Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Theophan Prokopowitsch – Wikipedia Zum Inhalt springen

Theophan Prokopowitsch

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Feofan Prokopowitsch)
Datei:Feofan Prokopovich.jpg
Theophan Prokopowitsch

Theophan Prokopowitsch ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=ru|SCRIPTING=Cyrl|SERVICE=russisch}}; geb. als Elisäus ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=ru|SCRIPTING=Cyrl|SERVICE=russisch}}) oder nach anderen Quellen als Eleasar ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}}); * {{#ifexpr:(( 1681=1582)and(06=10)and(18>=15))or((1681=1582)and(06>10))or((1681>1582))|{{#time:j." "F|{{#ifexpr:( 1681 mod 4 = 0)|2008|2007}}0618000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1681 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1681 mod 100 = 0) and (1681 mod 400 != 0) and (06 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 06 - 1 < 0) or ( 06 - 1 > 13) or (( 06 - 1 = 0) and (18 <= ({{#expr:(( 1681 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1681 mod 100 = 0) and (1681 mod 400 != 0) and (06 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 06 - 1 = 13) and (18 > ({{#expr:(( 1681 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1681 mod 100 = 0) and (1681 mod 400 != 0) and (06 <= 2)|1|0}} }})))))|  {{#expr:1681 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1681}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1681}}" }}|16810618000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}

| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1681}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1681}}" }}|{{#ifexpr:( 1681 mod 4 = 0)|2008|2007}}0618000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}

}} in Kiew, Zarentum Russland; † {{#ifexpr:(( 1736=1582)and(09=10)and(19>=15))or((1736=1582)and(09>10))or((1736>1582))|{{#time:j." "F|{{#ifexpr:( 1736 mod 4 = 0)|2008|2007}}0919000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1736 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1736 mod 100 = 0) and (1736 mod 400 != 0) and (09 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 09 - 1 < 0) or ( 09 - 1 > 13) or (( 09 - 1 = 0) and (19 <= ({{#expr:(( 1736 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1736 mod 100 = 0) and (1736 mod 400 != 0) and (09 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 09 - 1 = 13) and (19 > ({{#expr:(( 1736 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1736 mod 100 = 0) and (1736 mod 400 != 0) and (09 <= 2)|1|0}} }})))))|  {{#expr:1736 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1736}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1736}}" }}|17360919000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}

| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1736}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1736}}" }}|{{#ifexpr:( 1736 mod 4 = 0)|2008|2007}}0919000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}

}} in Nowgorod, Russisches Kaiserreich) war Erzbischof von Nowgorod und Vizepräsident des Heiligen Synods. Er war der wichtigste Berater Peters des Großen in kirchenpolitischen Angelegenheiten.

Leben

Prokopowitsch entstammte einer aus Smolensk stammenden, kleinen Kiewer Kaufmannsfamilie. Seine theologischen Studien absolvierte er in Polen und in Rom. Er wirkte ab 1705 in Kiew als Lehrer für Poetik und Rhetorik, wo er auch seine Tragödokomödie (wissenschaftliche Transliteration: „tragedokomedija“) verfasste.<ref>Reinhard Lauer: Kleine Geschichte der russischen Literatur. C. H. Beck, München 2005, ISBN 3-406-52825-2, S. 38.</ref> Ebenfalls aus dieser Zeit stammen seine Poetik («Поэтика»; 1705) und Rhetorik («Риторика»; 1706–1707), vermittels derer er Philosophen aus Antike, Renaissance und Barock popularisierte.

Anschließend leitete er zwischen 1711 und 1716 als Rektor der Kiewer Mohyla Akademie die Priesterausbildung in Kiew.

1716 berief Peter der Große Prokopowitsch nach Petersburg. Zunächst erhielt er 1718 die Bischofswürde von Pskow, danach 1725 den Erzbischofsstuhl von Nowgorod. Prokopowitsch verfolgte eine Theologie, die sich der Aufklärung öffnete und damit dem Reformprogramm Peters des Großen nahestand. Dem stand die konservative orthodoxe Geistlichkeit mit ihrem Zentrum in Moskau gegenüber.

Prokopowitschs wichtigster Reformbeitrag war das „Geistliche Reglement“ von 1721. Mit dessen Erhebung zum Gesetz durch Peter wurde der Heilige Synod installiert, der den russischen Patriarchen als Kirchenoberhaupt ablöste und am Vorbild protestantischer Landessuperintendenten orientiert war. In zahlreichen weiteren Traktaten und Predigten verteidigte Prokopowitsch das Reformprogramm des Zaren auf der Grundlage aufklärerischer und naturrechtlicher Theorien. Zudem setzte er sich für die Volksbildung ein und war Förderer des deutschen Naturforschers Georg Wilhelm Steller.

Ehrungen

Der Asteroid (6681) Prokopovich wurde nach ihm benannt.

Literatur

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:995-998|, Sp. {{#iferror:{{#expr:995-998}}|995-998|{{#expr:1*995-998*0}}–{{#expr:-(0*995-998*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629051026/http://www.bautz.de/bbkl/p/prokopowitsch_f.shtml%7C}}.{{#if: 7 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Vladimir Alekseevič Abaschnik: Feofan Prokopovič (1681–1736) als Schlüsselfigur im russischen Schicksal von Georg Wilhelm Steller (1709–1746). In: Stellerstudien. Herausgegeben von der Internationalen Georg-Wilhelm-Steller-Gesellschaft, Halle (Saale), Jg. 2011, S. 20 (online).

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Theophan Prokopovich|Theophan Prokopovich|Theophan Prokopowitsch}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Theophan Prokopowitsch|Theophan Prokopowitsch|{{#if:Theophan Prokopovich|Theophan Prokopovich|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Theophan Prokopovich

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|theophan prokopovich|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11859673Xn8014510044386110 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11859673X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11859673X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n80145100 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n80145100 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 44386110 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 44386110 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Prokopowitsch, Theophan | {{#if: Prokopowitsch, Feofan; Prokopovyč, Teofan | {{#if: Kirchenfürst, Kirchenpolitiker, Theologe, Prediger und Dichter | {{#if: 18. Juni 1681 | {{#if: Kiew, Zarentum Russland | {{#if: 19. September 1736 | {{#if: Nowgorod, Russisches Kaiserreich |

Vorlage:Wikidata-Registrierung