Vita Sancti Severini
Die Vita Sancti Severini des Eugippius (* ca. 465; † nach 533) ist eine Biographie des Hl. Severin von Noricum (* um 410; † 482). Die Heiligenvita des 6. Jahrhunderts wird auf 511 datiert.
Inhalt und Intention des Werkes ist, wie in der Mehrzahl der überlieferten Heiligenviten, die erhöhende Darstellung des Lebens und der Wundertätigkeit des beschriebenen Heiligen, in diesem Fall das eines Missionars im oberen Donauraum. Der Text stellt – trotz der Problematik hagiographischer Literatur aus geschichtswissenschaftlicher Sicht – für die Verhältnisse im Mitteleuropa des 5. und 6. Jahrhunderts, an der Wende der Antike zum Frühmittelalter, eine wertvolle zeitgenössische Quelle dar.<ref name="stifter-haus">Franz Witek: <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20160808055044
| {{#ifeq: 20160808055044 | *
| {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20160808055044}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20160808055044}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }} ({{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511 | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}} }}
}}}}}}}}{{#if:
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20160808055044|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Vita Severini – Religiös biografische Schrift des Eugippius (ca. 465 – nach 522 n. Chr.), verfasst 511}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stifter-haus.at/lib/publication_read.php?articleID=192 }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}} Auf stifter-haus.at → Datenbank OÖ Literaturgeschichte, Stand: 15. Dezember 2009 (abgerufen am 8. August 2016).</ref> Der Wahrheitsgehalt der geschilderten konkreten Ereignisse und Episoden ist jedoch in der Forschung umstritten.<ref>Peter Scherrer: Die Gotenepisoden in Eugippius’ Vita sancti Severini – historische Begebenheiten oder theologische Konstruktionen? In: Margit Linder, Werner Petermandl, Christoph Schäfer, Leif Scheuermann (Hrsg.): Libens Laetus Merito. Festschrift für Wolfgang Spickermann zum 65. Geburtstag (= Philippika. Band 180). Harrassowitz, Wiesbaden 2024, ISBN 978-3-447-12208-5, S. 215–225 mit weiterer Literatur.</ref> Da in der Völkerwanderungszeit nach der Zeit Attilas erhaltene Quellen insgesamt extrem selten sind, ist die Vita allerdings in vielen Thematiken die einzige schriftliche Überlieferung überhaupt. Außerdem teilt der Autor die oft sehr politisch motivierte Sicht des späteren karolingischen Frühmittelalters mit seinen wiederaufkommenden Großreichen nicht.
Eugippius war der dritte Abt des von Severin gegründeten Klosters und Ordens zu Favianis (vermutlich Mautern an der Donau bei Krems in Niederösterreich), das kurz nach Severins Tod, 488, aufgegeben und nach Italien verlegt wurde. Die Lage an der Donau war wegen der Germaneneinfälle unhaltbar geworden, und 487 hatte Odoaker alle römischen Bürger nach Italien zurückbeordert. Die Niederlassung des Severinordens wurde in Castellum Lucullanum bei Neapel neu aufgebaut; dort wird das Werk wohl entstanden sein. Ob Eugippus schon in Favianis in den Orden eingetreten und Severin noch persönlich begegnet war, ist in der Forschung umstritten.
Die Vita deckt den Zeitraum von kurz nach dem Tode Attilas (453) bis zum Tod Severins ab und beschreibt insbesondere seine Reisen in Ufernorikum, nach Cucullae (heute Kuchl) und Iuvavum (Iuavo, heute Salzburg) und in die Gegend um Batavis (heute Passau, seinerzeit schon Rätien).
Die Vita Sancti Severini wurde unter anderem von Theodor Mommsen 1898 herausgegeben und erlebte zahlreiche Editionen, Kommentare und Ähnliches. Sie ist in einer Art frühem Kirchenlatein gehalten. Von speziellen Ausgaben seien erwähnt: Eugyppii Abbatis opera, herausgegeben von Johannes Basilius Herold (Basel 1542) und G. W. Robinsons Übersetzung The Life of Saint Severinus (Cambridge 1914).
Werkausgaben
- Lateinischer Text der Vita Sancti Severini in der Latin Library (private Webseite)
- Theodor Nüsslein (Hrsg.): Vita Sancti Severini, Das Leben des heiligen Severin. Lateinisch/Deutsch. Reclam, Stuttgart 1999, ISBN 3-15-008285-4.
- Hermann Sauppe (Hrsg.): Eugippii Vita sancti Severini. Monumenta Germaniae Historica, München 1985, ISBN 3-88612-011-2 (Nachdruck der Ausgabe Berlin 1877<ref>{{#ifexist:Vorlage:MGH/AuctAnt
|{{#switch:1,2 | 1,1 = Karl Halm (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Salviani presbyteri Massiliensis Libri qui supersunt. Berlin 1877
| 1,2 = Hermann Sauppe (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Eugippii Vita sancti Severini. Berlin 1877
| 2 = Hans Droysen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Eutropi Breviarium ab urbe condita cum versionibus Graecis et Pauli Landolfique additamentis. Berlin 1879
| 3,1 = Karl Halm (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Victoris Vitensis Historia persecutionis Africanae provinciae sub Geiserico et Hunirico regibus Wandalorum. Berlin 1879
| 3,2 = Josef Partsch (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Corippi Africani grammatici Libri qui supersunt. Berlin 1879
| 4,1 = Friedrich Leo (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Venanti Honori Clementiani Fortunati presbyteri Italici Opera poetica. Berlin 1881
| 4,2 = Bruno Krusch (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Venanti Honori Clementiani Fortunati presbyteri Italici Opera pedestria. Berlin 1885
| 5,1 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Iordanis Romana et Getica. Berlin 1882
| 5,2 = Karl Schenkl (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: D. Magni Ausonii Opuscula. Berlin 1883
| 6,1 = Otto Seeck (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Q. Aurelii Symmachi quae supersunt. Berlin 1883
| 6,2 = Rudolf Peiper (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Alcimi Ecdicii Aviti Viennensis episcopi Opera quae supersunt. Berlin 1883
| 7 = Friedrich Vogel (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Magni Felicis Ennodi Opera. Berlin 1885
| 8 = Christian Lütjohann (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Gai Solii Apollinaris Sidonii Epistulae et carmina. Fausti aliorumque epistula ad Ruricium aliosque. Berlin 1887
| 9 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Chronica minora saec. IV. V. VI. VII. (I). Berlin 1892
| 10 = Theodor Birt (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Claudii Claudiani Carmina. Berlin 1892
| 11 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Chronica minora saec. IV. V. VI. VII. (II). Berlin 1894
| 12 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Cassiodori Senatoris Variae. Berlin 1898
| 13 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Chronica minora saec. IV. V. VI. VII. (III). Berlin 1898
| 14 = Friedrich Vollmer (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Fl. Merobaudis reliquiae. Blossii Aemilii Dracontii Carmina. Eugenii Toletani episcopi Carmina et epistulae. Berlin 1905
| 15 = Rudolf Ehwald (Hrsg.): {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 1,2: Aldhelmi Opera. Berlin 1913
| #default = Dieser Band der Reihe {{#switch:AuctAnt
| AuctAnt = Auctores antiquissimi
| SS = Scriptores (in Folio)
| SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series
| SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi
| EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit
| DD = Diplomata
| SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum
| SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum
| LL = Leges (in Folio)
| GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum
| EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae
| DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters
| Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti
| Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters
| Poetae = Poetae Latini medii aevi
| Epp = Epistolae (in Quart)
| EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters
}} existiert nicht}}{{#if:|{{#ifeq:|0||, S. }}|}}{{#if:|{{#ifeq:|0||–}}|}} (Monumenta Germaniae Historica, Digitalisat)
| Diese Reihe der Monumenta Germaniae Historica ist nicht bekannt }}</ref>).
- Leben des heiligen Severin, übersetzt von Carl Rodenberg. Duncker, Leipzig 1878.
Einzelnachweise
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Severin von Noricum
- Hagiographie
- Literatur (6. Jahrhundert)
- Literatur (Mittellatein)
- Literarisches Werk
- Literatur der Spätantike