<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Franz_Reusch</id>
	<title>Franz Reusch - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Franz_Reusch"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Franz_Reusch&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-01T17:43:59Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Franz_Reusch&amp;diff=2565744&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Fan-vom-Wiki: /* Werke */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Franz_Reusch&amp;diff=2565744&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-06T22:59:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Werke&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Pfarrkirche Sonnberg Orgel.jpg|mini|Orgel der Pfarrkirche Sonnberg]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Franz Reusch&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (* [[19. September]] [[1817]]; † [[31. August]] [[1887]]) war ein [[österreich]]ischer [[Orgelbauer]] aus [[Klosterneuburg]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben ==&lt;br /&gt;
Franz Reusch wurde am 19. September 1817 im Großherzogtum Baden geboren, wobei der Geburtsort unbekannt ist. Seine Eltern waren Bernhard Reusch und Maria Anna Grössinger. Am 8. Oktober 1850 wurde er im Stift Klosterneuburg mit Anna Maria Habergut getraut. Er starb am 31. August 1887 an einer Nierenentzündung und wurde am 2. September auf dem Klosterneuburger Stadtfriedhof begraben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Franz Reuschs berufliche Laufbahn ist eng mit der von [[Johann Georg Fischer (Orgelbauer, 1769)|Johann Georg Fischer]] verknüpft, in dessen Werkstätte er zunächst gearbeitet haben dürfte. Schon während dieser Zeit hatte er sich offensichtlich einen entsprechenden Ruf erworben, sodass er sich nicht nur die Nachfolge in diesem Betrieb, sondern auch ein Arbeitsgebiet sichern konnte, das jenem Fischers zumindest gleichkam. Es reicht von zentralen Gegenden Niederösterreichs bis weit in den Nordosten dieses Landes (Bezirk Mistelbach, entlang der Donau etwa von der Traisen bis vor die Tore Wiens). Sein größtes und einzig bekanntes zweimanualiges Instrument befindet sich in der ehemaligen Augustiner-Chorherren Kirche in [[Stift Sankt Andrä an der Traisen|St. Andrä an der Traisen]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Charakteristika seiner Orgeln ==&lt;br /&gt;
* Konsequentes Festhalten an der Schleiflade, wobei schon zu seinen Lebzeiten einige Orgelbauer zu anderen Systemen übergingen (mechanische Kegellade)&lt;br /&gt;
* Obertönige Dispositionen (wenige Grundstimmen, lückenloser Prinzipalchor, hochliegende Mixtur, 16´ im Pedal nicht immer vorhanden)&lt;br /&gt;
* Fast ausnahmslos einmanualige Instrumente im Umfang von ca. 10 Registern&lt;br /&gt;
* Bei der Einrichtung der Spieltische ordnete er die Registerzüge in einer Reihe über der Manualklaviatur an – ausgenommen in [[Neustifter Pfarrkirche|Neustift am Walde]].&lt;br /&gt;
Diese Bauweise wurde – zumindest bei manchen Orgeln – auch von der Orgelbauwerkstatt [[Zachistal &amp;amp; Capek]] (Krems) angewandt. Dies beweisen die beiden Orgelwerke in Hautzendorf – Ortspfarrkirche (der Spieltisch ist hier seitlich am Orgelgehäuse angebracht), sowie am Heiligen Berg (freistehender Spieltisch).&lt;br /&gt;
* Die Gehäusegestaltung richtet sich nach dem damaligen Zeitgeschmack und reicht von dem Klassizismus entlehnten Grundzügen bis zu solchen der Neorenaissance.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werke ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Jahr !! Ort !! Gebäude !!class=unsortable| Bild !! Manuale !! Register !!class=&amp;quot;unsortable&amp;quot;| Bemerkungen&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1850/1860&lt;br /&gt;
| [[Hörersdorf]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Hörersdorf]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1851&lt;br /&gt;
| [[Weidling]]&lt;br /&gt;
| [[Weidlinger Pfarrkirche|Pfarrkirche Peter und Paul]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| nicht erhalten, seit 1999 Orgel von [[Orgelbau Eisenbarth]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1855&lt;br /&gt;
| [[Neustift am Walde]]&lt;br /&gt;
| [[Neustifter Pfarrkirche|Pfarrkirche Neustift am Walde]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1861&lt;br /&gt;
| [[St. Andrä an der Traisen]]&lt;br /&gt;
| [[Stift Sankt Andrä an der Traisen|Pfarrkirche St. Andrä an der Traisen]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| II/P&lt;br /&gt;
| 18&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1864&lt;br /&gt;
| [[Sonnberg (Gemeinde Hollabrunn)|Sonnberg]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Sonnberg]]&lt;br /&gt;
| [[Datei:Pfarrkirche Sonnberg Orgel.jpg|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://organindex.de/index.php?title=Sonnberg,_St._Peter_und_Paul&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1868&lt;br /&gt;
| [[Kleinhadersdorf]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Kleinhadersdorf]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1870&lt;br /&gt;
| [[Poysdorf]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Erdberg (Poysdorf)|Pfarrkirche Petrus und Paulus/Erdberg]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1870&lt;br /&gt;
| [[Obritzberg-Rust]]&lt;br /&gt;
| Filialkirche St. Georg&lt;br /&gt;
| [[Datei:Großrust Kirche05.jpg|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://organindex.de/index.php?title=Obritzberg-Rust/Gro%C3%9Frust,_St._Georg&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1870&lt;br /&gt;
| [[Kierling]]&lt;br /&gt;
| [[Kierlinger Pfarrkirche]]&lt;br /&gt;
| [[Datei:Kierling Pfarrkirche Orgelempore.JPG|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1870&lt;br /&gt;
| [[Unterolberndorf]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Unterolberndorf]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030618163038/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1871&lt;br /&gt;
| [[Weitersfeld]]&lt;br /&gt;
| [[Maria im Gebirge]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| nicht spielbar, derzeit Content-Chapel 236 in Verwendung&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1872&lt;br /&gt;
| [[Stein an der Donau]]&lt;br /&gt;
| [[Alte Klosterkirche der Justizanstalt Stein|Strafhauskapelle in Stein an der Donau]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 11&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1874&lt;br /&gt;
| [[Chorherrn]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Chorherrn]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1875&lt;br /&gt;
| [[Furth bei Göttweig]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Furth bei Göttweig]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 12&lt;br /&gt;
| Gehäuse erhalten, seit 1972 Orgel von [[Gregor Hradetzky]];&amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1880&lt;br /&gt;
| [[Höflein an der Donau]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Höflein an der Donau]]&lt;br /&gt;
| [[Datei:Pfarrkirche Höflein an der Donau Innenansicht RO.jpg|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| Neubau 2023 durch [[Alois Linder]] mit Substanzerhaltung aus 1880&amp;lt;ref&amp;gt;http://www.orgelbau-linder.de&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;https://organindex.de/index.php?title=Klosterneuburg/H%C3%B6flein_an_der_Donau,_St._Margareta&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1881&lt;br /&gt;
| [[Kritzendorf]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Kritzendorf]]&lt;br /&gt;
| [[Datei:Kritzendorf Kirche Innen 2.JPG|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1881&lt;br /&gt;
| [[Feuersbrunn]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Feuersbrunn]]&lt;br /&gt;
| [[Datei:Pfarrkirche Feuersbrunn 02.jpg|zentriert|160x160px]]&lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 10&lt;br /&gt;
| &amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|1882&lt;br /&gt;
|[[Böheimkirchen]]&lt;br /&gt;
|[[Filialkirche Außerkasten|Filialkirche St. Peter am Anger, Außerkasten]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|I/P&lt;br /&gt;
|6&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1885&lt;br /&gt;
| [[Bad Fischau]]&lt;br /&gt;
| [[Pfarrkirche Bad Fischau-Brunn]]&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| I/P&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1987 in [[Pfarrkirche St. Paul (Per-Albin-Hansson-Siedlung Ost)]] transferiert, seit 1986 Orgel von [[Herbert Gollini]];&amp;lt;ref&amp;gt;https://web.archive.org/web/20030808071347/http://www.odb.at/Niederoesterreich.htm&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* [[Dehio Niederösterreich nördlich der Donau 1990]], Sechs Nennungen im Künstlerverzeichnis, S. 1375.&lt;br /&gt;
* Singende Kirche XXX/2 1986 (Artikel von Hans Heiling)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
* [http://www.odb.at/Niederoesterreich.html Franz Reusch: Österreichischen-Orgel-Daten-Bank: Niederösterreich]&lt;br /&gt;
* Organ index: [https://organindex.de/index.php?title=Kategorie:Reusch,_Franz &amp;#039;&amp;#039;Franz Reusch&amp;#039;&amp;#039;]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einzelnachweise ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=1336376767|VIAF=1019172196297206700000}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Reusch, Franz}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Orgelbauer (19. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Orgelbauer (Österreich)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person (Klosterneuburg)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person (Cisleithanien)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person (Kaisertum Österreich)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1817]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1887]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Reusch, Franz&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=österreichischer Orgelbauer&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=19. September 1817&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=31. August 1887&lt;br /&gt;
|STERBEORT=&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Fan-vom-Wiki</name></author>
	</entry>
</feed>