Adolf I. (Schleswig-Holstein-Gottorf)
Adolf I. (* 25. Januar 1526 auf der Duburg in Flensburg; † 1. Oktober 1586 auf Schloss Gottorf) war von 1544 bis 1586 Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf. Er war der erste Regent der von ihm begründeten Gottorfschen Linie des Hauses Oldenburg auf schleswig-holsteinischen Territorien.<ref name="brockhaus">Brockhaus: Konversationslexikon. Vierzehnte vollständig neubearbeitete Auflage. Brockhaus, Leipzig 1893, I. Band, Lemma Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein, S. 154.</ref>
Leben
Adolf war der dritte Sohn von König Friedrich I. von Dänemark. Er stammte aus dessen zweiter Ehe mit Sophia von Pommern. Als er sieben Jahre alt war, löste der Tod seines Vaters die Grafenfehde aus. Sein älterer Halbbruder wurde als Christian III. König. Er gab seinen Bruder 1538 in die Erziehung von Landgraf Philipp von Hessen, bei dem er vier Jahre im gräflichen Schloss in Kassel verbrachte und dem er zeit seines Lebens verbunden blieb.
Im Jahr 1544 teilten Adolf, sein Bruder Johann und ihr gemeinsamer Halbbruder, König Christian III. von Dänemark, die Herzogtümer Schleswig und Holstein nach ungefähr gleicher Steuerkraft. Adolf als Jüngstem stand die erste Wahl zu. Da er das Gebiet mit dem Schloss Gottorf wählte, hieß die von ihm gegründete Linie des Hauses Oldenburg nun Schleswig-Holstein-Gottorf. Zunächst übergab er die Verwaltung des Herzogtums an Johann Rantzau und begleitete Kaiser Karl V.<ref name="brockhaus"/> zum Reichstag von 1548 sowie dessen Thronfolger für den spanischen Thron, Philipp, auf der Huldigungsreise durch die spanischen Niederlande. Obwohl selbst Protestant, unterstützte Adolf den Kaiser mit zweitausend Reitern und zehn Fähnlein Fußvolk, als er 1552 den Fürstenaufstand bekämpfte.
Ab dem Jahr 1553 wandte sich Adolf I. wieder dem Herzogtum zu. 1556 übernahm er nach der Wahl durch das Domkapitel vom verstorbenen Bruder Friedrich das Bischofsamt im evangelisch-lutherischen Bistum Schleswig.<ref name="brockhaus"/> Diese Wahl soll der Herzog erzwungen haben. 1557 folgte die Wahl zum Obersten des Niedersächsischen Reichskreises.<ref name="lorenzen">Klaus-Joachim Lorenzen-Schmidt, Ortwin Pelc (Hrsg.): Das neue Schleswig-Holstein Lexikon. Wachholtz, Neumünster 2006, Lemma Adolf, S. 19.</ref>
Von Adolf I. ging die Initiative aus, die Niederlage seiner Vorfahren in der Schlacht bei Hemmingstedt zu rächen und die damals reiche und selbständige Bauernrepublik Dithmarschen zu erobern.<ref name="lorenzen"/> Es gelang ihm, seine beiden Mitregenten zu überzeugen, gemeinsam ein Heer auszustatten. Im Jahr 1559 eroberte Adolf – gemeinsam mit dem Bruder Johann und dem Neffen König Friedrich II. von Dänemark – in der Letzten Fehde Dithmarschen. Die drei Herrscher teilten die Bauernrepublik unter sich auf: Adolf erhielt den nördlichen Teil und damit direkten Anschluss an seine Gebiete in Eiderstedt. Als Adolfs Bruder Johann 1580 starb, teilten er und König Friedrich II. dessen Anteile an Schleswig und Holstein unter sich auf.
Zusammen mit dem im Jahr 1558 als Kanzler eingesetzten Adam Tratziger entstand unter Adolf I. im Herzogtum ein frühmoderner Staat.<ref name="lorenzen"/> Diesen Rang und die damit verbundene politische Stellung des jungen Herzogtums ließ er durch verschiedene repräsentative Neubauten ausdrücken. Als Bauherr gab er unter anderem das Reinbeker Schloss, das Schloss vor Husum, das Tönninger Schloss, das Trittauer Schloss und das Armen- und Altenstift Gasthaus zum Ritter St. Jürgen in Auftrag. Auch am Gottorfer Schloss wurde mit dem Nordflügel eine bedeutende Erweiterung vorgenommen.
Zu den weiteren Aktivitäten, die Adolf I. veranlasste, gehörte der Deichbau an der Nordsee sowie an den Mündungen von Eider und Treene. Auf den Herzog geht auch der erste bekannte Plan eines Nord-Ostsee-Kanals zurück.<ref name="lorenzen"/>
Ab 1571 gehörte Adolf I. zwar zur kaiserlichen Kommission für ein Admiralswerk, doch er hoffte bis 1576 vergeblich auf eine Berufung zum Reichsadmiral.
Nach Adolfs Tod im Jahr 1586 wurde sein Sohn Friedrich der Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf.
Abstammung
<templatestyles src="Stammbaum/styles.css" />
| Dietrich von Oldenburg (1390–1440) Graf von Oldenburg und Delmenhorst |
|||||||||||||
| Christian I. (Dänemark, Norwegen und Schweden) (1426–1481) König von Dänemark, Norwegen und Schweden |
|||||||||||||
| Heilwig von Holstein (1400–1436) Gräfin von Oldenburg |
|||||||||||||
| Friedrich I. (Dänemark und Norwegen) (1471–1533) König von Dänemark und Norwegen |
|||||||||||||
| Johann (Brandenburg-Kulmbach) (1406–1464) Markgraf von Brandenburg-Kulmbach |
|||||||||||||
| Dorothea von Brandenburg-Kulmbach (1430–1495) | |||||||||||||
| Barbara von Sachsen-Wittenberg (1405–1465) | |||||||||||||
| Adolf I. (1526–1586) Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf |
|||||||||||||
| Erich II. von Pommern (1425–1474) | |||||||||||||
| Bogislaw X. (Pommern) (1454–1523) | |||||||||||||
| Sophia von Pommern (~1435–1497) | |||||||||||||
| Sophia von Pommern (1498–1568) | |||||||||||||
| Kasimir IV. Jagiełło (1427–1492) | |||||||||||||
| Anna Jagiellonica (1476–1503) | |||||||||||||
| Elisabeth von Habsburg (1437–1505) | |||||||||||||
Nachkommen
Am 16. Dezember 1564 heirateten Adolf I. und Christina Landgräfin von Hessen (* 29. Juni 1543; † 13. Mai 1604), eine Tochter seines Erziehers Philipp Landgraf von Hessen, auf Schloss Gottorf.<ref>Hartmut Platte: Das Haus Oldenburg. (= Deutsche Fürstenhäuser, Heft 20). Börde-Verlag, Werl 2008,S. 21.</ref> Der Ehe entstammten folgende Kinder:
- Friedrich II. (* 21. April 1568; † 15. Juni 1587), Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf 1586–1587
- Sophie (* 1. Juni 1569; † 14. November 1634), verheiratet mit Herzog Johann VII. von Mecklenburg-Schwerin
- Philipp (* 10. August 1570; † 18. Oktober 1590), Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf 1587–1590
- Christine (* 13. April 1573; † 8. Dezember 1625), verheiratet mit König Karl IX. von Schweden
- Elisabeth (* 11. März 1574; † 12. Januar 1587)
- Johann Adolf (* 27. Februar 1575; † 31. März 1616), Erzbischof von Bremen 1585–1596, Fürstbischof von Lübeck 1586–1607, Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf 1590–1616
- Anna (* 27. Februar 1575; † 24. April 1610), verheiratet mit Graf Enno III. von Ostfriesland
- Christian (* 29. Mai 1576; † 22. April 1577)
- Agnes (* 20. Dezember 1578; † 1627)
- Johann Friedrich (* 1. September 1579; † 3. September 1634), Erzbischof von Bremen 1596–1634, Bischof von Verden 1631–1634
Quellen
- Brockhaus: Konversationslexikon. Vierzehnte vollständig neubearbeitete Auflage. Brockhaus, Leipzig 1893, I. Band, Lemma Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein, S. 154.
- Rolf Kuschert: Die frühe Neuzeit. In: Nordfriisk Instituut (Hrsg.): Geschichte Nordfrieslands. Boyens & Co, Heide 1995, ISBN 3-8042-0759-6.
- Klaus-Joachim Lorenzen-Schmidt, Ortwin Pelc (Hrsg.): Das neue Schleswig-Holstein Lexikon. Wachholtz, Neumünster 2006, ISBN 3-529-02441-4, Lemma Adolf, S. 19.
Literatur
- {{ #if:Karl Jansen|Karl Jansen: |}}{{ #if:ADB:Adolf I. (Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf)|{{ #if:Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf I. (Schleswig-Holstein-Gottorf) }}|{{#ifeq: {{#switch: 1
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf I. (Schleswig-Holstein-Gottorf) }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 1 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 1 | 1={{ #expr: 111 + 16 }} | 2={{ #expr: 111 + 2 }} | 3={{ #expr: 111 + 2 }} | 4={{ #expr: 111 + 2 }} | 5={{ #expr: 111 + 2 }} | 6={{ #expr: 111 + 2 }} | 7={{ #expr: 111 + 2 }} | 8={{ #expr: 111 + 2 }} | 9={{#switch: 111 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 111 < 449 | {{ #expr: 111 + 2 }} | {{ #expr: 111 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 111 + 2 }} | 11={{ #expr: 111 + 2 }} | 12={{ #expr: 111 + 2 }} | 13={{ #expr: 111 + 2 }} | 14={{ #expr: 111 + 2 }} | 15={{ #expr: 111 + 2 }} | 16={{ #expr: 111 + 2 }} | 17={{ #expr: 111 + 2 }} | 18={{ #expr: 111 + 2 }} | 19={{ #expr: 111 + 2 }} | 20={{ #expr: 111 + 2 }} | 21={{ #expr: 111 + 2 }} | 22={{ #expr: 111 + 2 }} | 23={{ #expr: 111 + 2 }} | 24={{ #expr: 111 + 2 }} | 25={{ #expr: 111 + 2 }} | 26={{ #expr: 111 + 2 }} | 27={{ #expr: 111 + 2 }} | 28={{ #expr: 111 + 2 }} | 29={{ #expr: 111 + 2 }} | 30={{ #expr: 111 + 2 }} | 31={{ #expr: 111 + 2 }} | 32={{ #expr: 111 + 2 }} | 33={{ #expr: 111 + 2 }} | 34={{ #expr: 111 + 2 }} | 35={{ #expr: 111 + 2 }} | 36={{ #expr: 111 + 2 }} | 37={{ #expr: 111 + 2 }} | 38={{ #expr: 111 + 2 }} | 39={{ #expr: 111 + 2 }} | 40={{ #expr: 111 + 2 }} | 41={{ #expr: 111 + 2 }} | 42={{ #expr: 111 + 2 }} | 43={{ #expr: 111 + 2 }} | 44={{ #expr: 111 + 2 }} | 45={{ #expr: 111 + 6 }} | 46={{ #expr: 111 + 2 }} | 47={{ #expr: 111 + 2 }} | 48={{ #expr: 111 + 2 }} | 49={{ #expr: 111 + 2 }} | 50={{ #expr: 111 + 2 }} | 51={{ #expr: 111 + 2 }} | 52={{ #expr: 111 + 2 }} | 53={{ #expr: 111 + 2 }} | 54={{ #expr: 111 + 2 }} | 55={{ #expr: 111 + 3 }} | 56=111 | #default = 111 }} {{ #if:Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf, Herzog von Schleswig-Holstein|Adolf I. (Schleswig-Holstein-Gottorf) }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 1 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 111{{ #if:113 | {{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 111 + 16 }} | 2={{ #expr: 111 + 2 }} | 3={{ #expr: 111 + 2 }} | 4={{ #expr: 111 + 2 }} | 5={{ #expr: 111 + 2 }} | 6={{ #expr: 111 + 2 }} | 7={{ #expr: 111 + 2 }} | 8={{ #expr: 111 + 2 }} | 9={{#switch: 111 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 111 < 449 | {{ #expr: 111 + 2 }} | {{ #expr: 111 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 111 + 2 }} | 11={{ #expr: 111 + 2 }} | 12={{ #expr: 111 + 2 }} | 13={{ #expr: 111 + 2 }} | 14={{ #expr: 111 + 2 }} | 15={{ #expr: 111 + 2 }} | 16={{ #expr: 111 + 2 }} | 17={{ #expr: 111 + 2 }} | 18={{ #expr: 111 + 2 }} | 19={{ #expr: 111 + 2 }} | 20={{ #expr: 111 + 2 }} | 21={{ #expr: 111 + 2 }} | 22={{ #expr: 111 + 2 }} | 23={{ #expr: 111 + 2 }} | 24={{ #expr: 111 + 2 }} | 25={{ #expr: 111 + 2 }} | 26={{ #expr: 111 + 2 }} | 27={{ #expr: 111 + 2 }} | 28={{ #expr: 111 + 2 }} | 29={{ #expr: 111 + 2 }} | 30={{ #expr: 111 + 2 }} | 31={{ #expr: 111 + 2 }} | 32={{ #expr: 111 + 2 }} | 33={{ #expr: 111 + 2 }} | 34={{ #expr: 111 + 2 }} | 35={{ #expr: 111 + 2 }} | 36={{ #expr: 111 + 2 }} | 37={{ #expr: 111 + 2 }} | 38={{ #expr: 111 + 2 }} | 39={{ #expr: 111 + 2 }} | 40={{ #expr: 111 + 2 }} | 41={{ #expr: 111 + 2 }} | 42={{ #expr: 111 + 2 }} | 43={{ #expr: 111 + 2 }} | 44={{ #expr: 111 + 2 }} | 45={{ #expr: 111 + 6 }} | 46={{ #expr: 111 + 2 }} | 47={{ #expr: 111 + 2 }} | 48={{ #expr: 111 + 2 }} | 49={{ #expr: 111 + 2 }} | 50={{ #expr: 111 + 2 }} | 51={{ #expr: 111 + 2 }} | 52={{ #expr: 111 + 2 }} | 53={{ #expr: 111 + 2 }} | 54={{ #expr: 111 + 2 }} | 55={{ #expr: 111 + 3 }} | 56=111 | #default = 111 }} != {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 113 + 16 }} | 2={{ #expr: 113 + 2 }} | 3={{ #expr: 113 + 2 }} | 4={{ #expr: 113 + 2 }} | 5={{ #expr: 113 + 2 }} | 6={{ #expr: 113 + 2 }} | 7={{ #expr: 113 + 2 }} | 8={{ #expr: 113 + 2 }} | 9={{#switch: 113 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 113 < 449 | {{ #expr: 113 + 2 }} | {{ #expr: 113 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 113 + 2 }} | 11={{ #expr: 113 + 2 }} | 12={{ #expr: 113 + 2 }} | 13={{ #expr: 113 + 2 }} | 14={{ #expr: 113 + 2 }} | 15={{ #expr: 113 + 2 }} | 16={{ #expr: 113 + 2 }} | 17={{ #expr: 113 + 2 }} | 18={{ #expr: 113 + 2 }} | 19={{ #expr: 113 + 2 }} | 20={{ #expr: 113 + 2 }} | 21={{ #expr: 113 + 2 }} | 22={{ #expr: 113 + 2 }} | 23={{ #expr: 113 + 2 }} | 24={{ #expr: 113 + 2 }} | 25={{ #expr: 113 + 2 }} | 26={{ #expr: 113 + 2 }} | 27={{ #expr: 113 + 2 }} | 28={{ #expr: 113 + 2 }} | 29={{ #expr: 113 + 2 }} | 30={{ #expr: 113 + 2 }} | 31={{ #expr: 113 + 2 }} | 32={{ #expr: 113 + 2 }} | 33={{ #expr: 113 + 2 }} | 34={{ #expr: 113 + 2 }} | 35={{ #expr: 113 + 2 }} | 36={{ #expr: 113 + 2 }} | 37={{ #expr: 113 + 2 }} | 38={{ #expr: 113 + 2 }} | 39={{ #expr: 113 + 2 }} | 40={{ #expr: 113 + 2 }} | 41={{ #expr: 113 + 2 }} | 42={{ #expr: 113 + 2 }} | 43={{ #expr: 113 + 2 }} | 44={{ #expr: 113 + 2 }} | 45={{ #expr: 113 + 6 }} | 46={{ #expr: 113 + 2 }} | 47={{ #expr: 113 + 2 }} | 48={{ #expr: 113 + 2 }} | 49={{ #expr: 113 + 2 }} | 50={{ #expr: 113 + 2 }} | 51={{ #expr: 113 + 2 }} | 52={{ #expr: 113 + 2 }} | 53={{ #expr: 113 + 2 }} | 54={{ #expr: 113 + 2 }} | 55={{ #expr: 113 + 3 }} | 56=113 | #default = 113 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 113 + 16 }} | 2={{ #expr: 113 + 2 }} | 3={{ #expr: 113 + 2 }} | 4={{ #expr: 113 + 2 }} | 5={{ #expr: 113 + 2 }} | 6={{ #expr: 113 + 2 }} | 7={{ #expr: 113 + 2 }} | 8={{ #expr: 113 + 2 }} | 9={{#switch: 113 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 113 < 449 | {{ #expr: 113 + 2 }} | {{ #expr: 113 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 113 + 2 }} | 11={{ #expr: 113 + 2 }} | 12={{ #expr: 113 + 2 }} | 13={{ #expr: 113 + 2 }} | 14={{ #expr: 113 + 2 }} | 15={{ #expr: 113 + 2 }} | 16={{ #expr: 113 + 2 }} | 17={{ #expr: 113 + 2 }} | 18={{ #expr: 113 + 2 }} | 19={{ #expr: 113 + 2 }} | 20={{ #expr: 113 + 2 }} | 21={{ #expr: 113 + 2 }} | 22={{ #expr: 113 + 2 }} | 23={{ #expr: 113 + 2 }} | 24={{ #expr: 113 + 2 }} | 25={{ #expr: 113 + 2 }} | 26={{ #expr: 113 + 2 }} | 27={{ #expr: 113 + 2 }} | 28={{ #expr: 113 + 2 }} | 29={{ #expr: 113 + 2 }} | 30={{ #expr: 113 + 2 }} | 31={{ #expr: 113 + 2 }} | 32={{ #expr: 113 + 2 }} | 33={{ #expr: 113 + 2 }} | 34={{ #expr: 113 + 2 }} | 35={{ #expr: 113 + 2 }} | 36={{ #expr: 113 + 2 }} | 37={{ #expr: 113 + 2 }} | 38={{ #expr: 113 + 2 }} | 39={{ #expr: 113 + 2 }} | 40={{ #expr: 113 + 2 }} | 41={{ #expr: 113 + 2 }} | 42={{ #expr: 113 + 2 }} | 43={{ #expr: 113 + 2 }} | 44={{ #expr: 113 + 2 }} | 45={{ #expr: 113 + 6 }} | 46={{ #expr: 113 + 2 }} | 47={{ #expr: 113 + 2 }} | 48={{ #expr: 113 + 2 }} | 49={{ #expr: 113 + 2 }} | 50={{ #expr: 113 + 2 }} | 51={{ #expr: 113 + 2 }} | 52={{ #expr: 113 + 2 }} | 53={{ #expr: 113 + 2 }} | 54={{ #expr: 113 + 2 }} | 55={{ #expr: 113 + 3 }} | 56=113 | #default = 113 }} = {{ #expr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 111 + 16 }} | 2={{ #expr: 111 + 2 }} | 3={{ #expr: 111 + 2 }} | 4={{ #expr: 111 + 2 }} | 5={{ #expr: 111 + 2 }} | 6={{ #expr: 111 + 2 }} | 7={{ #expr: 111 + 2 }} | 8={{ #expr: 111 + 2 }} | 9={{#switch: 111 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 111 < 449 | {{ #expr: 111 + 2 }} | {{ #expr: 111 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 111 + 2 }} | 11={{ #expr: 111 + 2 }} | 12={{ #expr: 111 + 2 }} | 13={{ #expr: 111 + 2 }} | 14={{ #expr: 111 + 2 }} | 15={{ #expr: 111 + 2 }} | 16={{ #expr: 111 + 2 }} | 17={{ #expr: 111 + 2 }} | 18={{ #expr: 111 + 2 }} | 19={{ #expr: 111 + 2 }} | 20={{ #expr: 111 + 2 }} | 21={{ #expr: 111 + 2 }} | 22={{ #expr: 111 + 2 }} | 23={{ #expr: 111 + 2 }} | 24={{ #expr: 111 + 2 }} | 25={{ #expr: 111 + 2 }} | 26={{ #expr: 111 + 2 }} | 27={{ #expr: 111 + 2 }} | 28={{ #expr: 111 + 2 }} | 29={{ #expr: 111 + 2 }} | 30={{ #expr: 111 + 2 }} | 31={{ #expr: 111 + 2 }} | 32={{ #expr: 111 + 2 }} | 33={{ #expr: 111 + 2 }} | 34={{ #expr: 111 + 2 }} | 35={{ #expr: 111 + 2 }} | 36={{ #expr: 111 + 2 }} | 37={{ #expr: 111 + 2 }} | 38={{ #expr: 111 + 2 }} | 39={{ #expr: 111 + 2 }} | 40={{ #expr: 111 + 2 }} | 41={{ #expr: 111 + 2 }} | 42={{ #expr: 111 + 2 }} | 43={{ #expr: 111 + 2 }} | 44={{ #expr: 111 + 2 }} | 45={{ #expr: 111 + 6 }} | 46={{ #expr: 111 + 2 }} | 47={{ #expr: 111 + 2 }} | 48={{ #expr: 111 + 2 }} | 49={{ #expr: 111 + 2 }} | 50={{ #expr: 111 + 2 }} | 51={{ #expr: 111 + 2 }} | 52={{ #expr: 111 + 2 }} | 53={{ #expr: 111 + 2 }} | 54={{ #expr: 111 + 2 }} | 55={{ #expr: 111 + 3 }} | 56=111 | #default = 111 }} + 1 }} | f|–113}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Adolf I. (Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf)||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 86
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 118812319
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118812319}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 180297 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 180297 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Hartmut Platte: Das Haus Oldenburg. (= Deutsche Fürstenhäuser, Heft 20). Börde-Verlag, Werl 2008, ISBN 3-9810315-4-7.
Einzelnachweise
<references/>
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118812319n86097157290673768 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118812319 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118812319 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86097157 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86097157 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 290673768 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 290673768 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Adolf I. | {{#if: | {{#if: Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf | {{#if: 25. Januar 1526 | {{#if: Duburg bei Flensburg | {{#if: 1. Oktober 1586 | {{#if: Schloss Gottorf || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Adolf I.
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Herzog von Schleswig-Holstein-Gottorf
}} |
| GEBURTSDATUM | 25. Januar 1526
}} |
| GEBURTSORT | Duburg bei Flensburg
}} |
| STERBEDATUM | 1. Oktober 1586
}} |
| STERBEORT | Schloss Gottorf
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Adolf I. (Schleswig-Holstein-Gottorf)
- Herzog (Schleswig-Holstein-Gottorf)
- Bischof von Schleswig (lutherisch)
- Prinz (Dänemark)
- Prinz (Norwegen)
- Ritter des Hosenbandordens
- Familienmitglied des Hauses Oldenburg (Dänische Linie, Dänemark)
- Familienmitglied des Hauses Oldenburg (Linie Schleswig-Holstein-Gottorf)
- Geboren 1526
- Gestorben 1586
- Mann