<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Johan_Browall</id>
	<title>Johan Browall - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Johan_Browall"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Johan_Browall&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-03T12:01:00Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Johan_Browall&amp;diff=1261688&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Fröhlicher Fisch: katfix</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Johan_Browall&amp;diff=1261688&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-03T16:22:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;katfix&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Johan Browallius.jpg|mini|hochkant|Johann Browall]]&lt;br /&gt;
[[Datei:Hortus Cliffortianus-Browallia.jpg|mini|&amp;#039;&amp;#039;Browallia&amp;#039;&amp;#039; auf Tafel XVII. in Carl von Linné: &amp;#039;&amp;#039;Hortus Cliffortianus&amp;#039;&amp;#039;, 1. Auflage, 1737. Zeichnung und Stich von Georg Dionysius Ehret]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Johan Browall&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, latinisiert &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Johan Browallius&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (* [[30. August]] [[1707]] in [[Västerås]]; † [[25. Juli]] [[1755]] in [[Turku|Åbo]]) war ein schwedischer [[Arzt]], [[Botanik]]er, [[Politiker]] und [[Bischof]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben und Wirken ==&lt;br /&gt;
Johan Browall war der Sohn des Dozenten Anders Browall (1685–1720) und dessen Frau Katarina Sigtunius. Nach dem Tod seines Vaters ging er nach [[Uppsala]] und schrieb sich am 18. Februar 1720 an der [[Universität Uppsala]] ein. Er studierte u.&amp;amp;nbsp;a. bei [[Eric Alstrin]] (1683–1762) und [[Laurentius Arrhenius]] (1680–1730).&amp;lt;ref&amp;gt;[http://books.google.com/books?id=HrMDAAAAYAAJ&amp;amp;pg=RA1-PA253-IA1&amp;amp;lpg=RA1-PA253-IA1&amp;amp;dq=%22Laurentius+Arrhenius%22&amp;amp;source=web&amp;amp;ots=Thxht9KUWn&amp;amp;sig=7Bgn2ShN7LuWlBCMr6fsr5ZE9nI#PRA1-PA253-IA1,M1 Lebensdaten] von Laurentius Arrhenius (auch Lars Arrhenius).&amp;lt;/ref&amp;gt; 1731 wurde er unter [[Anders Grönvall]] (1671–1758) [[Magister]] der [[Philosophie]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In [[Falun]] war er Lehrer der Söhne von [[Nils Reuterholm]] (1676–1756), der Gouverneur der [[Landskap (Schweden)|Provinz]] [[Dalarna]] war. Hier lernte er auch [[Carl von Linné]] kennen, der den Jahreswechsel 1732/33 auf Einladung seines Freundes [[Claes Sohlberg]] (1711–1773)&amp;lt;ref&amp;gt;[http://rossi.se/phpGedView/individual.php?pid=I771&amp;amp;ged=Gustaf_%20Sofia.ged Lebensdaten] von Claes Sohlberg.&amp;lt;/ref&amp;gt; in Falun verbrachte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1737 wurde Browall Professor für Naturgeschichte an der [[Akademie zu Turku|Akademie in Åbo]]. Unter seiner Leitung entstanden zahlreiche Arbeiten auf den Gebieten der Botanik, Chemie, Physik und Mineralogie. Einer seiner Studenten schrieb beispielsweise über die Gattung &amp;#039;&amp;#039;[[Convallaria]]&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;De Convallariae species, vulgo Lilium Convallium dicta&amp;#039;&amp;#039;), ein anderer beschäftigte sich mit den Bestäubungsvorgängen bei Pflanzen (&amp;#039;&amp;#039;Harmonia fructificationis plantarum cum generatione animalium&amp;#039;&amp;#039;).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In dem 1739 veröffentlichten Werk &amp;#039;&amp;#039;Examen Epicriseos&amp;#039;&amp;#039; verteidigte er Linnés [[Sexualsystem der Pflanzen]] gegenüber den von [[Johann Georg Siegesbeck]] erhobenen Vorwürfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1746 wurde Johan Browall Professor für [[Theologie]] sowie [[Propst]] am [[Dom von Turku|Dom von Åbo]]. Drei Jahre später, 1749, wurde er dort als [[Bischof]] eingesetzt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Browall war seit dem 12. Februar 1738 mit Elisabet (geborene Ehrenholm, 1707–1779) verheiratet. Sie war eine Tochter des Regierungsarchivars und Etatssekretärs Johann Christian&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |url=https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/detailAction?detailid=v7181983 |hrsg=Arcinsys Niedersachsen |titel=NLA ST Rep. 5a Nr. 589 – Vereidigung der Mitglieder … |datum= |abruf=2019-06-12}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Kippius von Ehrenholm (geb. um 1663, Johan Kristoffer Kippius, Adlad Ehrenholm) von [[Bremen-Verden]]. Das Paar hatte eine Tochter Elisabeth Browallius, die später Johan Gadolin heiratete, ihr Sohn war [[Johan Gadolin]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ehrentaxon ==&lt;br /&gt;
[[Carl von Linné]] benannte ihm zu Ehren die Gattung &amp;#039;&amp;#039;[[Browallia]]&amp;#039;&amp;#039; der Pflanzenfamilie der [[Nachtschattengewächse]] (Solanaceae).&amp;lt;ref&amp;gt;Carl von Linné: &amp;#039;&amp;#039;[[Critica Botanica]].&amp;#039;&amp;#039; Leiden 1737, S. 92.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Carl von Linné: &amp;#039;&amp;#039;[[Hortus Cliffortianus]].&amp;#039;&amp;#039; Leiden 1737, S. 319.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Carl von Linné: &amp;#039;&amp;#039;[[Genera Plantarum]].&amp;#039;&amp;#039; Leiden 1742, S. 301.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werke (Auswahl) ==&lt;br /&gt;
[[Datei:Browallius, Johan – De scientia naturali, eiusque methodo, 1737 – BEIC 8529522.jpg|mini|&amp;#039;&amp;#039;De scientia naturali, eiusque methodo&amp;#039;&amp;#039;, 1737]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;De foederibus Christianorum cum infidelibus meletema philosophicum….&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1730 – [[Dissertation]] ← als Car.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Oskyldig mål-ro, eller, förnöjliga samtal om hwarjehanda lärda och nyttiga saker. Them ro-älskandom til roande på lediga stunder, Horat. de arte poët.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1731.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Förnuftigt och nöjsamt samtal goda wänner emellan om allhanda saker.&amp;#039;&amp;#039; 1732.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Tankar öfwer naturkunnigheten, och huru then bör drifwas wid en academia. Stockholm, tryckte hos Peter Jöransson Nyström.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1737.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Discursus de introducenda in scholas et gymnasia praecipue vero in gymnasium Arosiense historiae naturalis lectione, ad generosissimum Dalekarliae gubernatorem, lib. bar. de Reuterholm, et reverendissimum Arosiensem episcopum doct. Andr. Kalsenium.&amp;#039;&amp;#039; Leiden 1737.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Examen epicriseos in Systema plantarum sexuale Cl. Linnaei, Anno 1737 Petropoli evulgatae, auctore Jo. Georgio Siegesbeck.&amp;#039;&amp;#039; 1739.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Specimen botan. de convallariae specie, vulgo lilium convallium dicta : ex occasione loci Cantic.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1741.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Försök, rön ock anmärkningar angående arseniken och i synnerhet des metalliska natur, framgifne.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1744.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Oförgripeliga tankar om underwisnings-wärket, vid gymnasier och scholarne i riket.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm, 1751 (anonym veröffentlicht).&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Historische und physikalische Untersuchung der vorgegebenen Verminderung des Wassers und Vergrösserung der Erde.&amp;#039;&amp;#039; Stockholm 1756.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* {{NordFamilje |Autor=E. G. Palmén |Lemma=Browallius, Johan |Auflage=1 |Band=2 |Spalte=1181}}&lt;br /&gt;
* {{NordFamilje |Autor=K. J. Warburg |Lemma=Browallius, Johan |Auflage=2 |Band=4 |Spalte=301 |SpalteBis=302}}&lt;br /&gt;
* {{SvensktBioHandlexikon |Lemma=Brovallius, Johan |Band=1 |Seite=141}}&lt;br /&gt;
* {{SalmonsenLex |Autor=A. M. Diemer |Lemma=Browallius, Johan |Auflage=2 |Band=4 |Seite=93}}&lt;br /&gt;
* G. Jacobson: &amp;#039;&amp;#039;Johan Browallius.&amp;#039;&amp;#039; In: Band 6: &amp;#039;&amp;#039;Brant–Bygdén.&amp;#039;&amp;#039; Bonnier, Stockholm 1926, S 468 ([https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17044 sok.riksarkivet.se]. mit Beiträgen von S. Birger, A. G. Högbom und Sv. Oden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
* {{LinnéBriefw|alvin=223558}}&lt;br /&gt;
* [http://kataloge.thulb.uni-jena.de/DB=1/SET=1/TTL=3/MAT=/NOMAT=T/REL?PPN=613163095 Literatur von und über Johan Browall] im  Katalog der [[Thüringer Universitäts- und Landesbibliothek]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Quellen&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* [http://www.helsinki.fi/ylioppilasmatrikkeli/henkilo.php?id=U670 Ylioppilasmatrikkeli 1640–1852] (schwedisch)&lt;br /&gt;
* [http://www.linnaeus.uu.se/online/life/5_6.html Linnaeus in Dalarna]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=139832114|LCCN=nr/00/26398|VIAF=17580312}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Browall, Johan}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Botaniker (18. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mediziner (18. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Bischof von Åbo]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Lutherischer Bischof (18. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Namensgeber für eine Pflanzengattung]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Hochschullehrer (Akademie zu Turku)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mitglied der Königlich Schwedischen Akademie der Wissenschaften]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Schwede]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1707]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1755]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Browall, Johan&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=Browallius, Johan; Browall, Johann&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=schwedischer Arzt, Botaniker, Politiker und Bischof&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=30. August 1707&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[Västerås]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=25. Juli 1755&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[Turku|Åbo]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Fröhlicher Fisch</name></author>
	</entry>
</feed>