<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gunther_Langes</id>
	<title>Gunther Langes - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gunther_Langes"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gunther_Langes&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-01T17:32:37Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gunther_Langes&amp;diff=2109115&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Zollernalb: HC: Entferne Kategorie:Person (auf einem vom Österreichischen Schwarzen Kreuz betreuten Friedhof begraben)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Gunther_Langes&amp;diff=2109115&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-03-30T13:58:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;/index.php?title=WP:HC&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;WP:HC (Seite nicht vorhanden)&quot;&gt;HC&lt;/a&gt;: Entferne &lt;a href=&quot;/index.php?title=Kategorie:Person_(auf_einem_vom_%C3%96sterreichischen_Schwarzen_Kreuz_betreuten_Friedhof_begraben)&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Kategorie:Person (auf einem vom Österreichischen Schwarzen Kreuz betreuten Friedhof begraben) (Seite nicht vorhanden)&quot;&gt;Kategorie:Person (auf einem vom Österreichischen Schwarzen Kreuz betreuten Friedhof begraben)&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Guenther-Langes.jpg|mini|hochkant|Langes 1916]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (* [[6. März]] [[1899]] in [[Fiera di Primiero]]; † [[14. April]] [[1972]] in [[Bozen]]&amp;lt;ref&amp;gt;[[Josef Rampold]]: &amp;#039;&amp;#039;In memoriam Gunther Langes&amp;#039;&amp;#039;. In: Pellegrinon: &amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes – Schleierkante&amp;#039;&amp;#039;, S.&amp;amp;nbsp;33–36&amp;lt;/ref&amp;gt;) war ein österreichisch-italienischer [[Alpinist]], [[Schriftsteller]] und Skipionier. Als Kletterer vor allem durch seine Erschließungstätigkeit in der [[Palagruppe]], insbesondere durch die [[Erstbegehung]] der &amp;#039;&amp;#039;Schleierkante&amp;#039;&amp;#039; an der [[Cima della Madonna]] bekannt, erlangte er als Autor durch seine Kletterführer sowie seine Beschreibungen der Gebirgsfront des [[Erster Weltkrieg|Ersten Weltkriegs]] Bedeutung. Des Weiteren war Langes an der Entwicklung des Skisports in Südtirol und den USA beteiligt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben ==&lt;br /&gt;
Gunther Langes wurde 1899 als Sohn des Bezirksveterinärs Josef Langes und der Tourismuspionierin Lina Mathà Langes geboren. Die Familie lebte in Fiera di Primiero und [[San Martino di Castrozza]] am Fuß der Palagruppe, wo sie mehrere Hotels erbaute und betrieb. Langes ging in [[Kufstein]] zur Schule, wo er bald mit dem Bergsteigen im [[Kaisergebirge]] begann und Touren mit [[Willo Welzenbach]] und [[Hans Dülfer]] unternahm. 1912 konnte er im Alter von nur 13 Jahren mit Carlo Zagonel an der Nordkante der [[Cima della Rosetta]] seine erste [[Erstbegehung]] durchführen. Eine weitere frühe Erstbegehung war die Nordwand der &amp;#039;&amp;#039;Roda del Mulon&amp;#039;&amp;#039; in der [[Marmolata]] 1914. Mit 17 trat Langes freiwillig den [[k.u.k. Kaiserjäger|Kaiserjägern]] bei und kämpfte während des [[Gebirgskrieg 1915–1918|Gebirgskriegs 1915–1918]] an der [[Ortler]]front, sowie an der Marmolata, den [[Tofane]] und in den [[Sette Comuni]]. Nach dem Krieg, in dem er für seine Tapferkeit ausgezeichnet wurde, legte er die [[Reifeprüfung]] ab. Er studierte in München, wo er schließlich in Rechtswissenschaft und Germanistik promoviert wurde.&amp;lt;ref group=&amp;quot;A&amp;quot;&amp;gt;Dissertation im Worldcat nicht nachgewiesen.&amp;lt;/ref&amp;gt; Wie sein Bruder wurde er 1919 Mitglied des [[Corps Gothia Innsbruck]]. Er [[Charge (Studentenverbindung)#Chargenzeichen und Klammerung|klammerte]] zweimal die [[Senior (Studentenverbindung)|Erste Charge]], verließ aber später aus unbekannten Gründen das Corps.&amp;lt;ref group=&amp;quot;A&amp;quot;&amp;gt;Gothia hatte viele Mitglieder aus Südtirol.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nach dem Studium kam Langes nach San Martino zurück und begann sich der alpinistischen Erschließung der Palagruppe zu widmen. Insgesamt konnte er mit verschiedenen Partnern (unter ihnen [[Erwin Merlet]], Carlo Zagonel, seine Schwester Hilde) 50 neue [[Kletterroute|Routen]] in den [[Dolomiten]], davon 22 in der Palagruppe, erschließen.&amp;lt;ref name=&amp;quot;34-35&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Bepi Pellegrinon: &amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes – Schleierkante&amp;#039;&amp;#039;, S. 19&amp;lt;/ref&amp;gt; Langes’ Touren erlangten durch ihre besonders ästhetischen Linien und den vom modernen [[Freiklettern]] geprägten Stil Bekanntheit.&amp;lt;ref name=&amp;quot;34-35&amp;quot; /&amp;gt; Am bedeutendsten wurde neben dem &amp;#039;&amp;#039;Gran Pilastro&amp;#039;&amp;#039; an der [[Pala di San Martino]] (mit Erwin Merlet, 27. Juli 1920) die &amp;#039;&amp;#039;Schleierkante&amp;#039;&amp;#039; an der [[Cima della Madonna]] (mit Erwin Merlet, 19. Juli 1920), die heute als eine der schönsten und beliebtesten Kletterrouten der gesamten Dolomiten gilt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zu Beginn der 1930er Jahre beendete Langes die Phase schwieriger alpiner Unternehmungen und wandte sich verstärkt dem Journalismus zu. In diesem Bereich war er seit Abschluss seines Studiums unter anderem als Redakteur beim &amp;#039;&amp;#039;[[Berliner Tageblatt]]&amp;#039;&amp;#039;, bei den &amp;#039;&amp;#039;[[Münchner Neueste Nachrichten|Münchner Neuesten Nachrichten]]&amp;#039;&amp;#039; und beim &amp;#039;&amp;#039;[[Simplicissimus]]&amp;#039;&amp;#039; beschäftigt. Des Weiteren verfasste er erste Wander- und Skiführer und Reiseberichte. 1932 veröffentlichte er sein autobiografisches Werk &amp;#039;&amp;#039;Die Front in Fels und Eis&amp;#039;&amp;#039;, das seine Erlebnisse während des Ersten Weltkriegs beschreibt. Darüber hinaus beschäftigte er sich mit der Weiterentwicklung des Wintertourismus und des [[Skisport]]s. So wird ihm etwa die Erfindung der alpinen Disziplin [[Riesenslalom]] (&amp;#039;&amp;#039;Slalom Gigante&amp;#039;&amp;#039;) im Zuge eines Rennens an der Marmolata 1935 zugeschrieben.&amp;lt;ref name=&amp;quot;34-35&amp;quot;&amp;gt;Josef Rampold: &amp;#039;&amp;#039;In memoriam Gunther Langes&amp;#039;&amp;#039;. In: Pellegrinon: &amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes – Schleierkante&amp;#039;&amp;#039;, S.&amp;amp;nbsp;34–35&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Bepi Pellegrinon: &amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes – Schleierkante&amp;#039;&amp;#039;, S. 23&amp;lt;/ref&amp;gt; Während des [[Zweiter Weltkrieg|Zweiten Weltkriegs]] war er als [[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei|NSDAP]]-Mitglied Chefredakteur des &amp;#039;&amp;#039;[[Bozner Tagblatt]]s&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Literatur |Autor=[[Hannes Obermair]] |Titel=„Großdeutschland ruft!“ Südtiroler NS-Optionspropaganda und völkische Sozialisation – „La Grande Germania chiamaǃ“ La propaganda nazionalsocialista sulle Opzioni in Alto Adige e la socializzazione ‚völkisch‘ |Verlag= [[Südtiroler Landesmuseum für Kultur- und Landesgeschichte]] |Ort=[[Schloss Tirol]] |Auflage=2., erw.|Datum=2021 |ISBN=978-88-95523-36-1|Seiten=48}}&amp;lt;/ref&amp;gt; und Kollaborateur mit dem [[Nationalsozialismus|Naziregime]].&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;„Ein Lehrer, wie der Herr Steurer“&amp;#039;&amp;#039; ([[Leopold Steurer (Historiker)|Leopold Steurer]] im Gespräch mit Martha Ebner). In: &amp;#039;&amp;#039;[[ff – Südtiroler Wochenmagazin]]&amp;#039;&amp;#039;, 49/2021, 9. Dezember 2021, S. 14–24.&amp;lt;/ref&amp;gt; So beschwor Langes am 20. April 1944, dem Vorabend von Hitlers Geburtstag, im &amp;#039;&amp;#039;Bozner Tagblatt&amp;#039;&amp;#039; die „Treue zum Führer“&amp;lt;ref&amp;gt;[https://digital.tessmann.it/tessmannDigital/Zeitungsarchiv/Seite/Zeitung/28/1/20.04.1944/120446/1 &amp;#039;&amp;#039;Bozner Tagblatt&amp;#039;&amp;#039; vom 20. April 1944, S. 1], abgerufen am 1. Juli 2019&amp;lt;/ref&amp;gt; und war etwa an der &amp;#039;&amp;#039;Sondermission Claretta&amp;#039;&amp;#039; beteiligt, die die Kommunikation zwischen den zwischenzeitlich getrennten [[Benito Mussolini]] und [[Clara Petacci]] zum Ziel hatte. Andererseits soll Langes einem von der Verfolgung durch die Nationalsozialisten bedrohten italienischen Bergführer zur Flucht in die Schweiz verholfen haben.&amp;lt;ref&amp;gt;Bepi Pellegrinon: &amp;#039;&amp;#039;Gunther Langes – Schleierkante&amp;#039;&amp;#039;, S.&amp;amp;nbsp;23–25&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nach dem Krieg lebte Gunther Langes in [[Seis am Schlern]], am [[Gardasee]] und in [[Bozen]]. 1950 war er am Aufbau des Skizentrums [[Aspen (Colorado)|Aspen]] beteiligt. 1957 heiratete er Maria Vieider und betätigte sich in der Folge hauptsächlich als Schriftsteller. Neben Kletterführern verfasste er Wander- und Reiseführer sowie landeskundliche Werke und übersetzte Bücher aus dem Italienischen. 1972 starb Gunther Langes in Bozen und wurde am [[Österreichischer Soldatenfriedhof in St. Jakob/Bozen|Österreichischen Soldatenfriedhof in St. Jakob/Bozen]] beerdigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werke (Auswahl) ==&lt;br /&gt;
[[Datei:Langes Front in Eis und Schnee 1933.jpg|mini|hochkant|Buchumschlag von G. Langes’ &amp;#039;&amp;#039;Front in Fels und Eis&amp;#039;&amp;#039; (1933)]]&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Dolomiten-Kletterführer Westliche Dolomiten. Die schönsten Berg- und Kletterfahrten in den Dolomiten&lt;br /&gt;
   |Band=1&lt;br /&gt;
   |Verlag=Rother&lt;br /&gt;
   |Datum=1963&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Front in Fels und Eis. Der Weltkrieg im Jochgebirge&lt;br /&gt;
   |TitelErg=Mit einer Einleitung von Gen. d. Art. a.&amp;amp;nbsp;D. [[Konrad Krafft von Dellmensingen]]. Mit 93 Bildern in Kupfertiefdruck&lt;br /&gt;
   |Verlag=F. Bruckmann&lt;br /&gt;
   |Ort=München&lt;br /&gt;
   |Datum=1933&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Burggrafenamt und Meran – das Herzstück Tirols. Ein Streifzug durch das Meraner Etschtalbecken, das Tisenser Mittelgebirge, durch Passeier und Ulten&lt;br /&gt;
   |Verlag=Athesia&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1976&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Ladinien&lt;br /&gt;
   |TitelErg=Kernland der Dolomiten: ein Streifzug durch Gröden, Gadertal, Buchenstein, Fassa und Ampezzo&lt;br /&gt;
   |Verlag=Athesia&lt;br /&gt;
   |Ort=Bozen&lt;br /&gt;
   |Datum=1985&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Überetsch und Bozner Unterland. Landschaft und Leben im unteren Etschtal. Ein Streifzug von Sigmundskron bis zur Salurner Klause&lt;br /&gt;
   |Auflage=&lt;br /&gt;
   |Verlag=Athesia&lt;br /&gt;
   |Ort=Bozen&lt;br /&gt;
   |Datum=1991&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Autorama&lt;br /&gt;
   |TitelErg=Bild-Autoführer durch Südtirol, Dolomiten, Ortler, Gardasee&lt;br /&gt;
   |Band=1&lt;br /&gt;
   |Verlag=Wagner&lt;br /&gt;
   |Ort=Innsbruck&lt;br /&gt;
   |Datum=1970&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Rosengarten-, Geisler- und Langkofelgruppe&lt;br /&gt;
   |Verlag=Rother&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1974&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Dolomiten-Skiführer&lt;br /&gt;
   |Verlag=Rother&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1938&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Bodensee: deutsches Ufer, Vorarlberg, Nordostschweiz, Liechtenstein, mit Routenkarten, Stadtplänen, Reliefzeichnungen&lt;br /&gt;
   |Verlag=Wagner&lt;br /&gt;
   |Ort=Innsbruck&lt;br /&gt;
   |Datum=1965&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Die grosse Dolomitenstraße, 1909–1959&lt;br /&gt;
   |Verlag=Manfrini&lt;br /&gt;
   |Ort=Calliano&lt;br /&gt;
   |Datum=1959&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Sella-, Marmolata- und Pala-Gruppe&lt;br /&gt;
   |Verlag=&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Traumstraße der Alpen&lt;br /&gt;
   |Verlag=Rother&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1969&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Nordöstliche Dolomiten&lt;br /&gt;
   |Verlag=Rother&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1970&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Skirama&lt;br /&gt;
   |Band=2 &lt;br /&gt;
   |Verlag=Wagner&lt;br /&gt;
   |Ort=Innsbruck&lt;br /&gt;
   |Datum=1966&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Südtirol&lt;br /&gt;
   |Verlag=Goldstadt&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=1975&lt;br /&gt;
   |ISBN=978-3-87269-010-4&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Autor=Gunther Langes&lt;br /&gt;
   |Titel=Auf Wiedersehen Claretta&lt;br /&gt;
   |Verlag=Cento Autori&lt;br /&gt;
   |Ort=&lt;br /&gt;
   |Datum=2012&lt;br /&gt;
   |ISBN=978-88-97121-37-4&lt;br /&gt;
   |Typ=wl}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Artikel ==&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[https://digital.tessmann.it/tessmannDigital/digitisedJournalsArchive/page/journal/28/1/27.12.1943/120350/3/filterId-28%01120350%011113138-query-rosenkranzbomber.html Rosenkranzbomber über Bozen.]&amp;#039;&amp;#039; In: [[Bozner Tagblatt]], Ausgabe vom 27. Dezember 1943, S. 3.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[https://digital.tessmann.it/tessmannDigital/digitisedJournalsArchive/page/journal/28/1/06.05.1944/120460/1 Bollwerk Abendland.]&amp;#039;&amp;#039; In: Bozner Tagblatt, Ausgabe vom 6. Mai 1944, S. 1-&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* {{Literatur&lt;br /&gt;
   |Hrsg=Bepi Pellegrinon&lt;br /&gt;
   |Titel=Gunther Langes – Schleierkante&lt;br /&gt;
   |Verlag=Nuovi Sentieri&lt;br /&gt;
   |Ort=Belluno&lt;br /&gt;
   |Datum=2000&lt;br /&gt;
   |ISBN=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
* [http://it-au-1915-1918.com/gunther_langes.htm Zwei Fotos von Langes]&lt;br /&gt;
* {{Alpenarchiv|18/00127287|NAME=Gunther Langes (I)}}&lt;br /&gt;
* {{Alpenarchiv|31/00131170|NAME=Gunther Langes (II)}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Anmerkungen ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references group=&amp;quot;A&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=122825004|LCCN=|VIAF=32888474}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Langes, Gunther}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Bergsteiger (Italien)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person im Ersten Weltkrieg (Österreich-Ungarn)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Journalist (Italien)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Autor]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Corpsstudent (19. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Sportler (Bozen)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:NSDAP-Mitglied]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person (Südtirol)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Italiener]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1899]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1972]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Langes, Gunther&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=österreichisch-italienischer Alpinist, Schriftsteller, Journalist und Skipionier&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=6. März 1899&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[Fiera di Primiero]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=14. April 1972&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[Bozen]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Zollernalb</name></author>
	</entry>
</feed>