<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gustav_Gsaenger</id>
	<title>Gustav Gsaenger - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gustav_Gsaenger"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gustav_Gsaenger&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-07T16:32:13Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gustav_Gsaenger&amp;diff=880600&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Schotterebene: Belege zusammengefasst</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gustav_Gsaenger&amp;diff=880600&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-09T08:37:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Belege zusammengefasst&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Matthaeuskirche.jpg|miniatur|hochkant|Turm der [[St. Matthäus (München)|Matthäuskirche]], München]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gustav Gsaenger&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (* [[25. Mai]] [[1900]] in [[München]]; † [[14. September]] [[1989]] ebenda) war ein deutscher [[Architekt]] mit Schwerpunkt in der [[Sakralarchitektur]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werdegang ==&lt;br /&gt;
Gustav Gsaenger studierte von 1920 bis 1924 [[Architektur]] an der [[Technische Universität München|Technischen Hochschule München]], wo [[German Bestelmeyer]] zu seinen Lehrern zählte. Wohngebäude in der [[Siedlung Neuhausen]], 1928, zählen zu seinen frühen Werken. 1932 schuf Gsaenger die [[Epiphaniaskirche (München)|Epiphaniaskirche]] in München-Allach/Untermenzing und 1938 die [[Studentenwohnanlage]] in der Notburgastraße 19–21 in München.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bekannt wurde er aber nach dem Zweiten Weltkrieg als Schöpfer einer Reihe von protestantischen Kirchenbauten, darunter die [[St. Matthäus (München)|Matthäuskirche]] und die [[St.-Markus-Kirche (München)|Markuskirche]] in München. In letztgenanntem Werk beseitigte Gsaenger Baubestandteile des neogotischen Vorgängerbaus, darunter den Turm, der den Zweiten Weltkrieg überstanden hatte. Daneben entwarf er Kirchenbauten unter anderem für die Städte [[Wolfsburg]], [[Sulzbach-Rosenberg]], [[Waldkraiburg]], [[Dachau]], [[Schwandorf]], [[Dingolfing]] und [[Ingolstadt]]. Für den Wiederaufbau der kriegszerstörten [[Kreuzkirche (Kassel)|Kreuzkirche]] in [[Kassel]] fand er eine originelle Lösung. Das Motiv des Turms der Kreuzkirche ist auch in Schwandorf, [[Erlangen]] und Dingolfing erkennbar.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der Erweiterungsbau des [[Stadtmuseum München|Münchner Stadtmuseums]] am Jakobsplatz und der Wiederaufbau des Klostertraktes der [[Theatinerkirche (München)|Theatinerkirche]] in München gehören ebenfalls zu seinen Werken.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Malerin Angela Gsaenger (1929–2011&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;{{Internetquelle |autor=Berthold Neff |url=https://www.sueddeutsche.de/muenchen/sz-serie-sakrale-glaskunst-folge-6-offenbarung-in-rot-1.4424035 |titel=Offenbarung in Rot |datum=2019-04-26 |sprache=de |abruf=2024-09-02}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |autor=Claus Bernet |url=https://himmlischesjerusalem.de/2022/02/03/angela-gsaenger-1900-1989-lukaskirche-in-wolfsburg-1957/ |titel=Himmlisches Jerusalem Angela Gsaenger (1929-2011): Mosaik der Lukaskirche Wolfsburg (1957) Mosaike - |werk=Himmlisches Jerusalem |datum=2022-02-03 |sprache=de-DE |abruf=2024-09-02}}&amp;lt;/ref&amp;gt;) war die Tochter Gustav Gsaengers. Sie wirkte bei mehreren seiner Kirchenbauten künstlerisch mit, indem sie Altarbilder, Altar-Rückwände und Fenster gestaltete.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |url=https://www.stmatthaeus.de/pfarrbuero/evangelische-haupt-und-bischofskirche-st-matthaeus |titel=Evangelische Haupt- und Bischofskirche St. Matthäus |abruf=2020-04-05 |sprache=de}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |autor= |url=https://deu.archinform.net/arch/70136.htm |titel=Angela Gsaenger |werk= |hrsg= |datum= |abruf=2020-04-05 |sprache=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bauwerke (Auswahl) ==&lt;br /&gt;
[[Datei:Museum Peter Gehring Schwimmbad.jpg|mini|hochkant|Wohnhaus und Außenschwimmbad für [[Alfred Reich]], München]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1926–28: Hl. Dreifaltigkeit, [[Amberg]]&lt;br /&gt;
* 1926–28: Wohn- und Atelierhaus Gsaenger – [[Menzinger Straße 125 (München)|Menzinger Straße 125]] (2012 ausgebrannt)&lt;br /&gt;
* 1928–30: Reichsbahnsiedlung München-Freimann&amp;lt;ref&amp;gt;{{Literatur |Titel=Die Zwanziger Jahre in München |TitelErg=Katalog zur Ausstellung im Münchner Stadtmuseum |Hrsg=W.  Nerdinger, C. Stölzl, G. Whetten-Indra |Verlag=Lipp |Ort=München |Datum=1979 |DNB=790687313 |Seiten=399}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1932: [[Epiphaniaskirche (München)|Epiphaniaskirche]], München&lt;br /&gt;
* 1934: Notkirche München-Großhadern (Neubau 1967/69)&lt;br /&gt;
* 1940–41: Umbau des ehemaligen Zollhauses im [[Liste der Baudenkmäler in Ramsau bei Berchtesgaden#D-1-72-129-73|Ramsauer Ortsteil Hintersee]] zum Wohnhaus&lt;br /&gt;
* 1949 Erlöserkirche, [[Schwandorf]]&lt;br /&gt;
* 1950: Haus [[Alfred Reich|Reich]], München (heute: [[Museum Peter Gehring]])&lt;br /&gt;
* 1952–53: [[Kreuzkirche Hirschegg]], [[Kleinwalsertal]]&lt;br /&gt;
* 1953–55: [[St. Matthäus (München)|Matthäuskirche]], München&lt;br /&gt;
* 1955–57: [[St. Markus (München)|Markuskirche]], München&lt;br /&gt;
* 1955–58: [[Christuskirche (Sulzbach-Rosenberg)|Christuskirche]], Sulzbach-Rosenberg&lt;br /&gt;
* 1956–58: [[Gethsemanekirche (München)|Gethsemanekirche]], München&lt;br /&gt;
* 1955–57: [[Kreuzkirche (Wolfsburg)|Kreuzkirche]], Wolfsburg&lt;br /&gt;
* 1958–59: St. Markus, [[Lam]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |url=https://mediatum.ub.tum.de/914446 |titel=mediaTUM - Medien- und Publikationsserver |abruf=2026-04-09}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1957–60: [[St. Matthäus (Erlangen)|Matthäuskirche]], Erlangen&lt;br /&gt;
* 1959–60: St. Markus, [[Ingolstadt]] mit Fleck&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |url=http://www.glockenklaenge.de/orte/in/markus.html |titel=Ingolstadt, Ev. Markuskirche |abruf=2020-09-03}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Internetquelle |url=https://markus-ingolstadt.de/pmwiki.php?n=Orte.GeschichteKirche |titel=GeschichteKirche {{!}} St. Markus Ingolstadt |abruf=2022-05-04}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1961: [[Bethlehemskirche (München)|Bethlehemskirche]], München&lt;br /&gt;
* 1961: Apostelkirche München-Solln&lt;br /&gt;
* 1959–64: Erweiterungsbau des [[Stadtmuseum München|Stadtmuseums München]]&lt;br /&gt;
* 1962–64: [[St. Paul (Augsburg)|Kirche St. Paul]], Augsburg-Pfersee&lt;br /&gt;
* 1963: Andreaskirche München-Fürstenried&lt;br /&gt;
* 1964: Apostel-Petrus-Kirche, [[Schliersee (Gemeinde)|Schliersee]]-[[Neuhaus (Schliersee)|Neuhaus]]&lt;br /&gt;
* 1964: Lutherkirche [[Waldkraiburg]]&lt;br /&gt;
* 1964–65: [[Dankeskirche (München)|Dankeskirche]], München-[[Milbertshofen-Am Hart|Milbertshofen]]&lt;br /&gt;
* 1964–66: Erlöserkirche, [[Bayreuth]]&lt;br /&gt;
* 1967: Erlöserkirche [[Amberg]]&lt;br /&gt;
* 1969: Reformations-Gedächtnis-Kirche München-Großhadern&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Auszeichnungen und Preise ==&lt;br /&gt;
* 1972: [[Bayerischer Verdienstorden]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Galerie ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
St. Markus Muenchen-1.jpg|[[St. Markus (München)|Markuskirche]] in München&lt;br /&gt;
Erlöserkirche (Dingolfing) (2).jpg|Erlöserkirche in Dingolfing, Turm von Norden, mit Wohnung zwischen [[Kirchenschiff]] und Turm&lt;br /&gt;
Christuskirche Sulzbach-Rosenberg.jpg|[[Christuskirche (Sulzbach-Rosenberg)|Christuskirche]] in Sulzbach-Rosenberg&lt;br /&gt;
Kreuzkirche Kassel.jpg|[[Kreuzkirche (Kassel)|Kreuzkirche]] in Kassel&lt;br /&gt;
Kreuzkirche Wolfsburg3.jpg|[[Kreuzkirche (Wolfsburg)|Kreuzkirche]] in Wolfsburg&lt;br /&gt;
Erlangen St Matthäus 001.JPG|Matthäuskirche in Erlangen&lt;br /&gt;
Evang. Christus-Kirche Oberstdorf.JPG|Evangelische Christus-Kirche Oberstdorf&lt;br /&gt;
Dankeskirche-Muenchen.jpg|[[Dankeskirche (München)|Dankeskirche]] in München&lt;br /&gt;
Kreuzkirche_Hirschegg_1.JPG|[[Kreuzkirche Hirschegg]]&lt;br /&gt;
Amberg Erlöserkirche Südansicht.jpg|Erlöserkirche in [[Amberg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* Hans-Peter Hübner, Helmut Braun (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Evangelischer Kirchenbau in Bayern seit 1945.&amp;#039;&amp;#039; Berlin 2010.&lt;br /&gt;
* Roland Kurz u. a.: &amp;#039;&amp;#039;Zur Ehre Gottes – 50 Jahre Christuskirche Sulzbach-Rosenberg.&amp;#039;&amp;#039; Sulzbach-Rosenberg 2008, ISBN 978-3-9807612-7-7.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
{{Commonscat}}&lt;br /&gt;
* {{archINFORM|arch|19062}}&lt;br /&gt;
* [https://strasse-der-moderne.de/architekten/gustav-gsaenger/ Gustav Gsaenger] auf strasse-der-moderne.de&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=138676283|LCCN=|VIAF=90940513}}&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Gsaenger, Gustav}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Architekt (München)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Träger des Bayerischen Verdienstordens]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Deutscher]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1900]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1989]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Gsaenger, Gustav&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=deutscher Architekt&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=25. Mai 1900&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[München]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=14. September 1989&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[München]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Schotterebene</name></author>
	</entry>
</feed>