<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Arthur_Ernst_Rutra</id>
	<title>Arthur Ernst Rutra - Versionsgeschichte</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Arthur_Ernst_Rutra"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Arthur_Ernst_Rutra&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-08T03:14:05Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.8</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Arthur_Ernst_Rutra&amp;diff=1042804&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Thomas Dresler: Korrektur</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Arthur_Ernst_Rutra&amp;diff=1042804&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-09-07T09:19:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Korrektur&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Arthur Ernst Rutra (1892–1942) 1928 © Edmund (Eduard) Wasow (1879–1944).png|mini|Aufnahme vor 1928 von Edmund (Eduard) Wasow (1879–1944)]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Arthur Ernst Rutra&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, geborener Samuely, (* [[18. September]] [[1892]] in [[Lemberg]], [[Österreich-Ungarn]]; † [[9. Oktober]] [[1942]] im [[Vernichtungslager Maly Trostinez]] bei [[Minsk]]) war ein österreichischer [[Expressionismus|expressionistischer]] Dramatiker, Schriftsteller, Journalist, Lektor und Übersetzer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Leben ==&lt;br /&gt;
Arthur Ernst Samuely verbrachte seine Jugend in Wien, er studierte dort zunächst Jura, dann Germanistik und Slawistik und wurde 1917 promoviert. Nach dem [[Erster Weltkrieg|Ersten Weltkrieg]] lebte er unter dem Namen Rutra als freier Übersetzer, Schriftsteller und Publizist in [[München]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er gehörte dem Schutzverband freier Schriftsteller an und war Mitarbeiter der literarischen Zeitschrift &amp;#039;&amp;#039;Moment&amp;#039;&amp;#039;. Er war ein Freund des Wiener Expressionisten und Aktivisten [[Robert Müller (Schriftsteller)|Robert Müller]] (1887–1924). Rutras Denkrede an ihn wurde am 7. Juni 1925 bei der Gedächtnisfeier im Wiener [[Raimundtheater]] gehalten.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nach der Machtergreifung durch die Nationalsozialisten emigrierte Rutra nach [[Österreich]], wo er seit 1934 den [[Bundesstaat Österreich|Ständestaat]] propagandistisch unterstützte und dessen Eigenständigkeit gegen deutsche Angriffe verteidigte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nach dem &amp;#039;&amp;#039;[[Anschluss (Österreich)|Anschluss]]&amp;#039;&amp;#039; Österreichs 1938 wurde er verhaftet und befand sich ab dem 2. April 1938 im [[KZ Dachau]], ab dem 9. Oktober 1939 in [[KZ Buchenwald|Buchenwald]]. 1941 wurde er vom [[Volksgerichtshof]] zu 15 Jahren [[Zuchthaus]] verurteilt. Am 5. Oktober 1942 wurde er durch die [[Gestapo]] Wien nach [[Minsk]] verschleppt, wo er am 9. Oktober 1942 im nahegelegenen [[Vernichtungslager Maly Trostinez]] ermordet wurde.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Werke (Auswahl) ==&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Golgatha. Ein Spiel in neun Bildern.&amp;#039;&amp;#039; München: Georg Müller Verlag, 1918&lt;br /&gt;
* Arthur Ernst Rutra u. Otto Schneider (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Der Anbruch. Ein Jahrbuch neuer Jugend.&amp;#039;&amp;#039; München-Pasing: Roland Verlag 1920&amp;lt;!--Raabe/Zeitschriften 108. - Mit einem Nachwort von A. E. Rutra. - Beiträge von: [[Robert Müller (Schriftsteller)|Robert Müller]], [[Ernst Weiss]], [[Johannes Urzidil]], [[Paul Adler]], [[Adolf von Hatzfeld]], [[Richard Guttmann]], Arthur Ernst Rutra, [[Paul Kornfeld]], [[Hermann Kasack]], [[Paris von Gütersloh]], [[Otto Schneider]], [[Otokar Brzezina]], [[Albert Ehrenstein]], [[Andreas Thom]], [[Alfred Wolfenstein]], [[Erhard Buschbeck]], [[Oskar Schürer]], [[Ernst Trautner]], [[Rudolf Pannwitz]].--&amp;gt;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Der fremde Mann.&amp;#039;&amp;#039; Wolff, München, um 1926.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Robert Müller. Denkrede.&amp;#039;&amp;#039; Hans von Weber Verlag, München 1925.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Der Kronprinz.&amp;#039;&amp;#039; Tragödie. DVA, Stuttgart u.&amp;amp;nbsp;a. 1928.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Zoo – Menschliche Geschichten.&amp;#039;&amp;#039; Hans von Weber Verlag, München 1927.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Spiel am Abgrund. Eine Streitschrift um das Theater.&amp;#039;&amp;#039; Bachmair, München 1931.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Das fünfte Rad. Episode aus dem Leben eines Niemands in 4 Akten.&amp;#039;&amp;#039; Zsolnay, Wien um 1941. 119 Bl. 4°&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Übersetzungen (Auswahl) ==&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Sonette aus der Krim&amp;#039;&amp;#039; von Adam Mickiewicz. (Nachdichtung und Vorwort: Arthur Ernst Rutra) München: Roland Verlag, 1911&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Literatur ==&lt;br /&gt;
* {{ÖBL|9|339||Rutra Arthur Ernst|I. Egger}}&lt;br /&gt;
* Helmut Kreuzer und Günter Helmes (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Expressionismus – Aktivismus – Exotismus. Studien zum literarischen Werk Robert Müllers 1887–1924.&amp;#039;&amp;#039; Mit zeitgenössischen Rezeptionsdokumenten und einer Bibliographie. Vandenhoeck &amp;amp; Ruprecht, Göttingen 1981.&lt;br /&gt;
* [[Paul Raabe]]: &amp;#039;&amp;#039;Die Autoren und Bücher des literarischen Expressionismus.&amp;#039;&amp;#039; Ein bibliographisches Handbuch in Zusammenarbeit mit Ingrid Hannich-Bode, J.B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 1992, ISBN 3-476-00756-1.&lt;br /&gt;
* [[Siglinde Bolbecher]], [[Konstantin Kaiser]]: &amp;#039;&amp;#039;Lexikon der österreichischen Exilliteratur&amp;#039;&amp;#039;. In Zusammenarbeit mit [[Evelyn Adunka]], Nina Jakl und Ulrike Oedl. Deuticke, Wien 2000, ISBN 3-216-30548-1, S. 561f.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Rutra, Arthur&amp;#039;&amp;#039;, in: [[Werner Röder]], [[Herbert A. Strauss]] (Hrsg.): &amp;#039;&amp;#039;Biographisches Handbuch der deutschsprachigen Emigration nach 1933. Band 1: Politik, Wirtschaft, Öffentliches Leben&amp;#039;&amp;#039;. Saur, München 1980, S. 628.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Weblinks ==&lt;br /&gt;
{{Commonscat}}&lt;br /&gt;
{{Wikisource|Arthur Ernst Rutra}}&lt;br /&gt;
* [http://litkult1920er.aau.at/?q=lexikon/rutra-arthur-ernst Eintrag zu Arthur Ernst Rutra bei litkult1920er.aau.at], ein Projekt der Universität Klagenfurt* [http://stabikat.sbb.spk-berlin.de/MAT=/NOMAT=T/MAT=/NOMAT=T/CLK?IKT=1004&amp;amp;TRM=Rutra,Arthur+Ernst StabiKat Berlin]&lt;br /&gt;
* [https://bruemmer.staatsbibliothek-berlin.de/nlbruemmer/autorenregister/portfolio.php?id=373 Autobiographische Skizze von Arthur Ernst Rutra, 18. 7. 22] an [[Franz Brümmer]]. In: D&amp;#039;&amp;#039;igitale Edition des lexikographischen Nachlasses Franz Brümmer.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* {{yvng.yadvashem.org |4941471}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Normdaten|TYP=p|GND=116712112|LCCN=no97013765|VIAF=75917883}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{SORTIERUNG:Rutra, Arthur Ernst}}&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Autor]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Übersetzer aus dem Französischen]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Übersetzer aus dem Polnischen]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Übersetzer ins Deutsche]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Dramaturg]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Journalist (Österreich)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Literatur (Deutsch)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Literatur (Österreich)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Literatur (20. Jahrhundert)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Literatur des Expressionismus]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Opfer der NS-Justiz]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Häftling im KZ Buchenwald]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Häftling im KZ Dachau]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Todesopfer im Vernichtungslager Maly Trostinez]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Pseudonym]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Emigrant aus dem Deutschen Reich zur Zeit des Nationalsozialismus]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Person (Cisleithanien)]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Österreicher]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Geboren 1892]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Gestorben 1942]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Mann]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Personendaten&lt;br /&gt;
|NAME=Rutra, Arthur Ernst&lt;br /&gt;
|ALTERNATIVNAMEN=&lt;br /&gt;
|KURZBESCHREIBUNG=österreichischer expressionistischer Dramatiker, Schriftsteller, Journalist, Lektor und Übersetzer&lt;br /&gt;
|GEBURTSDATUM=18. September 1892&lt;br /&gt;
|GEBURTSORT=[[Lemberg]]&lt;br /&gt;
|STERBEDATUM=9. Oktober 1942&lt;br /&gt;
|STERBEORT=[[Vernichtungslager Maly Trostinez]] bei [[Minsk]]&lt;br /&gt;
}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Thomas Dresler</name></author>
	</entry>
</feed>