<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Giannozzo_Manetti</id>
	<title>Giannozzo Manetti - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Giannozzo_Manetti"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Giannozzo_Manetti&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-09T13:00:55Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Giannozzo_Manetti&amp;diff=534252&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Bogert am 6. Januar 2026 um 20:17 Uhr</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Giannozzo_Manetti&amp;diff=534252&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-01-06T20:17:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (lateinisch &amp;#039;&amp;#039;Iannotius Manettus&amp;#039;&amp;#039;; * [[5. Juni]] [[1396]] in [[Florenz]]; † [[27. Oktober]] [[1459]] in [[Neapel]]) war ein italienischer [[Renaissance-Humanismus|Humanist]], [[Klassische Philologie|Philologe]] und Politiker.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben und Werk ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Giannozzo Manetti begann zunächst eine Kaufmannslehre, bevor er mit 25 Jahren in Florenz eine humanistische Ausbildung bei dem [[Kamaldulenser]]mönch [[Ambrogio Traversari]] und dem zum Christentum konvertierten Juden [[Immanuel Abraham di San Miniato]] erhielt. In Florenz gehörte er auch dem Humanistenzirkel von [[Santo Spirito (Florenz)|Santo Spirito]] an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Manetti war ein brillanter Redner, beherrschte als seltene Ausnahme seiner Zeit perfekt alle [[Tres linguae sacrae|drei klassischen Sprachen]] (d.&amp;amp;nbsp;h. außer dem üblichen [[Latein]] und Altgriechisch auch Hebräisch), war vielseitig gebildet und besaß eine der bedeutendsten [[Renaissance]]bibliotheken, die im Wesentlichen immer noch innerhalb des Palatina-Fonds in der [[ Vatikanische Apostolische Bibliothek|Biblioteca Apostolica Vaticana]] beisammen ist. Sein Werk umfasst unter anderem Reden, Biographien (von [[Dante Alighieri|Dante]], [[Francesco Petrarca|Petrarca]] und [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio]] und so weiter), historiographische Werke, Übersetzungen aus dem Griechischen und Hebräischen (nach [[Hieronymus (Kirchenvater)|Hieronymus]] war er der erste, der den Psalter (Psalterium triplex) aus dem Hebräischen neu übersetzte) und philosophische Traktate. Besonders wichtig ist seine Übersetzung des [[Aristoteles]]. Er verkörpert wie nur wenige den Geist des italienischen [[Renaissance-Humanismus]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Menschenbild der Renaissance findet einen bedeutenden Niederschlag in Manettis Traktat &amp;#039;&amp;#039;De dignitate et excellentia hominis&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Über die Würde und Erhabenheit des Menschen&amp;#039;&amp;#039;; 1452). Manetti präsentiert den Menschen hier als fast vollkommenes Wesen. Schon der menschliche Körper, den Manetti bis in die Einzelteile anatomisch korrekt beschreibt, wird ob seiner Funktionalität und perfekten Anordnung in höchsten Tönen gelobt. An der menschlichen Seele hebt Manetti vor allem die Intelligenz hervor, die ihn zu gewaltigen schöpferischen Kulturleistungen befähigt. So herrscht der Mensch nahezu wie ein Gott auf Erden über die ihm dienstbare Welt. Manetti wendet sich damit gegen die im Mittelalter verbreitete Überzeugung vom „Elend des Menschen“ (&amp;#039;&amp;#039;[[miseria hominis]]&amp;#039;&amp;#039;), wie sie etwa im von [[Innozenz III.|Lothar von Segni]], dem späteren Papst Innozenz III., verbreiteten Traktat &amp;#039;&amp;#039;De miseria humanae conditionis&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Vom Elend des menschlichen Daseins&amp;#039;&amp;#039;, Ende des 12. Jahrhunderts) zum Ausdruck kommt. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwar enthält Manettis Werk viele für die beginnende Renaissance neuartige Ideen, wurde aber trotzdem kaum von anderen Autoren rezipiert. Als Quelle genutzt wurde es etwa in [[Pierre Boaistuau]]s &amp;#039;&amp;#039;Bref discours de l’excellence et dignité de l’homme&amp;#039;&amp;#039;, Anklänge finden sich auch in [[Fernán Pérez de Oliva|Fernán Perez de Olivas]] &amp;#039;&amp;#039;Diálogo de la dignidad del hombre&amp;#039;&amp;#039;.&amp;lt;ref&amp;gt;Zur Neuartigkeit von Manettis Darstellung und deren Rezeption vgl. Martin Schmeisser: &amp;#039;&amp;#039;„Wie ein sterblicher Gott…“. Giannozzo Manettis Konzeption der Würde des Menschen und ihre Rezeption im Zeitalter der Renaissance&amp;#039;&amp;#039;, Wilhelm Fink Verlag, München 2006, passim, Zusammenfassung S. 244–246.&amp;lt;/ref&amp;gt; Thematisch eng verwandt ist die ungleich berühmtere Abhandlung von [[Giovanni Pico della Mirandola]] mit dem Titel &amp;#039;&amp;#039;Über die Würde des Menschen&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Manetti schrieb auch eine Biographie Papst [[Nikolaus V. (Papst)|Nikolaus’ V.]], in dessen Diensten er selbst stand. Durch den florentinischen Buchhändler [[Vespasiano da Bisticci]] wurde er beim Aufbau seiner Bibliothek unterstützt. Dieser wiederum schrieb über Manetti eine Biographie.&amp;lt;ref&amp;gt;Vgl. die Ausgaben Vespasiano da Bisticci: &amp;#039;&amp;#039;Lebensbeschreibungen berühmter Männer des Quattrocento&amp;#039;&amp;#039;, ausgewählt, übersetzt und eingeleitet von Paul Schubring, Diederichs, Jena 1914 und Vespasiano da Bisticci: &amp;#039;&amp;#039;Grosse Männer und Frauen der Renaissance: achtunddreissig biographische Porträts&amp;#039;&amp;#039;, ausgewählt, übersetzt und eingeleitet von [[Bernd Roeck]] unter Mitarbeit von Monika Pelz und Marcella Tantardini, München 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Quellensammlung ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Stefano U. Baldassarri, Bruno Figliuolo (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Manettiana. La biografia anonima in terzine e altri documenti inediti su Giannozzo Manetti.&amp;#039;&amp;#039; Roma nel Rinascimento, Rom 2010, ISBN 88-85913-54-7&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ausgaben und Übersetzungen ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Elizabeth Riley Leonard (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Ianotii Manetti de dignitate et excellentia hominis&amp;#039;&amp;#039; (= &amp;#039;&amp;#039;Thesaurus Mundi.&amp;#039;&amp;#039; Bd. 12). Antenore, Padova 1975 (kritische Edition)&lt;br /&gt;
* [[August Buck]] (Hrsg.), [[Hartmut Leppin]] (Übersetzer): &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti: Über die Würde und Erhabenheit des Menschen&amp;#039;&amp;#039;. Meiner, Hamburg 1990, ISBN 978-3-7873-0958-0&lt;br /&gt;
* Alfonso De Petris (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti: Apologeticus.&amp;#039;&amp;#039; Edizioni di Storia e Letteratura, Rom 1981, ISBN 88-8498-172-7 (kritische Edition)&lt;br /&gt;
* Myron McShane, Mark Young (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti: A Translator’s Defense&amp;#039;&amp;#039; (= &amp;#039;&amp;#039;The I Tatti Renaissance Library.&amp;#039;&amp;#039; Bd. 71). Harvard University Press, Cambridge (Massachusetts) 2016, ISBN 978-0-674-08865-8 (lateinischer Text und englische Übersetzung des &amp;#039;&amp;#039;Apologeticus&amp;#039;&amp;#039;)&lt;br /&gt;
* Stefano U. Baldassarri, Benedetta Aldi (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti: Historia Pistoriensis.&amp;#039;&amp;#039; SISMEL, Firenze 2011, ISBN 978-88-8450-442-5 (kritische Edition)&lt;br /&gt;
* Stefano U. Baldassarri, Rolf Bagemihl: &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti: Biographical Writings.&amp;#039;&amp;#039; Harvard University Press, Cambridge (Massachusetts) 2003, ISBN 0-674-01134-1. Enthält: &amp;#039;&amp;#039;Trium illustrium poetarum Florentinorum vita&amp;#039;&amp;#039;; &amp;#039;&amp;#039;De illustribus longaevis&amp;#039;&amp;#039; (Auszug); &amp;#039;&amp;#039;Contra Iudaeos et gentes&amp;#039;&amp;#039; (Auszüge); &amp;#039;&amp;#039;Vitae Socratis et Senecae&amp;#039;&amp;#039;. Lateinischer Text und englische Übersetzung. Rezension von Federica Ciccolella in &amp;#039;&amp;#039;Electronic Antiquity&amp;#039;&amp;#039; 8.2, 2005, S. 88–91 ([http://scholar.lib.vt.edu/ejournals/ElAnt/V8N2/Manetti.pdf online]; PDF; 92 kB)&lt;br /&gt;
* Gabriella Albanese, Bruno Figliuolo (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti a Venezia 1448–1450. Con l&amp;#039;edizione della corrispondenza e del Dialogus in symposio.&amp;#039;&amp;#039; Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, Venedig 2014, ISBN 978-88-95996-48-6 (kritische Edition).&lt;br /&gt;
* Anna Modigliani (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Vita di Nicolo V. / Giannozzo Manetti (De vita aic gestis Nicolai V. summi pontificis – Tommaso Parentucelli, 1398–1455).&amp;#039;&amp;#039; Roma nel Rinascimento, Rom 1999.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* David Marsh: &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti. The life of a Florentine humanist&amp;#039;&amp;#039;. Harvard University Press, Cambridge, MA 2019. ISBN 978-0-674-23835-0&lt;br /&gt;
* {{DBI|Verfasser=Simona Foà|ID=giannozzo-manetti_(Dizionario-Biografico)/|Lemma=Manetti, Giannozzo|Band=68|SeiteVon=|SeiteBis=|Kommentar=mit umfangreicher Bibliographie|kurz=}}&lt;br /&gt;
* [[Stefano U. Baldassarri]] (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Dignitas et excellentia hominis. Atti del Convegno Internazionale di Studi su Giannozzo Manetti (Georgetown University – Kent State University: Fiesole – Firenze, 18–20 giugno 2007).&amp;#039;&amp;#039; Le Lettere, Florenz 2008, ISBN 978-88-6087-122-0.&lt;br /&gt;
* [[Christoph Dröge]]: &amp;#039;&amp;#039;Gianozzo Manetti als Denker und Hebraist&amp;#039;&amp;#039; (= &amp;#039;&amp;#039;Judentum und Umwelt.&amp;#039;&amp;#039; Band 20). Frankfurt u.&amp;amp;nbsp;a. 1987. ISBN 3-8204-9127-9&lt;br /&gt;
* {{BBKL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070629175148/http://www.bautz.de/bbkl/m/manetti.shtml |band=5|autor=Christoph Dröge|spalten=662–665}}&lt;br /&gt;
* [[Klaus Bergdolt]]: &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti und die Anatomie der Sinnesorgane.&amp;#039;&amp;#039; In: [[Dominik Groß]], Monika Reininger (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Medizin in Geschichte, Philologie und Ethnologie: Festschrift für Gundolf Keil.&amp;#039;&amp;#039; Königshausen &amp;amp; Neumann, Würzburg 2003, ISBN 3-8260-2176-2, S. 27–34.&lt;br /&gt;
* Martin Schmeisser: &amp;#039;&amp;#039;„Wie ein sterblicher Gott…“. Giannozzo Manettis Konzeption der Würde des Menschen und ihre Rezeption im Zeitalter der Renaissance.&amp;#039;&amp;#039; Wilhelm Fink Verlag, München 2006, ISBN 978-3-7705-4213-0 (mit Bibliografie).&lt;br /&gt;
* [[Heinz-Willi Wittschier]]: &amp;#039;&amp;#039;Vespasiano da Bisticci und Gianozzo Manetti.&amp;#039;&amp;#039; In: &amp;#039;&amp;#039;[[Romanische Forschungen]].&amp;#039;&amp;#039; Band 79, 1967, S. 271–287.&lt;br /&gt;
* Heinz-Willi Wittschier: &amp;#039;&amp;#039;Giannozzo Manetti. Das Corpus der Orationes.&amp;#039;&amp;#039; Köln/Graz 1994.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [http://opac.regesta-imperii.de/lang_de/suche.php?qs=Giannozzo+Manetti Veröffentlichungen zu Giannozzo Manetti] im Opac der [[Regesta Imperii]]&lt;br /&gt;
*  Autograph von Giannozzo Manetti: [http://digi.vatlib.it/view/bav_pal_lat_1601 Sammelhandschrift, u.&amp;amp;nbsp;a. Vita Dantes, Petrarcas und  Boccacios. Italien 1450]  im digitalen Angebot der [[ Vatikanische Apostolische Bibliothek|Biblioteca Apostolica Vaticana]] (Pal. lat. 1601)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Anmerkungen ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=118730630|LCCN=n/79/65095|VIAF=68944891}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Manetti, Giannozzo}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Frühhumanist]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Hebraist]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Altphilologe (15. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Historische Person (Italien)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1396]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1459]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Manetti, Giannozzo&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=italienischer Humanist und Politiker&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=5. Juni 1396&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[Florenz]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=27. Oktober 1459&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[Neapel]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Bogert</name></author>
	</entry>
</feed>