Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Joseph Gärtner – Wikipedia (Deutsch) – Lokale Kopie Zum Inhalt springen

Joseph Gärtner

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Joseph Gaertner)
Datei:Joseph Gartner.jpg
Joseph Gärtner (um 1761)

Joseph Gärtner (* 12. März 1732 in Calw; † 14. Juli 1791 in Tübingen) war ein deutscher Botaniker und Naturhistoriker. Sein offizielles botanisches Autorenkürzel lautet „<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}Gaertn.{{#if:| {{{5}}}|}}“.

Leben

Seine Eltern waren der Hofarzt Joseph Gärtner (1707–1731) und dessen Ehefrau Eva Maria Wagner (1715–1743). Sein Vater war bereits vor seiner Geburt gestorben. Nach dem Tod auch der Mutter erhielt Joseph Gärtner die Erziehung durch einen jungen Theologen von der Universität Tübingen, der ihm Unterricht in allen notwendigen Grundkenntnissen erteilte. Seine 1750 begonnenes Studium der Rechtswissenschaften an der Universität Tübingen brach er bereits nach einem halben Jahr ab. An der Universität Göttingen studierte er bis 1753 Medizin und besuchte die Vorlesungen von Georg Gottlob Richter, Johann Gottfried Brendel, Johann Georg Roederer sowie Albrecht von Haller, der ihm Anatomie, Physiologie und Botanik nahebrachte.

Mit 20 Jahren brach Gärtner das Studium ab, um sich der Naturwissenschaft zu widmen. Er reiste durch Italien, anschließend nach Lyon, Montpellier und Paris in Frankreich. Während seiner Reise erkundete er die Natur und holte sich Rat bei Gelehrten der Naturkunde und Anatomie. 1755 verbrachte er einige Monate in England, danach wieder in Paris. Nach seiner Rückkehr in die Heimat erwarb er an der medizinischen Fakultät der Universität Tübingen seinen Doktorgrad mit einer Arbeit De viis urinae ordinariis et extraordinariis.<ref>de viis urinae ordinariis et extraordinariis bei Google Books.</ref> Danach widmete er sich zwei Jahre der Mathematik, Optik und Mechanik; dies erwies sich insofern als fruchtbar, da er später eigene Apparaturen anfertigte.

1759 ging er nach Holland und besuchte botanische Vorlesungen bei Adriaan van Royen, mit dem er sich befreundete. Um eine Arbeit über Fische und Seewürmer abschließen, reiste er an die Küsten Englands. In dieser Zeit entstand seine Abhandlung über einige Mollusken und eine andere über Zoophyten, die in Spicilegia Zoologia erschien. Es folgten weitere Abhandlungen über die Anatomie der Fische, über cryptogamische Gewächse, über die Befruchtung und Fortpflanzung von u. a. Seetange und Farrenkräuter (Farne). Danach verbrachte er noch ein Jahr in London und tauschte sich mit diversen Naturforschern aus.

1761 kehrte er über Amsterdam nach Tübingen zurück und erhielt umgehende seine Ernennung zum Mitglied der Gelehrtengesellschaft Royal Society in London. Kurz darauf wurde er zum Professor der Anatomie in Tübingen gewählt.

Der Name, den sich Gärtner in England gemacht hatte, führte 1768 zu seiner Aufnahme unter die Mitglieder der Petersburger Akademie der Wissenschaften und zum dortigen Professor der Botanik und Naturgeschichte. Da man zu dieser Zeit vor allem die Untersuchung von Pflanzenbefruchtung vernachlässigt hatte, entschloss er sich diese zum Hauptgegenstand seiner Betrachtung zu machen.

Mit dem Akademiedirektor Graf Orlow und anderen Gelehrten unternahm er eine Reise in die Ukraine. Hier sammelte er eine große Zahl noch unbekannter Pflanzen. Bei seiner Rückkunft übertrug man ihm die Aufsicht des Gartens und des kaiserlichen Kabinetts der Naturgeschichte. Die zeitintensiven Aufgaben seiner Stelle als Akademiker ließen ihm wenig Raum für Reisen, um sich mit weiteren Gelehrten auszutauschen und Sammlungen zu begutachten. Zudem konnte er sein Hauptwerk nicht wie gewünscht fortsetzen.

Im Sommer 1770 kehrte er an seinen Geburtsort Calw zurück, um sich nun ohne Verzug an die Ausarbeitung seines Hauptwerks zu machen. Doch im Laufe seiner Arbeit merkte er, dass es ihm zur ausreichenden Ausarbeitung an Stoff mangelte und dass die Pflanzen, die er sich in Calw verschaffen konnte nicht ausreichten um seine Arbeit wunschgemäß fortführen zu können. 1778 reiste Gärtner erneut nach London, wo ihm Joseph Banks Zugang zu den von ihm auf seinen Weltreisen gesammelten Exemplaren gestattete. Es folgte eine Reise nach Amsterdam, um dort die Erkenntnisse des Botanikers H. Thunberg, welcher gerade von seiner Reise nach Japan zurückgekommen war, zu studieren. Dieser teilte ihm eine große Anzahl ausländischer Pflanzen mit und verhalf ihm noch weiter nach Calw nachzuschicken.

Bei seiner Rückkehr nach Calw war er aufgrund einer Nervenkrankheit mit dem Verlust seiner Sehkraft bedroht und unterbrach seine Arbeit beinahe zwanzig Monate lang. Er gesundete nahezu vollständig, doch blieb seine allgemeine Gesundheit anfällig. Er überarbeitete sein Werk Über die Früchte und Samen der Pflanzen nochmals umfangreich und veröffentlichte es 1788, 3 Jahre vor seinem Tode.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Er war nicht verheiratet, hatte aber eine außereheliche Verbindung mit Maria Rebekka Mütschelin. Dieser entstammte der 1772 geborene Sohn Karl Friedrich. Er hatte ihn 1773 bereits anerkannt und 1787 an Kindes statt angenommen. Sein Sohn baute auf die Arbeit seines Vaters auf und behandelte u. a. Kreuzungsversuche von tausenden verschiedenen Pflanzen.

Ehrungen

Nach Joseph Gärtner wurde die Gattung Gaertnera <templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}Lam.{{#if:| {{{5}}}|}} aus der Pflanzenfamilie der Rötegewächse (Rubiaceae) benannt.<ref name="Burkhardt2018" /><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Joseph Gärtner| Joseph Gärtner{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Joseph Gärtner}}}}}}|{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Joseph GärtnerRussische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:russisch|de||{{#if:russisch|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:Joseph Gärtner| Joseph Gärtner{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Joseph Gärtner}}}}}}}}{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}}%7C%7C}}}}{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Russische Akademie der Wissenschaften| Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:49640||(?)}}}}}}{{#if: 2015-08-17|;}}}}{{#if: 2015-08-17| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-08-17 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-08-17|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-08-17|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:russisch|de||{{#if:russisch|1}}}}|{{#if:Joseph GärtnerRussische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:russisch|russisch|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|russisch|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:russisch|russisch|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-08-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}russisch|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50098.ln-ru }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke

  • De fructibus et seminibus plantarum. 2 Bände. (Stuttgart, Tübingen 1789–1791). Das Werk enthält eine sorgfältige Beschreibung der Früchte und Samen von über 1000 Pflanzengattungen. Digitalisat in Google Books

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Gärtner, Joseph|Gärtner, Joseph|Joseph Gärtner }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 8 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 8 | 1={{ #expr: 377 + 16 }} | 2={{ #expr: 377 + 2 }} | 3={{ #expr: 377 + 2 }} | 4={{ #expr: 377 + 2 }} | 5={{ #expr: 377 + 2 }} | 6={{ #expr: 377 + 2 }} | 7={{ #expr: 377 + 2 }} | 8={{ #expr: 377 + 2 }} | 9={{#switch: 377 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 377 < 449 | {{ #expr: 377 + 2 }} | {{ #expr: 377 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 377 + 2 }} | 11={{ #expr: 377 + 2 }} | 12={{ #expr: 377 + 2 }} | 13={{ #expr: 377 + 2 }} | 14={{ #expr: 377 + 2 }} | 15={{ #expr: 377 + 2 }} | 16={{ #expr: 377 + 2 }} | 17={{ #expr: 377 + 2 }} | 18={{ #expr: 377 + 2 }} | 19={{ #expr: 377 + 2 }} | 20={{ #expr: 377 + 2 }} | 21={{ #expr: 377 + 2 }} | 22={{ #expr: 377 + 2 }} | 23={{ #expr: 377 + 2 }} | 24={{ #expr: 377 + 2 }} | 25={{ #expr: 377 + 2 }} | 26={{ #expr: 377 + 2 }} | 27={{ #expr: 377 + 2 }} | 28={{ #expr: 377 + 2 }} | 29={{ #expr: 377 + 2 }} | 30={{ #expr: 377 + 2 }} | 31={{ #expr: 377 + 2 }} | 32={{ #expr: 377 + 2 }} | 33={{ #expr: 377 + 2 }} | 34={{ #expr: 377 + 2 }} | 35={{ #expr: 377 + 2 }} | 36={{ #expr: 377 + 2 }} | 37={{ #expr: 377 + 2 }} | 38={{ #expr: 377 + 2 }} | 39={{ #expr: 377 + 2 }} | 40={{ #expr: 377 + 2 }} | 41={{ #expr: 377 + 2 }} | 42={{ #expr: 377 + 2 }} | 43={{ #expr: 377 + 2 }} | 44={{ #expr: 377 + 2 }} | 45={{ #expr: 377 + 6 }} | 46={{ #expr: 377 + 2 }} | 47={{ #expr: 377 + 2 }} | 48={{ #expr: 377 + 2 }} | 49={{ #expr: 377 + 2 }} | 50={{ #expr: 377 + 2 }} | 51={{ #expr: 377 + 2 }} | 52={{ #expr: 377 + 2 }} | 53={{ #expr: 377 + 2 }} | 54={{ #expr: 377 + 2 }} | 55={{ #expr: 377 + 3 }} | 56=377 | #default = 377 }} {{ #if:Gärtner, Joseph|Gärtner, Joseph|Joseph Gärtner }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 8, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 8 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 377{{ #if:380 | {{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 377 + 16 }} | 2={{ #expr: 377 + 2 }} | 3={{ #expr: 377 + 2 }} | 4={{ #expr: 377 + 2 }} | 5={{ #expr: 377 + 2 }} | 6={{ #expr: 377 + 2 }} | 7={{ #expr: 377 + 2 }} | 8={{ #expr: 377 + 2 }} | 9={{#switch: 377 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 377 < 449 | {{ #expr: 377 + 2 }} | {{ #expr: 377 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 377 + 2 }} | 11={{ #expr: 377 + 2 }} | 12={{ #expr: 377 + 2 }} | 13={{ #expr: 377 + 2 }} | 14={{ #expr: 377 + 2 }} | 15={{ #expr: 377 + 2 }} | 16={{ #expr: 377 + 2 }} | 17={{ #expr: 377 + 2 }} | 18={{ #expr: 377 + 2 }} | 19={{ #expr: 377 + 2 }} | 20={{ #expr: 377 + 2 }} | 21={{ #expr: 377 + 2 }} | 22={{ #expr: 377 + 2 }} | 23={{ #expr: 377 + 2 }} | 24={{ #expr: 377 + 2 }} | 25={{ #expr: 377 + 2 }} | 26={{ #expr: 377 + 2 }} | 27={{ #expr: 377 + 2 }} | 28={{ #expr: 377 + 2 }} | 29={{ #expr: 377 + 2 }} | 30={{ #expr: 377 + 2 }} | 31={{ #expr: 377 + 2 }} | 32={{ #expr: 377 + 2 }} | 33={{ #expr: 377 + 2 }} | 34={{ #expr: 377 + 2 }} | 35={{ #expr: 377 + 2 }} | 36={{ #expr: 377 + 2 }} | 37={{ #expr: 377 + 2 }} | 38={{ #expr: 377 + 2 }} | 39={{ #expr: 377 + 2 }} | 40={{ #expr: 377 + 2 }} | 41={{ #expr: 377 + 2 }} | 42={{ #expr: 377 + 2 }} | 43={{ #expr: 377 + 2 }} | 44={{ #expr: 377 + 2 }} | 45={{ #expr: 377 + 6 }} | 46={{ #expr: 377 + 2 }} | 47={{ #expr: 377 + 2 }} | 48={{ #expr: 377 + 2 }} | 49={{ #expr: 377 + 2 }} | 50={{ #expr: 377 + 2 }} | 51={{ #expr: 377 + 2 }} | 52={{ #expr: 377 + 2 }} | 53={{ #expr: 377 + 2 }} | 54={{ #expr: 377 + 2 }} | 55={{ #expr: 377 + 3 }} | 56=377 | #default = 377 }} != {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 380 + 16 }} | 2={{ #expr: 380 + 2 }} | 3={{ #expr: 380 + 2 }} | 4={{ #expr: 380 + 2 }} | 5={{ #expr: 380 + 2 }} | 6={{ #expr: 380 + 2 }} | 7={{ #expr: 380 + 2 }} | 8={{ #expr: 380 + 2 }} | 9={{#switch: 380 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 380 < 449 | {{ #expr: 380 + 2 }} | {{ #expr: 380 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 380 + 2 }} | 11={{ #expr: 380 + 2 }} | 12={{ #expr: 380 + 2 }} | 13={{ #expr: 380 + 2 }} | 14={{ #expr: 380 + 2 }} | 15={{ #expr: 380 + 2 }} | 16={{ #expr: 380 + 2 }} | 17={{ #expr: 380 + 2 }} | 18={{ #expr: 380 + 2 }} | 19={{ #expr: 380 + 2 }} | 20={{ #expr: 380 + 2 }} | 21={{ #expr: 380 + 2 }} | 22={{ #expr: 380 + 2 }} | 23={{ #expr: 380 + 2 }} | 24={{ #expr: 380 + 2 }} | 25={{ #expr: 380 + 2 }} | 26={{ #expr: 380 + 2 }} | 27={{ #expr: 380 + 2 }} | 28={{ #expr: 380 + 2 }} | 29={{ #expr: 380 + 2 }} | 30={{ #expr: 380 + 2 }} | 31={{ #expr: 380 + 2 }} | 32={{ #expr: 380 + 2 }} | 33={{ #expr: 380 + 2 }} | 34={{ #expr: 380 + 2 }} | 35={{ #expr: 380 + 2 }} | 36={{ #expr: 380 + 2 }} | 37={{ #expr: 380 + 2 }} | 38={{ #expr: 380 + 2 }} | 39={{ #expr: 380 + 2 }} | 40={{ #expr: 380 + 2 }} | 41={{ #expr: 380 + 2 }} | 42={{ #expr: 380 + 2 }} | 43={{ #expr: 380 + 2 }} | 44={{ #expr: 380 + 2 }} | 45={{ #expr: 380 + 6 }} | 46={{ #expr: 380 + 2 }} | 47={{ #expr: 380 + 2 }} | 48={{ #expr: 380 + 2 }} | 49={{ #expr: 380 + 2 }} | 50={{ #expr: 380 + 2 }} | 51={{ #expr: 380 + 2 }} | 52={{ #expr: 380 + 2 }} | 53={{ #expr: 380 + 2 }} | 54={{ #expr: 380 + 2 }} | 55={{ #expr: 380 + 3 }} | 56=380 | #default = 380 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 380 + 16 }} | 2={{ #expr: 380 + 2 }} | 3={{ #expr: 380 + 2 }} | 4={{ #expr: 380 + 2 }} | 5={{ #expr: 380 + 2 }} | 6={{ #expr: 380 + 2 }} | 7={{ #expr: 380 + 2 }} | 8={{ #expr: 380 + 2 }} | 9={{#switch: 380 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 380 < 449 | {{ #expr: 380 + 2 }} | {{ #expr: 380 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 380 + 2 }} | 11={{ #expr: 380 + 2 }} | 12={{ #expr: 380 + 2 }} | 13={{ #expr: 380 + 2 }} | 14={{ #expr: 380 + 2 }} | 15={{ #expr: 380 + 2 }} | 16={{ #expr: 380 + 2 }} | 17={{ #expr: 380 + 2 }} | 18={{ #expr: 380 + 2 }} | 19={{ #expr: 380 + 2 }} | 20={{ #expr: 380 + 2 }} | 21={{ #expr: 380 + 2 }} | 22={{ #expr: 380 + 2 }} | 23={{ #expr: 380 + 2 }} | 24={{ #expr: 380 + 2 }} | 25={{ #expr: 380 + 2 }} | 26={{ #expr: 380 + 2 }} | 27={{ #expr: 380 + 2 }} | 28={{ #expr: 380 + 2 }} | 29={{ #expr: 380 + 2 }} | 30={{ #expr: 380 + 2 }} | 31={{ #expr: 380 + 2 }} | 32={{ #expr: 380 + 2 }} | 33={{ #expr: 380 + 2 }} | 34={{ #expr: 380 + 2 }} | 35={{ #expr: 380 + 2 }} | 36={{ #expr: 380 + 2 }} | 37={{ #expr: 380 + 2 }} | 38={{ #expr: 380 + 2 }} | 39={{ #expr: 380 + 2 }} | 40={{ #expr: 380 + 2 }} | 41={{ #expr: 380 + 2 }} | 42={{ #expr: 380 + 2 }} | 43={{ #expr: 380 + 2 }} | 44={{ #expr: 380 + 2 }} | 45={{ #expr: 380 + 6 }} | 46={{ #expr: 380 + 2 }} | 47={{ #expr: 380 + 2 }} | 48={{ #expr: 380 + 2 }} | 49={{ #expr: 380 + 2 }} | 50={{ #expr: 380 + 2 }} | 51={{ #expr: 380 + 2 }} | 52={{ #expr: 380 + 2 }} | 53={{ #expr: 380 + 2 }} | 54={{ #expr: 380 + 2 }} | 55={{ #expr: 380 + 3 }} | 56=380 | #default = 380 }} = {{ #expr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 377 + 16 }} | 2={{ #expr: 377 + 2 }} | 3={{ #expr: 377 + 2 }} | 4={{ #expr: 377 + 2 }} | 5={{ #expr: 377 + 2 }} | 6={{ #expr: 377 + 2 }} | 7={{ #expr: 377 + 2 }} | 8={{ #expr: 377 + 2 }} | 9={{#switch: 377 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 377 < 449 | {{ #expr: 377 + 2 }} | {{ #expr: 377 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 377 + 2 }} | 11={{ #expr: 377 + 2 }} | 12={{ #expr: 377 + 2 }} | 13={{ #expr: 377 + 2 }} | 14={{ #expr: 377 + 2 }} | 15={{ #expr: 377 + 2 }} | 16={{ #expr: 377 + 2 }} | 17={{ #expr: 377 + 2 }} | 18={{ #expr: 377 + 2 }} | 19={{ #expr: 377 + 2 }} | 20={{ #expr: 377 + 2 }} | 21={{ #expr: 377 + 2 }} | 22={{ #expr: 377 + 2 }} | 23={{ #expr: 377 + 2 }} | 24={{ #expr: 377 + 2 }} | 25={{ #expr: 377 + 2 }} | 26={{ #expr: 377 + 2 }} | 27={{ #expr: 377 + 2 }} | 28={{ #expr: 377 + 2 }} | 29={{ #expr: 377 + 2 }} | 30={{ #expr: 377 + 2 }} | 31={{ #expr: 377 + 2 }} | 32={{ #expr: 377 + 2 }} | 33={{ #expr: 377 + 2 }} | 34={{ #expr: 377 + 2 }} | 35={{ #expr: 377 + 2 }} | 36={{ #expr: 377 + 2 }} | 37={{ #expr: 377 + 2 }} | 38={{ #expr: 377 + 2 }} | 39={{ #expr: 377 + 2 }} | 40={{ #expr: 377 + 2 }} | 41={{ #expr: 377 + 2 }} | 42={{ #expr: 377 + 2 }} | 43={{ #expr: 377 + 2 }} | 44={{ #expr: 377 + 2 }} | 45={{ #expr: 377 + 6 }} | 46={{ #expr: 377 + 2 }} | 47={{ #expr: 377 + 2 }} | 48={{ #expr: 377 + 2 }} | 49={{ #expr: 377 + 2 }} | 50={{ #expr: 377 + 2 }} | 51={{ #expr: 377 + 2 }} | 52={{ #expr: 377 + 2 }} | 53={{ #expr: 377 + 2 }} | 54={{ #expr: 377 + 2 }} | 55={{ #expr: 377 + 3 }} | 56=377 | #default = 377 }} + 1 }} | f|–380}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Gärtner, Joseph||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Friedrich Reinöhl: Gärtner, Joseph. Botaniker und Arzt. 1732–1791. In: Hermann Haering / Otto Hohenstatt (Hrsg.): Schwäbischer Lebensbilder. Bd. 3. Kohlhammer, Stuttgart 1942, S. 182–189.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 22
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 116333758
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|116333758}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 49637 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 49637 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Frank Heinrich: Joseph Gärtner. In: ders.: Naturforscher Südwestdeutschlands. Klotz Verlaghaus, Neulingen 2022, ISBN 978-3-948968-33-5, S. 105–112.

Weblinks

Einzelnachweise

<references> <ref name="Burkhardt2018"> Lotte Burkhardt: Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen. Erweiterte Edition. Botanic Garden and Botanical Museum Berlin, Freie Universität Berlin, Berlin 2018. [3] </ref> </references>

Weblinks

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Joseph Gärtner|Joseph Gärtner|Joseph Gärtner}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Joseph Gärtner|Joseph Gärtner|Joseph Gärtner}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116333758no/99/2582136987534 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116333758 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116333758 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/99/25821 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/99/25821 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 36987534 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 36987534 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Gärtner, Joseph | {{#if: | {{#if: deutscher Botaniker | {{#if: 12. März 1732 | {{#if: Calw | {{#if: 14. Juli 1791 | {{#if: Tübingen |

Vorlage:Wikidata-Registrierung