur Grablege siehe [[Mortuarium (Architektur)]]. Zum Totenbuch siehe [[Nekrolog (Totenverzeichnis)]].}}&lt;br /&gt;
Das &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mortuarium&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; war eine beim Tod eines [[Hörigkeit (Rechtsgeschichte)|Hörigen]] (der Eigenleute) fällige Naturalabgabe an den Grundherrn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Geschichte ==&lt;br /&gt;
Das ursprüngliche, verbreitet bis ins 15. Jahrhundert bestehende Erbrecht des Herrn am Hof eines Freigelassenen schwächte sich im Laufe der Zeit zu einer Steuer ab. Diese Steuer hatte meist den Charakter einer [[Reallast]] (Sachleistung), etwa das beste Stück Vieh, das beste Gewand, Teile oder sogar die Gesamtheit der [[Fahrnis|Fahrhabe]] oder die Waffen des Mannes. Verschiedentlich wurde die Sachleistung durch eine Geldabgabe ersetzt, mit der auch [[Leibgewinnsgüter|Leibgewinns]]-, [[Lasse (Stand)|Laten]]- oder Zinsgüter belastet wurden, so dass das Mortuarium einer modernen [[Erbschaftsteuer in Deutschland|Erbschaftsteuer]] immer ähnlicher wurde.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Reallast war eine starke Belastung der Bauern, weshalb diese beispielsweise in den [[Zwölf Artikel]]n des [[Deutscher Bauernkrieg|Bauernkrieges]] deren Beseitigung forderten. Sie erfolgte aber erst meist gegen Ende des 18. oder zu Anfang des 19. Jahrhunderts.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In Bayern wurde diese Steuer des Besthauptes entsprechend der liberalen französischen Gesetzgebung am 12. Dezember 1808 zusammen mit der [[Leibeigenschaft]] abgeschafft.&amp;lt;ref&amp;gt;[[Max Döllner]]: &amp;#039;&amp;#039;Entwicklungsgeschichte der Stadt Neustadt an der Aisch bis 1933.&amp;#039;&amp;#039; 1950; 2. Auflage. Ph. C. W. Schmidt, Neustadt an der Aisch 1978, ISBN 3-87707-013-2, S. 380.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Begriffe ==&lt;br /&gt;
Die Abgabe hatte regional und sachbezogen unterschiedliche Bezeichnungen wie &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Fall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Fall|SpalteAb=397}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/loc/1/735 &amp;#039;&amp;#039;Fall&amp;#039;&amp;#039; Bedeutung 2d]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band I, Sp. 735&amp;amp;nbsp;f.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gewandfall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Gewandfall|SpalteAb=721|SpalteBis=722}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Hauptfall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Hauptfall|SpalteAb=281|SpalteBis=282}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Besthauptfall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/lem/164331 &amp;#039;&amp;#039;Besthauptfall&amp;#039;&amp;#039;]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band I, Sp. 740&amp;amp;nbsp;f.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Leibfall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Leibfall|SpalteAb=1072|SpalteBis=1074}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/lem/149617 &amp;#039;&amp;#039;Lībfall&amp;#039;&amp;#039;]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band I, Sp. 742.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Todfall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/lem/198775 &amp;#039;&amp;#039;Tōdfall&amp;#039;&amp;#039;]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band I, Sp. 743.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Lass&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Laß|SpalteAb716}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/loc/3/1389 &amp;#039;&amp;#039;Lāss&amp;#039;&amp;#039; Bed. 4]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band III, Sp. 1389.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Hauptrecht&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Hauptrecht|SpalteAb=337|SpalteBis=339}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/lem/131613 &amp;#039;&amp;#039;Hauptrëcht&amp;#039;&amp;#039;]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band VI, Sp. 284.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Besthaupt&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;,&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Besthaupt|SpalteAb=199}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.idiotikon.ch/p/lem/164330 &amp;#039;&amp;#039;Besthaupt&amp;#039;&amp;#039;]. In: &amp;#039;&amp;#039;[[Schweizerisches Idiotikon]].&amp;#039;&amp;#039; Band II, Sp. 1499.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Kurmede&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&amp;lt;ref&amp;gt;{{DtRechtswörterbuch|Kurmede|SpalteAb=170|SpalteBis=174}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* [[Adalbert Erler]]: &amp;#039;&amp;#039;Besthaupt.&amp;#039;&amp;#039; In: &amp;#039;&amp;#039;[[Handwörterbuch zur deutschen Rechtsgeschichte]].&amp;#039;&amp;#039; Hrsg. von Adalbert Erler und Ekkehard Kaufmann. Band I: &amp;#039;&amp;#039;Aachen – Haussuchung.&amp;#039;&amp;#039; Schmidt, Berlin 19710, ISBN 3-503-00015-1, Sp.&amp;amp;nbsp;397&amp;amp;nbsp;f.&lt;br /&gt;
* Adalbert Erler: &amp;#039;&amp;#039;Sterbfall.&amp;#039;&amp;#039; In: &amp;#039;&amp;#039;Handwörterbuch zur deutschen Rechtsgeschichte.&amp;#039;&amp;#039; Hrsg. von Adalbert Erler und Ekkehard Kaufmann. Band IV: &amp;#039;&amp;#039;Protonotarius Apostolicus – Strafprozeßordnung.&amp;#039;&amp;#039; Schmidt, Berlin 1990, ISBN 3-503-00015-1, Sp.&amp;amp;nbsp;1964.&lt;br /&gt;
* {{HLS|13710|&amp;#039;&amp;#039;Fall &amp;amp;#x5B;Todfall&amp;amp;#x5D;&amp;#039;&amp;#039;|Autor= [[Anne-Marie Dubler]]}} Band IV, S. 388&amp;amp;nbsp;f.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Steuerrechtsgeschichte]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Wirtschaftsrecht (Mittelalter)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Lehnswesen]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Rechtsgeschichte der Frühen Neuzeit]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Wirtschaftsgeschichte der Frühen Neuzeit]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Tod und Recht]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Freigut</name></author>
	</entry>
</feed>