Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski
Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski
|
| {{#ifexist: Media:Ru-Nikolai Ivanovich Lobachevsky.ogg
| Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}} | !?! }}
| <phonos file="Ru-Nikolai Ivanovich Lobachevsky.ogg"></phonos>/?
}} ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=ru|SCRIPTING=Cyrl|SERVICE=russisch}}, Transliteration {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}, {{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=en|SCRIPTING=Latn|SERVICE=englisch}}, {{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=fr|SCRIPTING=Latn|SERVICE=französisch}}; * {{#ifexpr:(( 1792=1582)and(12=10)and(1>=15))or((1792=1582)and(12>10))or((1792>1582))|{{#time:j." "F|{{#ifexpr:( 1792 mod 4 = 0)|2008|2007}}1201000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1792 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1792 mod 100 = 0) and (1792 mod 400 != 0) and (12 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 12 - 1 < 0) or ( 12 - 1 > 13) or (( 12 - 1 = 0) and (1 <= ({{#expr:(( 1792 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1792 mod 100 = 0) and (1792 mod 400 != 0) and (12 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 12 - 1 = 13) and (1 > ({{#expr:(( 1792 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1792 mod 100 = 0) and (1792 mod 400 != 0) and (12 <= 2)|1|0}} }})))))| {{#expr:1792 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1792}}"|j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1792}}" }}|17921201000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}
| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1792}}"|j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1792}}" }}|{{#ifexpr:( 1792 mod 4 = 0)|2008|2007}}1201000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}
}} in Nischni Nowgorod; † {{#ifexpr:(( 1856=1582)and(2=10)and(24>=15))or((1856=1582)and(2>10))or((1856>1582))|{{#time:j.|{{#ifexpr:( 1856 mod 4 = 0)|2008|2007}}0224000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1856 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1856 mod 100 = 0) and (1856 mod 400 != 0) and (2 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 2 - 1 < 0) or ( 2 - 1 > 13) or (( 2 - 1 = 0) and (24 <= ({{#expr:(( 1856 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1856 mod 100 = 0) and (1856 mod 400 != 0) and (2 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 2 - 1 = 13) and (24 > ({{#expr:(( 1856 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1856 mod 100 = 0) and (1856 mod 400 != 0) and (2 <= 2)|1|0}} }})))))| {{#expr:1856 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1856}}"|j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1856}}" }}|18560224000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}
| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1856}}"|j." "F"{{
- switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1856}}" }}|{{#ifexpr:( 1856 mod 4 = 0)|2008|2007}}0224000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}
}} in Kasan) war ein russischer Mathematiker. Er publizierte als erster eine Arbeit über eine nichteuklidische Geometrie.
Leben
Lobatschewski begann 1807 ein Studium der Chemie und der Pharmakologie an der Universität von Kasan, wechselte 1808 jedoch zur Mathematik, Astronomie und Physik und lernte bei dem deutschen Mathematiker Johann Christian Martin Bartels (1769–1833), dem Lehrer und späteren Freund von Carl Friedrich Gauß.<ref group="A">Wie Boris Lukitsch Laptew zeigte, hörte er bei Bartels Vorlesungen über Mathematikgeschichte nach dem Lehrbuch von Montucla, in dem auch auf das Parallelenaxiom und seine Beweisversuche eingegangen wird.</ref> 1811 beendete er das Studium.
Er wurde 1816 zum Professor an der Kasaner Universität ernannt, war von 1823 bis 1824 Dekan der Physiko-Mathematischen Fakultät, danach von 1825 bis 1835 Direktor der Universitätsbibliothek und von 1827 bis zu seiner Emeritierung 1846 Rektor. Die Emeritierung erfolgte mutmaßlich aus gesundheitlichen Gründen. 1837 wurde Lobatschewski in den erblichen Adelsstand erhoben.
Lobatschewski arbeitete noch bis 1855 als stellvertretender Kurator des Kasaner Schulbezirks, erblindete schließlich und starb ein Jahr nach seiner Versetzung in den endgültigen Ruhestand. Sein Denkmal in Kasan schuf Marija Lwowna Dillon.
Werk
Lobatschewski beschäftigte sich schon um 1814 mit dem Parallelenaxiom der Geometrie, wie unabhängig von ihm der österreichisch-ungarische Mathematiker János Bolyai etwa ab 1820. Vor ihm versuchten viele Mathematiker, Euklids fünftes Axiom von den anderen Axiomen abzuleiten. Lobatschewski jedoch entwickelte eine Geometrie, in der das Parallelenaxiom nicht gilt, was zur nichteuklidischen hyperbolischen Geometrie führt, die man heute auch Lobatschewskische Geometrie nennt. Seine Idee wurde zuerst am 23. Februar 1826 berichtet und abgedruckt in dem Bulletin der Kasaner Universität ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}}, 1829–1830).
In seinem Lehrbuch der höheren Algebra (1834) wird eine unabhängig von Germinal Pierre Dandelin 1823 und Karl Heinrich Gräffe 1837 entwickelte Methode zur näherungsweisen Bestimmung der Nullstellen von Polynomen n-ten Grades (heute als Dandelin-Gräffe-Verfahren bekannt) sowie ein 1862 von Betti erneut entdecktes Lösungsverfahren für homogene lineare diophantische Gleichungen beschrieben. Auch vertrat Lobatschewski einen sehr modernen Funktionenbegriff und fasste eine Funktion als eine Zuordnung zwischen zwei Mengen reeller Zahlen auf, wie Peter Gustav Lejeune Dirichlet unabhängig von ihm kurze Zeit später.
Die Lobatschewskischen Formeln und die Lobatschewski-Funktion sind nach ihm benannt.
Ehrungen
So sehr sein nichtwissenschaftliches Wirken, sein pädagogisches Geschick und sein organisatorisches Engagement ihm hohe Wertschätzung und zahlreiche Ehrungen und schließlich sogar den Adelstitel und ein Wappen einbrachten,<ref>Alexander Halameisär, Helmut Seibt: Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski, S. 51</ref> so wenig Anerkennung fand Lobatschewskis wissenschaftliche Leistung zu seinen Lebzeiten. Seine neuen Ansätze in der Theorie der Parallellinien, also zu einer nichteuklidischen Geometrie, wurden eher als Schrullen eines sonst verdienten Mannes abgetan. Als einer von wenigen zollte ihm – wenngleich nur indirekt – Carl Friedrich Gauß Anerkennung, indem er 1842 seine Berufung zum korrespondierenden Mitglied der Göttinger Akademie der Wissenschaften erwirkte.<ref group="A">Wie Alexander Halameisär und Helmut Seibt in ihrer kurzen Lobatschewski-Biographie (s. u.) auf S. 54 darstellen, richtete Gauß dazu am 2. Dezember 1842 aus Göttingen einen Brief an Lobatschewski, welcher mit folgenden Worten begann: „Hochgeborener Herr, Hochzuverehrender Herr Staatsrat! Ew. Hochgeboren habe ich die Ehre im Auftrage der hiesigen Königlichen Societät der Wissenschaften anzuzeigen, daß dieselbe in Anerkennung Ihrer ausgezeichneten wissenschaftlichen Verdienste Sie zu ihrem Korrespondenten ernannt hat …“.</ref>
Erst posthum fand Lobatschewskis mathematisches Werk und insbesondere sein Beitrag zur Schaffung einer neuen Geometrie die verdiente Anerkennung. Einem Zitat von William Kingdon Clifford folgend wird Lobatschewski heutzutage als Kopernikus der Geometrie gewürdigt.<ref>Alexander Halameisär, Helmut Seibt: Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski, S. 5, S. 59 ff.</ref>
Der Asteroid (1858) Lobachevskij und der Mondkrater Lobachevskiy<ref>Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski im Gazetteer of Planetary Nomenclature der IAU (WGPSN) / USGS</ref> sind nach ihm benannt.
Trivia
Der Liedermacher Tom Lehrer hat das Lied „Lobachevsky“ über den Namen Lobatschewskys verfasst, in dem es um Wissenschaftsplagiate geht, allerdings gibt es wohl keinen Bezug auf die historische Person. Tom Lehrer selbst sagt, er habe diesen Namen aus lautmalerischen Gründen verwendet.
Schriften
- Gesammelte Werke, Herausgeber Weniamin Fjodorowitsch Kagan, 4 Bände, Moskau, Leningrad 1946 bis 1951 (Russisch)
- Zwei geometrische Abhandlungen aus dem Russischen übersetzt, mit Anmerkungen und mit einer Biographie des Verfassers, von Friedrich Engel, Teubner, 1898, (die Abhandlungen Über die Anfangsgründe der Geometrie, Kasaner Bote 1829, Neue Anfangsgründe der Geometrie mit einer vollständigen Theorie der Parallellinien, Kasaner Gelehrte Schriften 1835, 1836) Archive
- Pangeometrie, Übersetzt und herausgegeben von Heinrich Liebmann, Leipzig: W. Engelmann 1902 (Ostwalds Klassiker), Archive
- Geometrical researches on the theory of parallels, 1891, La Salle: Open Court 1914 (Übersetzer George Bruce Halstead), Archive, Nachdruck in Bonola, Non-euclidean geometry, 1912, Dover 1955
- Pangeometry, Übersetzer und Herausgeber: A. Papadopoulos, Heritage of European Mathematics Series, Band 4, European Mathematical Society 2010.
Literatur
- D. A. Gudkov: N. I. Lobachevskii. Nischni Nowgorod 1992 (russisch).
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
Abschrift verfügbar bei {{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Mathematik alpha|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Mathematik alpha}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://mathematikalpha.de/biografien%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Mathematik alpha}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://mathematikalpha.de/biografien}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Mathematik alpha}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://mathematikalpha.de/biografien%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://mathematikalpha.de/biografien}}%7C%7C}}}}{{#if:Mathematik alpha|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Mathematik alpha|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:518379||(?)}}}}}}{{#if: 2025-11-15|;}}}}{{#if: 2025-11-15| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-11-15 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-11-15|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-11-15|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2025-11-15 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://mathematikalpha.de/biografien}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://mathematikalpha.de/biografien Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://mathematikalpha.de/biografien}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://mathematikalpha.de/biografien }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://mathematikalpha.de/biografien}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://mathematikalpha.de/biografien Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://mathematikalpha.de/biografien | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://mathematikalpha.de/biografien}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://mathematikalpha.de/biografien }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}
- Weniamin Fjodorowitsch Kagan: N.Lobatschewski. Moskau / Leningrad 1948 (russisch, französische Übersetzung Moskau 1974).
- G. Kasdorf: Lobachevskii. In: H. Wussing, W. Arnold: Biographien bedeutender Mathematiker. Berlin 1983.
- Alexander Petrowitsch Norden, A. P. Shirokov: The legacy of N I Lobachevskii and the activity of Kazan geometers (= Russian Math. Surveys. Band 48). 1993, S. 47–74.
- Vorlage:DictSciBiogr
- A. V. Vasilev: Nikolai Ivanovich Lobachevskii: 1792–1856. Nauka, Moskau 1992 (russisch).
- A. Vucinich: Nicolai Ivanovich Lobachevskii: The Man Behind the First Non-Euclidean Geometry. Band 53. Isis, 1962, S. 465–481.
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 01
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Nikolai Lobachevsky
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|nikolai lobachevsky|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Nikolai Iwanowitsch Lobatschewski | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if: |{{{author}}}: |John J. O’Connor, Edmund F. Robertson: }}[https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/{{#switch:
| bio = Biographies | cur = Curves | ex = Extras | ht = HistTopics | misc = Miscellaneous | soc = Societies | #default = Biographies }}/Lobachevsky/ Nikolai Ivanovich Lobachevsky.] In: {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: |, {{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}}} (englisch).
- Lobatchevski La theorie des paralleles, französisch
- Lobatschewski Zwei geometrische Untersuchungen (deutsch), Pangeometrie (deutsch), Geometrical researches in the theory of parallel lines (englisch) sind online verfügbar
- Vorlage:Mathnet (englisch)
- Nikolai Ivanovich Lobachevsky im Mathematics Genealogy Project (englisch){{#if: | {{{Kommentar}}} }} {{#if: 146776 | {{#ifeq: {{#property:P549}} | 146776 | | {{#if: {{#property:P549}} | {{#if: | | }} | {{#if: | | }} }} }} }}
- Nikolaĭ Ivanovich Lobachevskiĭ in der Datenbank zbMATH
Einzelnachweise
<references />
Anmerkungen
<references group="A" />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118573691n848027260062101012311629 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118573691 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118573691 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n84802726 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n84802726 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12311629 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12311629 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Lobatschewski, Nikolai Iwanowitsch | {{#if: Лобачевский, Николай Иванович (russisch) | {{#if: russischer Mathematiker | {{#if: 1. Dezember 1792 | {{#if: Nischni Nowgorod | {{#if: 24. Februar 1856 | {{#if: Kasan || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Lobatschewski, Nikolai Iwanowitsch
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Лобачевский, Николай Иванович (russisch)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | russischer Mathematiker
}} |
| GEBURTSDATUM | 1. Dezember 1792
}} |
| GEBURTSORT | Nischni Nowgorod
}} |
| STERBEDATUM | 24. Februar 1856
}} |
| STERBEORT | Kasan
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datei
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Wikidata P549 verschieden
- Wikipedia:Wikidata P549 fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Mathematiker (19. Jahrhundert)
- Hochschullehrer (Staatliche Universität Kasan)
- Mitglied der Niedersächsischen Akademie der Wissenschaften zu Göttingen
- Person als Namensgeber für einen Asteroiden
- Person als Namensgeber für einen Mondkrater
- Rektor einer Universität in Russland
- Adliger
- Russe
- Geboren 1792
- Gestorben 1856
- Mann
- Absolvent der Staatlichen Universität Kasan