<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Justin_Bertuch</id>
	<title>Justin Bertuch - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Justin_Bertuch"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Justin_Bertuch&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-02T03:12:15Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Justin_Bertuch&amp;diff=588935&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Magipulus: HC: Entferne Kategorie:Gymnasiallehrer; Ergänze Kategorie:Gymnasiallehrer (Deutschland)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Justin_Bertuch&amp;diff=588935&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-14T22:14:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;/index.php?title=WP:HC&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;WP:HC (Seite nicht vorhanden)&quot;&gt;HC&lt;/a&gt;: Entferne &lt;a href=&quot;/index.php?title=Kategorie:Gymnasiallehrer&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Kategorie:Gymnasiallehrer (Seite nicht vorhanden)&quot;&gt;Kategorie:Gymnasiallehrer&lt;/a&gt;; Ergänze &lt;a href=&quot;/index.php?title=Kategorie:Gymnasiallehrer_(Deutschland)&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Kategorie:Gymnasiallehrer (Deutschland) (Seite nicht vorhanden)&quot;&gt;Kategorie:Gymnasiallehrer (Deutschland)&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Justin Bertuch&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (* [[8. Mai]] [[1564]] in [[Bad Tennstedt|Tennstedt]]; † [[27. August]] [[1626]] in [[Schulpforte]]) war ein [[deutsche]]r [[Pädagoge]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Geboren als Sohn des Ratskämmerers Vincentus Bertuch und dessen Frau Martha, geb. Schulze, besuchte er zunächst die Schule seiner Heimatstadt. Am 10. November 1579 kam er als [[Alumnus]] an die Landesschule in Pforta und bezog nach sechs Jahren die [[Universität Leipzig]]. Dort erwarb er am 29. Januar 1590 den akademischen Grad eines Magisters. Ihm wurde 1593 das [[Konrektor]]at in der [[Landesschule Pforta]] übertragen, das er bis Januar 1601 ausübte; danach wurde er [[Rektor]] der Einrichtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sein Amt als Rektor übte er 25 Jahre lang aus und soll sich sehr um die Schule verdient gemacht haben. Durch diese lange Amtszeit kam wieder Kontinuität in das Schulleben, was sich positiv auf die Entwicklung der Schule auswirkte. Gleich zu Beginn seiner Amtszeit, im Jahre 1602, wurde unter Kurfürst [[Christian II. (Sachsen)|Christian II. von Sachsen]] eine neue Schulordnung herausgegeben, die noch bis zum Jahr 1773 Gültigkeit behielt. Rektor Bertuch verdankt die Schule auch das erste umfassendere Werk zu ihrer Geschichte, das sogar im 18. Jahrhundert zwei Neuauflagen erfuhr. Bertuch starb 1626 und wurde in der Kirche von Schulpforte mit einem Epitaph (nicht mehr vorhanden) begraben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werke ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Chronicon Portense, duobus libris distinctum quorum prior continet veteris Portae fundationem, translationem, abbates, indulgentias, fraternitates, renovationem itidem &amp;amp; repurgationem: posterior novae Portae post repurgatam doctrinam, statum et formam cum praeceptoribus, oeconomis et discipulis, finde ad rempublicam Christianam juvandam emißis.&amp;#039;&amp;#039; Leipzig, 1612. ([https://books.google.de/books?id=8UNn0oqxSPQC&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;hl=de&amp;amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;amp;cad=0#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false Digitalisat])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Decanus Communitatis Studij Philosophici &amp;amp; bonarum Artium in Acad.&amp;#039;&amp;#039; Lipsiensi., Leipzig, 1624.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Historische Kurtze Erzehlung / Wenn und wie das eingegangene Kloster zu Schmöllen sev gestiftet / und von den Wenden wieder verstoeret worden: genommen auß dem Lateinischen Chronico Portensi M. Justini Pertuchü, wevland Rectoris der Schul Pforten / so er lassen zu Leipzig anno 1612. drucken / in Verlegung Jacobi Apelii: Darvon ein Exemplar auf dem Rahthause zu Schmöllen zu befinden.&amp;#039;&amp;#039; – [S.&amp;amp;nbsp;1.], [ca.&amp;amp;nbsp;1680].([http://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/738312 Digitalisat])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Chronicon Portense, duobus libris distinctum, quorum prior continet veteris Portae fundationem, translationem … posterior novae Portae post repurgatam doctrinam, statum &amp;amp; formam cum praeceptoribus, oeconomis &amp;amp; dicipuli finde ad Rempublicam Christianam juvandam emissis cum figuris aeneis … editio nova, in qua de vita autoris praefatur est … opus recognovit Joann. Martinvs Schamelivs,&amp;#039;&amp;#039; Leipzig, 1739. ([https://books.google.de/books?id=jDc_AAAAcAAJ&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;hl=de&amp;amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;amp;cad=0#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false Digitalisat])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Teutsches Pfortisches Chronicon, darinnen dieses vormaligen Cistercienser-Mönchs-Closters Stifftung, Versetzung … Wie solches aus dem MS. Des Autoris und einer Historie von der Fundation dieses Closters aus einem MS. Ernesti Brotuffii ingleiche einer Vorrede von dem Leben des Autoris … ans Licht stellet Jo. Martinus Schamelius,&amp;#039;&amp;#039; Leipzig, 1734. ([https://books.google.de/books?id=Gyg_AAAAcAAJ&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;hl=de&amp;amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;amp;cad=0#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false Digitalisat])&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Gamelius M. Iustini Bertuchi[i], &amp;#039;&amp;#039;illustris Portae Rectoris Ac Virginis Dorotheae Kleiniae, Prid. KL. Xbris Numburgi celebrandis, in Academia Lipsiense decantata Gamelia.&amp;#039;&amp;#039; [Leipzig]: Lambergus, 1601. ([http://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/804049 Digitalisat])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Scholae Illustris ad Salam vota nuptialia … M. Iustino Bertuchio … virgini Dorotheae, … Balthasaris Klein … relictae filiae … prid. Kal. Xbris Numburgi nuptias celebrantibus …&amp;#039;&amp;#039; Lipsiae: Lambergi, 1601. ([http://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/804068 Digitalisat])&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Euchai gamikai = Vota Pronuba Nuptiis Novorum Sponsorum Clarissimi &amp;amp; Doctissimi Viri, M. Iustni Bertuchii, Illustris Gvmnasü Portensis Rectoris fidelissimi: &amp;amp; Dorotheae, Virginis castissimae, Reverendi &amp;amp; doctissimi viri, Dn. M. Balthasaris Klein, relictae filiae; nunc vero Integerrimi, honoratissimiq[ue] viri, Domini Wolfgangi Kretschmari, civis &amp;amp; Senatoris Numburgensis, privignae dilectae / Debitae gratitudinis ergo consecratae Ab Alumnis illustris ludi, qui est in Monasterio B. Mariae de Porta. Anno M.DCI.&amp;#039;&amp;#039; Lipsiae: Lambergus, 1601.&lt;br /&gt;
* Justin Bertuch: &amp;#039;&amp;#039;Chronicon Portense, duobus libris distinctum quorum prior continet veteris Portae fundationem, translationem, abbates, indulgentias, fraternitates, renovationem itidem &amp;amp; repurgationem: posterior novae Portae post repurgatam doctrinam, statum et formam cum praeceptoribus, oeconomis et discipulis, inde ad rempublicam Christianam juvandam emißis.&amp;#039;&amp;#039; Lipsiae: Jacobi Apelii, 1612 &amp;#039;&amp;#039;(Liber secundus De Nova Porta&amp;amp;nbsp;…),&amp;#039;&amp;#039; S.&amp;amp;nbsp;169.&lt;br /&gt;
* Martin Schamelius: &amp;#039;&amp;#039;Vorrede von dem Leben des Autoris.&amp;#039;&amp;#039; In: Justin Bertuch: &amp;#039;&amp;#039;Teutsches Pfortisches Chronicon, darinnen dieses vormaligen Cistercienser-Mönchs-Closters Stifftung, Versetzung … Wie solches aus dem MS. Des Autoris und einer Historie von der Fundation dieses Closters aus einem MS. Ernesti Brotuffii ingleiche einer Vorrede von dem Leben des Autoris … ans Licht stellet Jo. Martinus Schamelius.&amp;#039;&amp;#039; Leipzig: Johann Christian Martini, 1734.&lt;br /&gt;
* Justin Bertuch: &amp;#039;&amp;#039;Chronicon Portense, duobus libris distinctum, quorum prior continet veteris Portae fundationem, translationem … posterior novae Portae post repurgatam doctrinam, statum &amp;amp; formam cum praeceptoribus, oeconomis &amp;amp; dicipull inde ad Rempublicam Christianam juvandam emissis cum figuris aeneis … editio nova, in qua de vita autoris pracfatur est … opus recognovit Joann. Martinvs Schamelivs.&amp;#039;&amp;#039; Lipsiae: Joannis Christiani Martini, 1739 &amp;#039;&amp;#039;(Liber secundus De Nova Porta&amp;amp;nbsp;…),&amp;#039;&amp;#039; S.&amp;amp;nbsp;94.&lt;br /&gt;
* C. F. H. Bittcher: &amp;#039;&amp;#039;Pförtner Album. Verzeichniß sämmtlicher Lehrer und Schüler der Königl. Preuß. Landesschule Pforta vom Jahre 1543 bis 1843.&amp;#039;&amp;#039; Eine Denkschrift zur dritten Säkularfeier der Anstalt den 21. Mai 1843. Vogel, Leipzig 1843, [https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10731545?page=558 S. 544].&lt;br /&gt;
* Max Hoffmann: &amp;#039;&amp;#039;Pförtner Stammbuch 1543–1893.&amp;#039;&amp;#039; Berlin: Weidmann, 1893, S. 42.&lt;br /&gt;
* Fritz Heuer: &amp;#039;&amp;#039;Die Rektoren der Landesschule Pforta.&amp;#039;&amp;#039; In: &amp;#039;&amp;#039;Die Pforte: Zeitschrift des Pförtner-Bundes.&amp;#039;&amp;#039; 19. Jg. 1942, Heft 1, S.&amp;amp;nbsp;13–16.&lt;br /&gt;
* Fritz Heyer: &amp;#039;&amp;#039;Aus der Geschichte der Landesschule zur Pforte.&amp;#039;&amp;#039; – Darmstadt u. a. Buske, 1943, S. 20. &lt;br /&gt;
* Ernst Schubert: &amp;#039;&amp;#039;Die Inschriften des Landkreises Naumburg an der Saale.&amp;#039;&amp;#039; Berlin, 1965. (&amp;#039;&amp;#039;Die Deutschen Inschriften;&amp;#039;&amp;#039; 9), zu Bertuch S.&amp;amp;nbsp;132.&lt;br /&gt;
* Petra Dorfmüller: &amp;#039;&amp;#039;rectores portenses – Leben und Werke der Rektoren der Landesschule Pforta von 1543 bis 1935.&amp;#039;&amp;#039; Sax Verlag, Beucha 2006, ISBN 3-934544-96-7, S.&amp;amp;nbsp;25.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
* {{DDB|Person|124736769}}&lt;br /&gt;
* {{VerzDtDrucke |VD=17 |PPN=004873068}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=124736769|VIAF=5873697}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Bertuch, Justin}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Pädagoge (16. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Pädagoge (17. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Schulleiter (Naumburg (Saale))]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Absolvent der Universität Leipzig]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gymnasiallehrer (Deutschland)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1564]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1626]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Bertuch, Justin&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=deutscher Pädagoge&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=8. Mai 1564&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[Bad Tennstedt]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=27. August 1626&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[Schulpforte]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Magipulus</name></author>
	</entry>
</feed>